Kunstmatige intelligentie lijkt bruikbaar voor verbetering diagnostiek melanoom

Delen via:

Bij de diagnostiek van melanoom is er ruimte voor verbetering, en er zijn sterke aanwijzingen dat zogenoemde zelflerende algoritmen hierbij een rol kunnen spelen. Onderzoekers van de afdeling Dermatologie van het Erasmus MC onderzoeken momenteel de waarde van deze technologie in verschillende settingen. “We denken dat AI binnen dermatologie voor zowel dermatologen, huisartsen als leken bruikbaar kan zijn”, vertelt arts-onderzoeker Tobias Sangers.  

Met de inzet van kunstmatige intelligentie voor medische toepassingen worden bijzondere resultaten behaald. Met name op het gebied van het beoordelen van beelden, bijvoorbeeld van  radiologische beeldvorming, zijn er goede resultaten en hoge verwachtingen. Ook wat betreft het beoordelen van huidafwijkingen zijn er veelbelovende bevindingen. Zo meldden onderzoekers in 2017 in een Nature-artikel dat de technologie even goed als ervaren dermatologen presteerde bij het diagnosticeren van melanoom.1
Maar het blijft belangrijk om de resultaten kritisch te blijven beoordelen, weet Tobias Sangers, die als promovendus werkt aan het onderzoek naar het gebruik van zelflerende algoritmen binnen de dermatologie. Eén van de onderzochte algoritmen had bijvoorbeeld last van een opmerkelijke bias. “Het bleek dat een algoritme dat getraind was om melanomen te herkennen, ook het liniaaltje herkende dat vaak op een foto wordt gezet om de grootte van een melanoom te kunnen bepalen”, vertelt Sangers. “Wanneer je dit algoritme een foto van een liniaaltje aanbood, herkende het dit als een melanoom. Bij het trainen en gebruik van deze algoritmen moet je je realiseren dat dergelijke biases kunnen optreden.”

Validatiestudies

Eén poot van het onderzoek in het Erasmus MC richt zich dan ook op het valideren van de gebruikte algoritmen. Sangers: “We zien in de onderzoekssetting dat er heel goede resultaten worden behaald met deep learning algoritmen. Nu komen we in de fase waarin we de brug moeten gaan slaan naar de klinische praktijk. Tot nog toe zijn er nog heel weinig prospectieve validatiestudies van zelflerende algoritmes uitgevoerd maar ik verwacht dat we deze de komende jaren veel meer gaan zien.”
De Rotterdamse validatiestudie kijkt naar een algoritme dat is verwerkt in een smartphone-app. Voor de studie maken de onderzoekers foto’s van huidafwijkingen van patiënten die door de huisarts zijn doorverwezen vanwege een verdachte plek. Het oordeel van het algoritme wordt vervolgens vergeleken met de beoordeling van de dermatoloog en eventueel met de bevindingen van de patholoog.
Een tweede onderzoekslijn betreft onderzoek naar een smartphone-app op basis van een algoritme, die wordt aangeboden aan klanten van diverse Nederlandse ziektekostenverzekeraars. Sangers: “Er zijn een aantal Nederlandse verzekeraars die het gebruik van deze app vergoeden. In ons onderzoek kijken we op populatieniveau hoe deze app wordt gebruikt. Daarnaast proberen we een uitspraak te doen over of dit ook daadwerkelijk de zorg stroomlijnt. Daarvoor kijken we onder meer naar geanonimiseerde declaratiegegevens van mensen die de app gebruiken en vergelijken we deze met een vergelijkbare groep die de app niet gebruikt.”
Een derde onderzoekslijn richt zich op de voorwaarden voor succesvolle implementatie van de technologie. “We denken dat AI binnen dermatologie op meerdere vlakken gebruikt kan worden, dus zowel door de dermatoloog als door de huisarts en ook door leken. Met behulp van kwalitatief onderzoek proberen we er achter te komen hoe we een succesvolle integratie vorm kunnen geven.”

