Studie naar meerwaarde van online platform EZI-PrEP

Delen via:

EZI-PrEP is de naam van een online PrEP-service vanuit de GGD Amsterdam. Hierop kunnen mannen die seks hebben met mannen (MSM) onder andere laagdrempelig PrEP (pre-expositie profylaxe) bestellen of beeldbellen met een zorgverlener van de GGD. De online dienst moet het makkelijker en aantrekkelijker maken om PrEP te gaan gebruiken, met alle zorg die daarbij nodig is. Of dat inderdaad werkt, wordt de komende 2 jaar in 4 GGD-regio’s onderzocht in een gerandomiseerde studie met ruim 500 MSM. Projectcoördinator en promovendus Marije Groot Bruinderink en landelijk projectleider Udi Davidovich bespreken het doel en de context van de studie.

Foto Udi Davidovich: GARN fotografie

De basis van de online PrEP-service is een app voor de mobiele telefoon. Deze is in de afgelopen twee jaar ontwikkeld. Alle studiedeelnemers krijgen de app en hebben daarmee toegang tot alle onderdelen van de PrEP-zorg. Ze kunnen een digitale vragenlijst invullen, met vragen die ook in een fysiek consult besproken worden. De deelnemers kunnen ook aangeven of zij een gesprek willen en waarover. Daarnaast gaan zij naar een prikpunt voor bloedafname en een soa-test, waarvan de uitslagen online beschikbaar zijn. Via de app kunnen de deelnemers tevens beeldbellen met een zorgverlener van de GGD en PrEP bestellen en betalen. Het project, gefinancierd door het AIDS Fonds, wordt gecoördineerd door GGD Amsterdam in samenwerking met Soa Aids Nederland. Ook de GGD-regio’s Rotterdam-Rijnmond, Haaglanden en Gelderland-Zuid nemen deel aan de studie.

Vaak naar de GGD

PrEP is sinds 2016 verkrijgbaar in Nederland als middel om besmetting met hiv te voorkomen. De werkzame bestanddelen van de pil zijn de hiv-remmers emtricitabine en tenofovir. In 2019 startte het nationale PrEP-programma, waarin de Nederlandse GGD’en PrEP en de zorg daaromheen aanbieden om hiv te voorkomen. Het programma is bedoeld voor MSM en transgender personen die risico lopen op hiv. “PrEP kwam hiermee breder beschikbaar”, vertelt Groot Bruinderink. “De zorg rond PrEP-gebruik is intensief. PrEP-gebruikers komen vier keer per jaar langs bij de GGD voor controle op soa, nierfunctie en voor een gesprek over hoe het gaat met de inname van PrEP. Wie langere tijd PrEP wil gebruiken, moet dus vaak naar de GGD voor controle. Overigens is PrEP ook verkrijgbaar via de huisarts. Maar dat is duurder, omdat de PrEP-tabletten niet vergoed worden door zorgverzekeraars en de laboratoriumonderzoeken betaald moeten worden uit het eigen risico.”

Het doel van hiv-preventiestrategieën is om nul nieuwe infecties in Nederland te bereiken. PrEP kan daarbij helpen. Daarom moet de toegang tot PrEP en het gebruik ervan zo makkelijk mogelijk worden gemaakt. “We willen dat PrEP niet alleen beschikbaar is op GGD-locaties, maar dat gebruikers de levering en monitoring ook vanuit huis kunnen organiseren”, vervolgt Groot Bruinderink. “Daarom hebben we het online platform EZI-PrEP ontwikkeld. Dat biedt informatie over PrEP en maakt aanvragen, levering en monitoring mogelijk. In de studie gaan we onderzoeken of EZI-PrEP vergelijkbaar is met standaard face-to-face PrEP-service. Bovendien gaan we na of het mogelijk is om het PrEP-gebruik minder vaak te monitoren: twee keer per jaar in plaats van vier keer, wat onder andere kan leiden tot een besparing van zorgkosten. Dit zijn de hoofdvragen in dit onderzoek.”

Marije Groot Bruinderink, projectcoördinator EZI-PrEP / promovendus, GGD Amsterdam

Opzet van studie

De studie is een gerandomiseerde trial met vier onderzoeksgroepen: online PrEP-zorg wordt vergeleken met de gebruikelijke PrEP-zorg bij de GGD, met twee of vier keer per jaar controle in beide studiearmen. “Met het online aanbieden van de PrEP-service willen we de zorg zo laagdrempelig mogelijk houden”, zegt Davidovich. “De gebruiker hoeft er dan niet voor naar de kliniek, dus die barrière valt weg. Daarnaast is het wellicht minder belastend als de controles twee keer per jaar plaatsvinden, vooral voor mensen die PrEP niet dagelijks gebruiken maar alleen als zij seks hebben. Dan is vier keer per jaar controle voor sommige gebruikers erg veel, is uit eerder onderzoek gebleken. Theoretisch zou je kunnen zeggen: hoe minder vaak iemand seks heeft en daardoor minder PrEP gebruikt, hoe minder controle nodig is. Maar voordat we daar iets aan veranderen, willen we eerst nagaan wat sowieso het effect is van minder controles.”

