Steeds meer groepsbescherming door HPV-vaccinatie

Delen via:

Vaccinatie tegen humaan papillomavirus (HPV) typen 16/18 beschermt niet alleen gevaccineerden zelf, maar resulteert ook in groepsbescherming tegen deze virustypen onder heteroseksuele mannen en onder niet-gevaccineerde vrouwen. Dat is gebleken uit de PASSYON-studie van het RIVM, met data van 11 landelijke centra seksuele gezondheid. De uitkomsten zijn veelbelovend gezien de relatief lage vaccinatiegraad voor HPV-vaccinatie in Nederland. De studie is recent gepubliceerd in Clinical Infectious Diseases.

Het was al bekend dat HPV-vaccinatieprogramma’s impact hebben op populatieniveau en bovendien effecten hebben die verder gaan dan alleen gevaccineerde individuen. HPV-vaccinatie wordt hier aan (pre-)adolescente meisjes aangeboden sinds 2009. De PASSYON-studie startte in 2009 vóór de invoering van de HPV-vaccinatie en wordt iedere 2 jaar herhaald. Iedere ronde doen ongeveer 2.000 deelnemers (16-24 jaar) mee. In de studie wordt genitale HPV-positiviteit onderzocht onder vrouwen, heteroseksuele mannen en ongevaccineerde vrouwen. Trends worden geanalyseerd voor 25 HPV-typen. Inmiddels zijn data beschikbaar tot 8 jaar na vaccinatie.

In totaal zijn nu 6.354 vrouwen (van wie 64,7% zelf gerapporteerd ongevaccineerd) en 2.414 heteroseksuele mannen geïncludeerd. Afname van vaccintypen 16/18 is te zien voor alle vrouwen (12,6% per jaar), heteroseksuele mannen (13,0% per jaar) en ongevaccineerde vrouwen (5,4% per jaar). Bovendien wordt significante afname waargenomen voor HPV-31 (alle deelnemers), HPV-45 (alle vrouwen) en voor alle hoogrisico HPV-typen samen (alle deelnemers). Significante toename wordt gezien voor HPV-56 (alle vrouwen) en HPV-52 (ongevaccineerde vrouwen). Deze trends worden gevolgd in de nieuwe rondes van PASSYON.

Volgens de onderzoekers bewijzen de resultaten het groepseffect van HPV-vaccinatie onder heteroseksuele mannen tegen typen 16/18 en kruisbescherming tegen andere typen. Bovendien wordt groepseffect aangetoond tegen de vaccintypen onder ongevaccineerde vrouwen. Aangezien alleen meisjes worden gevaccineerd met een bivalent vaccin en de vaccinatiegraad relatief laag is, zijn deze uitkomsten volgens de onderzoekers hoopgevend.

Bron:

Hoes J, Woestenberg PJ, Bogaards JA, et al. Population Impact of Girls-Only Human Papillomavirus 16/18 Vaccination in The Netherlands: Cross-Protective and Second-Order Herd Effects. Clin Infect Dis. 2021;72:e103-e11.

Commentaar Joske Hoes, RIVM, onderzoeker in opleiding en eerste auteur

“De PASSYON-studie volgt de effecten van HPV-vaccinatie bij bezoekers van centra seksuele gezondheid, dus een hoogrisicopopulatie. De vaccinatie wordt tot op heden alleen aangeboden aan meisjes, maar het is ook interessant om de HPV-prevalentie te volgen bij mannen. We kijken daarom naar zowel mannen als vrouwen. Veranderingen in de prevalentie zijn een gevolg van de vaccinatie bij vrouwen. De studie wordt gedaan met materiaal van genitale swabs, maar er worden ook anale samples verzameld zodat we anatomische locaties kunnen vergelijken. De deelnemende soa-poli’s geven een goede afspiegeling van landelijke trends.”

“Bij alle vrouwen zien we afname van de prevalentie van de HPV-typen waarmee wordt gevaccineerd. Dat is ook te verwachten, want een steeds groter deel van de vrouwen is gevaccineerd. Maar mooi is dat ook een afname is te zien onder heteroseksuele mannen. Zij zijn niet gevaccineerd, maar wel beschermd doordat zij seksuele contacten hebben met voornamelijk gevaccineerde vrouwen. En het effect blijkt zich ook verder te verspreiden naar ongevaccineerde vrouwen. Ook bij hen is afname te zien van de vaccintypen van HPV, wat eveneens afgeleid kan worden van vaccinatie bij andere vrouwen. De groepsbescherming breidt zich dus steeds verder uit. Dat is ook te verwachten, maar het is mooi dat we dat in de studie kunnen aantonen.”

“De vaccinatiegraad voor HPV blijft achter bij andere vaccinaties in het Rijksvaccinatieprogramma. Er is een grote groep die wel in aanmerking kwam voor HPV-vaccinatie, maar deze niet heeft gehad. Het is gunstig dat deze groep sinds de invoering van HPV-vaccinatie toch deels beschermd wordt. Het HPV-vaccin biedt bovendien enige kruisbescherming tegen andere typen. We zien een afnemende trend bij alle vrouwen en deels ook bij heteroseksuele mannen van deze typen. Ook dat effect breidt zich waarschijnlijk uit in de loop van de tijd. We zien dit nu nog niet bij de ongevaccineerde vrouwen, maar misschien is dat effect over een aantal jaren wel te zien.”

