MS-patiënten hebben geen verhoogde kans op COVID-19

Delen via:

Tijdens het virtuele ECTRIMS-congres van 2020 was op 26 september een speciale sessie gewijd aan COVID-19 in relatie tot multipele sclerosis, waarin veel belangrijke bevindingen heet van de naald werden gepresenteerd. Zo lijken MS-patiënten geen verhoogde kans te hebben op COVID-19. Leeftijd en EDSS-score zijn risicofactoren voor ernstige uitkomsten van COVID-19. Immuunmodulerende MS-medicatie is geassocieerd met minder ernstige uitkomsten na besmetting, CD20-remmers juist met een wat ongunstiger verloop.

Resultaten van het grootste populatieonderzoek ter wereld naar COVID-19 bij MS-patiënten lieten zien dat deze mensen geen hogere kans hebben het virus op te lopen dan de rest van de bevolking.1 De studie is uitgevoerd in Groot-Brittannië tussen 23 maart en 24 juni 2020, toen een lockdown van kracht was met strikte regels voor het afstand houden van elkaar. Deelnemers aan het United Kingdom MS Register (UKMSR) werd gevraagd een vragenlijst over COVID-19 te beantwoorden bij deelname en daarna om de twee weken als ze het virus hebben gekregen. Van de 5309 deelnemers gaven 535 (10,1%) aan de diagnose COVID-19 te hebben gemaakt. Van deze 535 gevallen werden er 75 bevestigd met een RT-PCR-test, die tijdens deze eerste COVID-19-golf nog zeer beperkt beschikbaar was. Van de 336 MS-patiënten met COVID-19 van wie gegevens beschikbaar waren over het verloop, herstelden 249 (74,1%).

Bijna de helft van de deelnemende MS-patiënten (47%) ging in quarantaine. Dit waren vooral relatief vaak mensen met een hogere EDSS-score (OR 1,389), en daarnaast ook vaker patiënten die progressieve MS (PMS) en/of monoklonale antilichamen of fingolimod gebruikten. De kans op COVID-19 was lager bij patiënten met een hogere leeftijd, met een hogere EDSS-score en met PMS. De duur van de MS noch de ondervonden beperkingen waren van invloed op de kans om COVID-19 te krijgen. Geen enkele ziektemodificerende therapie (DMT) verhoogde de kans op besmetting.

Risicofactoren voor ernstige COVID-19

Tijdens dezelfde sessie werden de resultaten gepresenteerd van een Franse observationele cohortstudie, het COVISEP-register, naar de uitkomsten van COVID-19 bij 405 besmette MS-patiënten.2 Zij hadden tussen 1 maart en 14 juli 2020 een bevestigde of zeer waarschijnlijke diagnose COVID-19. Om de ernst van COVID-19 te kwantificeren, werd een ordinale schaal gebruikt van 0 (geen symptomen) tot en met 7 (overlijden). Gekeken werd naar de uitkomsten van MS-patiënten met ernstiger COVID-19, met als cutoff-waarde 3: ziekenhuisopname zonder noodzaak van extra zuurstof. Van de 405 deelnemers hadden er 78 (19,3%) een score van ≥ 3. Deze groep had percentueel een veel groter aandeel onder deelnemers die geen DMT gebruikten dan onder degenen die dat wél deden: 39,2% versus 14,4% (p < 0,001). De meeste zeer ernstige gevallen van COVID-19 betrof patiënten die geen enkele DMT gebruikten. Twaalf deelnemers overleden.

Onafhankelijke risicofactoren voor ziekenhuisopname door COVID-19 (een score van ≥ 3 op de genoemde schaal) waren gevorderde leeftijd (OR voor elke 10 jaar: 1,8) en hogere EDSS-score (OR voor EDSS-score  ≥ 6: 4,5). Eveneens geassocieerd met ernstige COVID-19 waren obesitas (OR 2,58) en cardiovasculaire comorbiditeit (2,39). Immuunmodulerende middelen (interferon of glatirameeracetaat) waren geassocieerd met een lagere kans (OR 0,2) op ernstiger COVID-19 (score ≥ 3) dan geen behandeling.

CD20-remmers en uitkomsten COVID-19

Gebruik van anti-CD20-antilichamen door MS-patiënten kan de kans op een ernstiger verloop van een COVID-19-infectie verhogen. Dit lijken de eerste uitkomsten van het wereldwijde samenwerkingsinitiatief  ‘COVID-19 in MS’ te suggereren.3 Deze medicijnen waren geassocieerd met hospitalisatie, ic-opname en kunstmatige beademing. Geanalyseerd zijn gegevens van 476 MS-patiënten die waarschijnlijk, en 776 die zeker COVID-19 hadden. Er werden 313 hospitalisaties geteld. De aangepaste prevalentie (adjusted prevalence ratios: aPR) daarvan werd per DMT bepaald en afgezet tegen dimethylfumaraat. Gebruik van de anti-CD20-antilichamen ocrelizumab en rituximab was positief geassocieerd met hospitalisatie (aPRs 1,19 en 1.58), ic-opname (3,53 en 4,12) en kunstmatige beademing (3,17 en 7,27). Deze risico’s waren hoger bij gebruikers van anti-CD20-antilichamen dan bij gebruikers van alle andere DMT’s. Geen enkele DMT was geassocieerd met overlijden. De gevonden associaties bleven bestaan wanneer de analyse werd beperkt tot de gevallen van bevestigde COVID-19.