Huisartsen en dermatologen

Met betrekking tot de diagnostiek van huidafwijkingen is de meeste (gezondheids)winst waarschijnlijk te behalen door voor huisartsen hulpmiddelen te ontwikkelen, denkt Sangers. “In Nederland worden de meeste patiënten met een verdachte huidafwijking in eerste instantie gezien door de huisarts. Maar juist bij de diagnostiek van melanomen is ervaring belangrijk, en het is logisch dat huisartsen veel minder vaak huidkanker zien dan dermatologen. En zelfs experts als dermatologen moeten gemiddeld zeven verdachte moedervlekken verwijderen om één melanoom te vangen. In de eerste lijn zie je dat dit aantal ongeveer verdubbelt, met ongeveer veertien verwijderde moedervlekken per melanoom. Als je de diagnostische accuratesse met behulp van deze technologie kan verbeteren, is daar veel gezondheidswinst mee te behalen.”
“Het is ook niet zo gek dat huisartsen op dit gebied minder presteren”, vervolgt Sangers, “want een huisarts heeft natuurlijk veel meer te doen dan alleen verdachte huidafwijkingen beoordelen. Maar als je kijkt naar waar het effect het grootst kan zijn, dan denk ik dit in de eerste lijn is, omdat daar de diagnostische accuratesse een stuk lager is dan in de tweede lijn.”
Maar ook dermatologen kunnen waarschijnlijk baat hebben bij hulpmiddelen op basis van zelflerende algoritmen. “Dermatologen zijn experts op het gebied van de herkenning van melanomen, maar het interessante is dat we nu weten dat deep learning algoritmes net zo goed, en soms zelfs beter dan een dermatoloog, huidkanker kunnen herkennen”, aldus Sangers. “Studies die de afgelopen maanden zijn gepubliceerd laten verder zien dat als je een algoritme laat assisteren in de besluitvorming van een dermatoloog, bijvoorbeeld om wel of niet een excisie uit te voeren van een verdachte moedervlek, de besluitvorming beter wordt. Het is wel zo dat jonge dermatologen en arts-assistenten hier waarschijnlijk het meest van profiteren.”

Overdiagnostiek voorkómen

Aan de andere kant zitten er ook potentiële risico’s aan het gebruik van medische apps, waaronder het risico op overdiagnostiek. Een recent artikel in NEJM suggereerde bovendien dat een aanzienlijk deel van de stijgende melanoomincidentie mogelijk voortkomt uit overdiagnostiek.3 Sangers: “We weten dat in de algemene bevolking de drempel tot het zoeken van zorg lager wordt door gebruik van een app. Mensen geven aan dat ze het makkelijker vinden om even een app te downloaden dan om een afspraak maken bij de dokter en vinden het fijn als zij op zondagavond alvast een advies kunnen krijgen of ze met een verdacht plekje naar de dokter moeten of niet. Dat maakt dat als we dergelijke toepassingen aan de algemene bevolking gaan aanbieden, we er wel voor moeten zorgen dat we geen mensen gaan behandelen waarbij dat helemaal niet nodig is. Een uitdaging is dat we een hulpmiddel willen aanbieden en tegelijkertijd overdiagnostiek willen voorkomen. Dat is een balans waar we goed oog voor moeten hebben.”

Bronnen:

  1. Esteva A, et al. Nature 2017;542:115–118. 2
  2. Tschandl P, et al. Nature Medicine 2020;26:1229–1234
  3. Welch HG, et al.  N Engl J Med 2021; 384:72-79

Karijn Suijkerbuijk hoogleraar Immunotherapie UMC Utrecht

aug 2022 | Immuuntherapie

Lees meer over Karijn Suijkerbuijk hoogleraar Immunotherapie UMC Utrecht

Veelbelovende resultaten pegaspargase-gebaseerd regime voor extranodaal NK/T-cellymfoom

aug 2022 | Lymfoom

Lees meer over Veelbelovende resultaten pegaspargase-gebaseerd regime voor extranodaal NK/T-cellymfoom

Vaker actief observeren bij ouderen met basaalcelcarcinoom

aug 2022 | Ouderen

Lees meer over Vaker actief observeren bij ouderen met basaalcelcarcinoom

Lenvatinib plus pembrolizumab bij gevorderd melanoom met ziekteprogressie

aug 2022 | Dermato-oncologie

Lees meer over Lenvatinib plus pembrolizumab bij gevorderd melanoom met ziekteprogressie

Weren, kleren, smeren: UV-werende kleding en misverstanden over zonnebrandcrème

aug 2022 | Dermato-oncologie

Lees meer over Weren, kleren, smeren: UV-werende kleding en misverstanden over zonnebrandcrème

Overlevenden van gemetastaseerd melanoom hebben moeite hun leven te hervatten

aug 2022 | Dermato-oncologie

Lees meer over Overlevenden van gemetastaseerd melanoom hebben moeite hun leven te hervatten

Masterclass: innovatieve inzichten in de behandeling van Psoriatic Disease

4 okt 2022 om 20:00 | Psoriasis

Lees meer over Masterclass: innovatieve inzichten in de behandeling van Psoriatic Disease

Masterclass casuïstiek - Horen, zien en een goed gesprek!