“Het is afwachten hoe de trends zich de komende jaren gaan ontwikkelen. Als een groter deel van de populatie is gevaccineerd, kan de daling zich voortzetten. De vaccinatiegraad schommelt nu tussen 45 en 60%. Dus daar is nog ruimte voor verbetering. Hoe meer mensen gevaccineerd zijn, hoe harder de daling zal gaan. Ook de vaccinatie van jongens, wat volgend jaar gaat starten, zal daaraan bijdragen en zorgen voor nog minder circulatie van HPV. In het buitenland zijn al de eerste klinische effecten zichtbaar, met name wat betreft voorstadia van baarmoederhalskanker. Over deze preventieve effecten komen steeds meer data beschikbaar. De eerste vrouwen die in aanmerking kwamen voor HPV-vaccinatie in Nederland, nemen vanaf 2023 deel aan screening voor baarmoederhalskanker. Vanaf dan kunnen we eventuele verschillen gaan zien tussen gevaccineerde en ongevaccineerde vrouwen.”

Opinie - Speekseltesten als alternatief voor de keel-neustest?

okt 2021 | Virale infecties

Lees meer over Opinie - Speekseltesten als alternatief voor de keel-neustest?

Combinatietherapie beschermt tegen SARS-CoV-2-mutanten

okt 2021 | Virale infecties

Lees meer over Combinatietherapie beschermt tegen SARS-CoV-2-mutanten

Doorbraakinfecties van COVID-19 bij gevaccineerde zorgverleners

okt 2021 | Virale infecties

Lees meer over Doorbraakinfecties van COVID-19 bij gevaccineerde zorgverleners

IBD-patiënten hebben geen verhoogd risico op ernstig COVID-19

okt 2021 | IBD

Lees meer over IBD-patiënten hebben geen verhoogd risico op ernstig COVID-19

Colchicine voor poliklinisch behandelde COVID-19-patiënten

okt 2021 | Virale infecties

Lees meer over Colchicine voor poliklinisch behandelde COVID-19-patiënten

Verandering in gevoeligheid speeksel-PCR-test tijdens SARS-CoV-2-infectie

okt 2021 | Pneumonie, Virale infecties

Lees meer over Verandering in gevoeligheid speeksel-PCR-test tijdens SARS-CoV-2-infectie

Live webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Live webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

The ART of Preventing Kidney Damage

12 apr 2021 om 20:00 | HIV, Virale infecties

Lees meer over The ART of Preventing Kidney Damage

Stollingsafwijkingen bij COVID-19; behandeling op de IC

30 nov 2020 om 20:30 | Benigne hematologie, Virale infecties

Lees meer over Stollingsafwijkingen bij COVID-19; behandeling op de IC

Precisiezorg dichterbij dan we denken

2 nov 2020

Lees meer over Precisiezorg dichterbij dan we denken
Er zijn geen e-learnings gevonden.
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Meer gerichte soa-tests zorgen voor hoger percentage positieve tests in pandemiejaar

Lees meer
Lees meer over Meer gerichte soa-tests zorgen voor hoger percentage positieve tests in pandemiejaar

Chlamydia-infectie heeft geen negatief effect op uitkomst zwangerschap

Lees meer
Lees meer over Chlamydia-infectie heeft geen negatief effect op uitkomst zwangerschap

Ertapenem blijkt geschikt alternatief bij resistentie ceftriaxon

Lees meer
Lees meer over Ertapenem blijkt geschikt alternatief bij resistentie ceftriaxon

Meeste MSM kiezen voor dagelijkse i.p.v. event-gestuurde PrEP

Lees meer
Lees meer over Meeste MSM kiezen voor dagelijkse i.p.v. event-gestuurde PrEP

Syfilisstammen in Amsterdam zijn heel divers

Lees meer
Lees meer over Syfilisstammen in Amsterdam zijn heel divers

Na lockdown blijft herstel hiv- en soa-preventie achter bij normalisering seksueel gedrag

Lees meer
Lees meer over Na lockdown blijft herstel hiv- en soa-preventie achter bij normalisering seksueel gedrag

Hoger opgeleiden in Randstad gebruiken vaker PrEP

Lees meer
Lees meer over Hoger opgeleiden in Randstad gebruiken vaker PrEP

Syfilisbacterie toont grote gelijkenis in verschillende lichaamslocaties

Lees meer
Lees meer over Syfilisbacterie toont grote gelijkenis in verschillende lichaamslocaties

Scholing stimuleert huisartsen tot testen op hiv-infecties

Lees meer
Lees meer over Scholing stimuleert huisartsen tot testen op hiv-infecties

Innovatie in de zorg

nov 2019

Lees meer over Innovatie in de zorg