‘Onderzoek naar reuma heeft zich spectaculair ontwikkeld’

Delen via:

Prof. René van Lier is voorzitter van de divisie laboratoria, apotheek en biomedische genetica van het UMC Utrecht en voorzitter van de Wetenschappelijke Adviesraad van ReumaNederland. Hij beantwoordt een viertal vragen over zijn werk.

Welk onderzoek heeft grote invloed gehad op je werk?

In 1983 ben ik afgestudeerd als arts, dat was de fase dat de biologicals nog niet hun intrede hadden gedaan. Daarna kwamen als eerste de TNF-blokkers en vervolgens de monoklonale antilichamen die B-celreductie geven. Dat heeft het veld van de reumatologie enorm veranderd. Behandelaars hebben heel nieuwe stappen kunnen zetten. Die ontwikkeling is ook van grote invloed geweest op het onderzoek naar reumatoïde artritis. We probeerden de achterliggende mechanismen te begrijpen en ook waarom sommige patiënten refractair zijn of worden. Er heeft zich een spectaculair onderzoeksveld ontwikkeld. Op basis van die nieuwe kennis zijn nieuwe behandelingen ontwikkeld. Het belang daarvan is heel groot. Vanuit mijn achtergrond als immunoloog ben ik ook betrokken bij onderzoek naar onder andere multipele sclerose, en daar wacht het veld helaas nog steeds op zo’n doorbraak die een nieuw perspectief biedt.

Welke vragen in je vakgebied zou je zelf met wetenschappelijk onderzoek nog willen beantwoorden?

Nieuwe therapieën zijn werkzaam bij een groot deel van de patiënten. Maar er is altijd een groep die het minder goed doet. Waarom is dat zo? Heeft dat bijvoorbeeld te maken met de ontstaanswijze van de ziekte bij die specifieke patiënt, of spelen kenmerken van de patiënt zelf een rol? Hoeveel subvormen zijn er eigenlijk in de ontstaanswijze? Daarnaast is het nog steeds de vraag waarom bijvoorbeeld TNF-blokkers wel goed werken tegen reuma maar niet tegen multipele sclerose, met eveneens een immunologisch gedreven ontstaanswijze. Ik denk dat specialisten als longartsen, neurologen en reumatologen veel van elkaar kunnen leren over de immunologische achtergrond van ziekten die zij behandelen.

Wat zie je als het hoogtepunt van je carrière?

Mijn onderzoek richt zich op het menselijk immuunsysteem. Een beperking daarbij is dat dat veelal gebeurt in humaan bloed. De afgelopen 15 jaar ben ik meer gaan onderzoeken in weefsels. Dat is een stuk moeilijker, maar wel relevanter omdat je kijkt naar cellen op de plek waar ze actief zijn. Daar heeft zich een heel nieuw onderzoeksveld geopend. Al in 1998 hebben we gekeken naar T-cellen in ontstekingsvocht van patiënten met reumatoïde artritis. Voor patiënten is dit meer belastend maar dunne-naaldbiopten hebben een grote vlucht genomen.

Wat geeft je in je dagelijks werk een goed gevoel?

Ik heb de afgelopen jaren veel promovendi begeleid. Veel energie haal ik uit werkbesprekingen met groepsleiders en promovendi waar ‘verse’ data worden besproken. Het wordt vooral interessant als dat data zijn die je niet verwacht. Als je vindt wat je zoekt, bevestigt dat je hypothese. Dat is niet zo spannend. Juist die dingen die je niet verwacht, dagen je uit om een draai te maken. Ze leiden tot nieuwe hypothesen en nieuwe inzichten. Niets is zo leuk als primaire onderzoeksdata, en die als ietwat verstokte hoogleraar te bespreken met een jonge onderzoeker. Dat geeft beiden energie.

Is DAS-remissie nog wel de juiste target?

aug 2022 | RA

Lees meer over Is DAS-remissie nog wel de juiste target?

38% minder consulten door ondersteuning met app bij RA

aug 2022 | RA

Lees meer over 38% minder consulten door ondersteuning met app bij RA

Risico op psoriasis na behandeling met een TNF-α-remmer

jul 2022 | IBD, Psoriasis, RA

Lees meer over Risico op psoriasis na behandeling met een TNF-α-remmer

Maak ruimte voor de brede benadering van palliatieve zorg

jul 2022

Lees meer over Maak ruimte voor de brede benadering van palliatieve zorg

HLA-B27 en ziekteactiviteit van invloed op darmflora bij SpA

jul 2022 | Spondyloartritis

Lees meer over HLA-B27 en ziekteactiviteit van invloed op darmflora bij SpA

Ontwikkeling en validatie van de Sjögren's Tool for Assessing Response (STAR)

jul 2022 | Sjögren

Lees meer over Ontwikkeling en validatie van de Sjögren's Tool for Assessing Response (STAR)

SpA café 4:
Treat-to-target bij axiale SpA: evidence en praktijkervaringen

4 okt 2022 om 18:30 | Spondyloartritis

Lees meer over SpA café 4:
Treat-to-target bij axiale SpA: evidence en praktijkervaringen