Direct hierop volgde een presentatie van resultaten van het farmacovigilantieprogramma van Roche rond het anti-CD20-antilichaam ocrelizumab.4 De beperkingen van deze gegevensbron in acht genomen, bleken hieruit geen duidelijk ongunstiger uitkomsten van COVID-19 bij gebruikers van ocrelizumab. Het sterftecijfer onder hen was vergelijkbaar met dat van de rest van de bevolking en van andere groepen MS-patiënten.

Bronnen:

  1. Garjani A. COVID-19 in people with MS: A large community-based study of the UK MS Register. MSVIRTUAL2020, SS02.01.
  2. Louapre C. Clinical Characteristics and Outcomes in Patients with Coronavirus Disease 2019 and Multiple Sclerosis. MSVIRTUAL2020, SS02.06.
  3. Simpson-Yap S, et al. First results of the COVID-19 in MS Global Data Sharing Initiative suggest anti-CD20 DMTs are associated with worse COVID-19 outcomes. MSVIRTUAL2020, SS02.04.
  4. Hughes R, et al. COVID-19 in persons with multiple sclerosis treated with ocrelizumab: pharmacovigilance update. MSVIRTUAL2020, SS02.05.

Dekkerbeurs voor onderzoek naar hersenaneurysma bij vrouwen

jan 2023 | Neuro-vasculair

Lees meer over Dekkerbeurs voor onderzoek naar hersenaneurysma bij vrouwen

Hersenoperatie bij ziekte van Parkinson kan onder narcose

jan 2023 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Hersenoperatie bij ziekte van Parkinson kan onder narcose

DementieNet: een duurzame transitie naar geïntegreerde eerstelijnsdementiezorg

jan 2023 | Dementie

Lees meer over DementieNet: een duurzame transitie naar geïntegreerde eerstelijnsdementiezorg

Webcastverslag: Het Neurologisch Jaaroverzicht 2022

jan 2023 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Epilepsie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose, Neuro-musculair, Neuro-vasculair, Stamceltransplantatie

Lees meer over Webcastverslag: Het Neurologisch Jaaroverzicht 2022

Promotieonderzoek over het voorkomen en behandelen van complicaties na een beroerte

jan 2023 | Neuro-vasculair, Ouderen

Lees meer over Promotieonderzoek over het voorkomen en behandelen van complicaties na een beroerte

Waarom leidt Alzheimer niet altijd tot klachten?

jan 2023 | Dementie

Lees meer over Waarom leidt Alzheimer niet altijd tot klachten?

Neurologisch Jaaroverzicht 2022

1 feb 2023 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Epilepsie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose, Neuro-vasculair

Lees meer over Neurologisch Jaaroverzicht 2022

MS: welk middel voor welke patiënt?

26 jan 2023 om 20:00 | Multipele Sclerose

Lees meer over MS: welk middel voor welke patiënt?

Antistolling en bloedingen

8 dec 2022 om 20:00

Lees meer over Antistolling en bloedingen

Masterclass Diabetes: Pijn & Polyfarmacie

20 okt 2022 | Diabetes

Lees meer over Masterclass Diabetes: Pijn & Polyfarmacie

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

12 okt 2022 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Gewone symptomen van zeldzame ziekten

27 sep 2022

Lees meer over Gewone symptomen van zeldzame ziekten

Neurologisch Jaaroverzicht 2021

5 apr 2022 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose

Lees meer over Neurologisch Jaaroverzicht 2021

Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

Online Alzheimer Innovatie Forum

4 nov 2021 om 20:00 | Dementie

Lees meer over Online Alzheimer Innovatie Forum

Sinusitus of Migraine?

Hoofdpijn

Lees meer over Sinusitus of Migraine?
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Zavegepant neusspray effectief bij acute behandeling migraine

Lees meer
Lees meer over Zavegepant neusspray effectief bij acute behandeling migraine

Opioïden nog steeds veel gebruikt bij migraine

Lees meer
Lees meer over Opioïden nog steeds veel gebruikt bij migraine

Combinatie gepants en erenumab biedt wellicht extra behandelopties

Lees meer
Lees meer over Combinatie gepants en erenumab biedt wellicht extra behandelopties

Ketogeen dieet werkzaam als preventieve interventie bij migraine

Lees meer
Lees meer over Ketogeen dieet werkzaam als preventieve interventie bij migraine

Real-world evidence complementeert RCT’s

Lees meer
Lees meer over Real-world evidence complementeert RCT’s

Overlevenden hodgkinlymfoom hebben vaak neurocognitieve stoornissen

Lees meer
Lees meer over Overlevenden hodgkinlymfoom hebben vaak neurocognitieve stoornissen

Rimegepant veilig en verdraagbaar bij matig tot hoog CV-risico

Lees meer
Lees meer over Rimegepant veilig en verdraagbaar bij matig tot hoog CV-risico

Pijnverslechtering en MSSS-score voorspellen anti-CGRP-respons

Lees meer
Lees meer over Pijnverslechtering en MSSS-score voorspellen anti-CGRP-respons

Het gebruik van een e-dagboek biedt duidelijke voordelen

Lees meer
Lees meer over Het gebruik van een e-dagboek biedt duidelijke voordelen

Podcasts migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

aug 2021 | Hoofdpijn

Lees meer over Podcasts migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

Real World Evidence in MS

jan 2020 | Multipele Sclerose

Lees meer over Real World Evidence in MS

MedNet Neurologie 2022-04

dec 2022

Lees meer over MedNet Neurologie 2022-04

MedNet Neurologie 2022-03

sep 2022

Lees meer over MedNet Neurologie 2022-03

MedNet Neurologie 2022-02

jun 2022

Lees meer over MedNet Neurologie 2022-02

MedNet Neurologie 2022-01

mrt 2022

Lees meer over MedNet Neurologie 2022-01