14 sep 2022 om 19:30 | Eczeem, Psoriasis

Lees meer over Masterclass casuïstiek - Horen, zien en een goed gesprek!

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

7 sep 2022 om 20:30 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Kijk verder dan de huid #2 - Patiënt Management

8 jul 2022 | Lymfoom

Lees meer over Kijk verder dan de huid #2 - Patiënt Management

Masterclass niet-melanoom huidkanker #3

8 mrt 2022 | Chirurgie, Dermato-oncologie

Lees meer over Masterclass niet-melanoom huidkanker #3

Kijk verder dan de huid

14 jan 2022 | Eczeem, Huidinfecties, Psoriasis

Lees meer over Kijk verder dan de huid

Webinars ‘Op de hoogte blijven van medicamenteuze behandeling van reumatische ziekten’

26 nov 2021 | Arthritis psoriatica, Artritis

Lees meer over Webinars ‘Op de hoogte blijven van medicamenteuze behandeling van reumatische ziekten’

Crossing borders in type 2 inflammation 2021

16 nov 2021 om 19:30 | Astma, Eczeem, Kinderen

Lees meer over Crossing borders in type 2 inflammation 2021

Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?
Er zijn geen e-learnings gevonden.

EADV in ORANJE 2022

donderdag 8 sep 2022 van 18:00 tot 22:00 | Eczeem, Psoriasis

Lees meer over EADV in ORANJE 2022

Dermatologen van de Toekomst

vrijdag 14 okt 2022 van 10:30 tot 17:00

Lees meer over Dermatologen van de Toekomst

Dosisreductie dupilumab mogelijk bij gecontroleerd constitutioneel eczeem

Lees meer
Lees meer over Dosisreductie dupilumab mogelijk bij gecontroleerd constitutioneel eczeem

Lanadelumab aanhoudend werkzaam bij HAE ongeacht eerdere profylaxe

Lees meer
Lees meer over Lanadelumab aanhoudend werkzaam bij HAE ongeacht eerdere profylaxe

Gunstig bijwerkingenprofiel van remibrutinib bij CSU

Lees meer
Lees meer over Gunstig bijwerkingenprofiel van remibrutinib bij CSU

BE COMPLETE en BE OPTIMAL: Hoe kan bimekizumab de klinische praktijk van PsA beïnvloeden?

Lees meer
Lees meer over BE COMPLETE en BE OPTIMAL: Hoe kan bimekizumab de klinische praktijk van PsA beïnvloeden?

Video: BE COMPLETE en BE OPTIMAL - bimekizumab bij PsA

Lees meer
Lees meer over Video: BE COMPLETE en BE OPTIMAL - bimekizumab bij PsA

Dermatologische aandoeningen bij patiënten met jicht

Lees meer
Lees meer over Dermatologische aandoeningen bij patiënten met jicht

Video: Risankizumab voor PsA - hoe zullen de bevindingen van KEEPsAKE 1 en 2 de klinische praktijk beïnvloeden?

Lees meer
Lees meer over Video: Risankizumab voor PsA - hoe zullen de bevindingen van KEEPsAKE 1 en 2 de klinische praktijk beïnvloeden?

Verminderde jeuk door difelikefalin correleert met betere slaapkwaliteit bij hemodialysepatiënten

Lees meer
Lees meer over Verminderde jeuk door difelikefalin correleert met betere slaapkwaliteit bij hemodialysepatiënten

Elk paradijs heeft een slang: duikersdermatologie

Lees meer
Lees meer over Elk paradijs heeft een slang: duikersdermatologie

Podcast RWE in de praktijk

mei 2022 | Psoriasis

Lees meer over Podcast RWE in de praktijk

Wat moet u weten over Olumiant na 1 jaar?

dec 2021 | Eczeem

Lees meer over Wat moet u weten over Olumiant na 1 jaar?

Het ultieme behandeldoel

nov 2021 | Psoriasis

Lees meer over Het ultieme behandeldoel

Het belang van de huid

jul 2021 | Eczeem, Huidinfecties, Psoriasis

Lees meer over Het belang van de huid

Psoriasis - Why is real world evidence data important?

nov 2020 | Psoriasis

Lees meer over Psoriasis - Why is real world evidence data important?

The ambition in the treatment of psoriasis

okt 2019 | Psoriasis

Lees meer over The ambition in the treatment of psoriasis

MedNet Dermatologie nr 1-2022

jul 2022

Lees meer over MedNet Dermatologie nr 1-2022