Expertdebat SLE en lupus nefritis - Deel 2

27 sep 2022 om 20:00 | Immuuntherapie, SLE

Lees meer over Expertdebat SLE en lupus nefritis - Deel 2

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

7 sep 2022 om 20:30 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

11 aug 2022 | HIV

Lees meer over Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

Live webcast: Autoinflammatoire aandoeningen

23 jun 2022 om 20:00 | Kinderen

Lees meer over Live webcast: Autoinflammatoire aandoeningen

De wondere wereld van bindweefselziekten

22 jun 2022 | ILD

Lees meer over De wondere wereld van bindweefselziekten

Gewone symptomen van zeldzame ziekten

20 apr 2022 om 20:30

Lees meer over Gewone symptomen van zeldzame ziekten

SpA café 3: pijn herkennen en behandelen bij patiënten met SpA

6 apr 2022 om 18:00 | Arthritis psoriatica, Spondyloartritis

Lees meer over SpA café 3: pijn herkennen en behandelen bij patiënten met SpA

JAK-remmers in de klinische praktijk: inzichten vanuit verschillende disciplines

28 mrt 2022 om 19:30 | IBD

Lees meer over JAK-remmers in de klinische praktijk: inzichten vanuit verschillende disciplines

Geaccrediteerde e-learning: Management & Gender Differences in axSpA

Lees meer over Geaccrediteerde e-learning: Management & Gender Differences in axSpA

Implementatie van innovatie binnen de reumazorg

Artritis, RA

Lees meer over Implementatie van innovatie binnen de reumazorg
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

BE COMPLETE en BE OPTIMAL: Hoe kan bimekizumab de klinische praktijk van PsA beïnvloeden?

Lees meer
Lees meer over BE COMPLETE en BE OPTIMAL: Hoe kan bimekizumab de klinische praktijk van PsA beïnvloeden?

Treat-to-target bij SLE vanuit patiëntenperspectief

Lees meer
Lees meer over Treat-to-target bij SLE vanuit patiëntenperspectief

Identificeren van osteoporose bij ouderen met behulp van routine CT-screening

Lees meer
Lees meer over Identificeren van osteoporose bij ouderen met behulp van routine CT-screening

TNF-remmers minder effectief bij vrouwen met AxSpA en PsA

Lees meer
Lees meer over TNF-remmers minder effectief bij vrouwen met AxSpA en PsA

Preconceptioneel hydroxychloroquine verbetert zwangerschapsuitkomsten bij APS

Lees meer
Lees meer over Preconceptioneel hydroxychloroquine verbetert zwangerschapsuitkomsten bij APS

Vaker veneuze trombo-embolie bij JAK-remmers dan bij TNF-remmers

Lees meer
Lees meer over Vaker veneuze trombo-embolie bij JAK-remmers dan bij TNF-remmers

Video: BE COMPLETE en BE OPTIMAL - bimekizumab bij PsA

Lees meer
Lees meer over Video: BE COMPLETE en BE OPTIMAL - bimekizumab bij PsA

Interventie om arbeidsvermogen bij RA en axSpA te verbeteren

Lees meer
Lees meer over Interventie om arbeidsvermogen bij RA en axSpA te verbeteren

Het effect van cognitieve gedragstherapie op insomnia bij patiënten met RA

Lees meer
Lees meer over Het effect van cognitieve gedragstherapie op insomnia bij patiënten met RA

Patiëntvoorkeuren en therapietrouw bij fractuurpreventie

jan 2022 | Osteoporose

Lees meer over Patiëntvoorkeuren en therapietrouw bij fractuurpreventie

Fractuur Risico Management: 10 jaar denosumab

dec 2021 | Osteoporose

Lees meer over Fractuur Risico Management: 10 jaar denosumab

Samendraads - Unieke samenwerking tussen 1e en 2e lijn voor Fractuur Risico Management

sep 2021 | Osteoporose

Lees meer over Samendraads - Unieke samenwerking tussen 1e en 2e lijn voor Fractuur Risico Management

Principes van sequentiële behandeling van fractuur risico management

sep 2021 | Osteoporose

Lees meer over Principes van sequentiële behandeling van fractuur risico management

Herken en behandel de patiënt met een hoog fractuurrisico

aug 2021 | Osteoporose

Lees meer over Herken en behandel de patiënt met een hoog fractuurrisico

Het belang van de huid

jul 2021 | Eczeem, Huidinfecties, Psoriasis

Lees meer over Het belang van de huid

Highlight van ASBMR 2020: Treat to Target

dec 2020 | Osteoporose

Lees meer over Highlight van ASBMR 2020: Treat to Target

Fractuurpreventie bij Glucocorticoïd-geïnduceerde Osteoporose – Standpunt NVR

dec 2020 | Osteoporose

Lees meer over Fractuurpreventie bij Glucocorticoïd-geïnduceerde Osteoporose – Standpunt NVR

De voor- en nadelen van zorg op afstand: ervaringen van Nederlandse reumatologen tijdens COVID

nov 2020

Lees meer over De voor- en nadelen van zorg op afstand: ervaringen van Nederlandse reumatologen tijdens COVID

MedNet Dermatologie nr 1-2022

jul 2022

Lees meer over MedNet Dermatologie nr 1-2022