In de studie beantwoorden de gebruikers ook dagelijks enkele vragen via de app. Groot Bruinderink: “We willen onder andere weten of zij PrEP hebben ingenomen, hoe laat dat was en of zij seks hebben gehad zonder condoom. Op die manier meten we de therapietrouw. We hopen uiteraard dat de vragen eerlijk worden beantwoord, maar dat is een punt dat altijd speelt bij dataverzameling of digitale anamnese.”

Spannend

Het dagelijks beantwoorden van de vragen in de app is een spannend onderdeel van de studie, vindt Davidovich. “De deelnemers moeten dat 18 maanden volhouden. Daarom hebben we geprobeerd om dit op een aantrekkelijke manier te verwerken in de app. In de studie onderzoeken we ook factoren die beïnvloeden waarom iemand wel of niet dagelijks de vragen beantwoordt. Die informatie is denk ik interessant voor alle ‘diary’-studies zoals die overal worden uitgevoerd.”

Davidovich vindt ook het verminderen van het aantal controles spannend: “We moeten afwachten wat dat doet met het aantal soa dat we vinden. Er is een risico dat we een deel daarvan gaan missen. Maar misschien valt het mee. Want iedereen kan zich bij klachten ook tussendoor laten testen. Het gaat dus voor een deel ook over zelfredzaamheid: zoekt men de zorg op als dat nodig is? Het is uiteraard altijd goed om je te laten controleren als je risico hebt gelopen en klachten hebt. Daar hoef je niet mee te wachten tot de eerstvolgende reguliere controle.”

Therapietrouw

Het gevonden aantal soa is een secundaire uitkomstmaat van de studie. Het onderzoek is primair gericht op therapietrouw en hiv-preventie. Consulten gaan doorgaans niet alleen over medische zaken, maar er wordt tevens counseling geboden waarin ook de context van het PrEP-gebruik wordt besproken. “Dat wordt eveneens minder bij halfjaarlijkse controle”, stelt Groot Bruinderink. “We willen nagaan wat daarvan de effecten zijn. Wordt de therapietrouw minder als er minder controles zijn? Neemt de discipline af om PrEP goed te gebruiken? Daar zijn we erg benieuwd naar. De therapietrouw voor PrEP is nu hoog, zoals gemeten in AmPrEP, de Amsterdamse PrEP demonstratiestudie. De adherentie bij dagelijks PrEP-gebruik was 87% en 81% bij ‘event’-driven PrEP-gebruik. Dat komt omdat het een vrij nieuw preventief middel is. Veel huidige gebruikers hebben aan studies meegedaan en zijn van daaruit erg gemotiveerd. Maar PrEP is inmiddels breder beschikbaar. We weten nog niet hoe trouw deze nieuwe gebruikers PrEP slikken. Dat is juist wat we met deze studie willen onderzoeken.”

Volgens Groot Bruinderink heeft de studie consequenties voor de logistiek en zorgverlening in de deelnemende regio’s: “Zo moeten de prikpunten en laboratoria worden aangesloten en moeten de digitale data in systemen worden verwerkt. Gelukkig bestond al de soa-testservice Man tot Man Testlab, de online testvoorziening van de GGD voor MSM. Van die infrastructuur maken we nu gebruik voor PrEP-zorg. Daardoor hebben we dit project vrij snel kunnen opzetten. De soa-testservice is uitgebreid met tests die nodig zijn voor PrEP-zorg.”

Davidovich benadrukt het belang van betrokkenheid van Soa Aids Nederland bij de studie: “Als de online service een succes blijkt en deze wordt uitgerold in het hele land, dan zal Soa Aids Nederland dat coördineren.”

Doelgroepen

De online PrEP-service richt zich op alle groepen MSM, ook jongeren, migranten en transgender personen. “De service is ontwikkeld met focusgroepen om na te gaan hoe we deze zo gebruiksvriendelijk mogelijk konden maken, ook voor specifieke doelgroepen”, laat Davidovich weten. “Zo is de service tweetalig. En voor jongeren die al digitaal vaardig zijn, zal de online PrEP-service een verschil kunnen maken omdat dat laagdrempelig is.”

Aan de trial zullen ruim 500 MSM deelnemen. De werving is al gestart in de deelnemende regio’s en de soa-medewerkers van de GGD’en horen veel positieve reacties. De studie kan naar verwachting dit najaar van start en zal ruim 2,5 jaar duren, waarbij iedere deelnemer 24 maanden in de studie zit. Na 18 maanden zal een eerste analyse plaatsvinden en zullen waarschijnlijk de eerste voorlopige data bekend worden.

Intensieve PrEP-zorg

De intensieve controle bij gebruik van PrEP komt voort uit studies naar de effectiviteit van PrEP. Dat onderzoek laat zien dat PrEP zeer goed beschermt tegen hiv, mits de pillen volgens voorschrift worden ingenomen. “Er waren wel zorgen over de therapietrouw”, zegt Marije Groot Bruinderink. “Als de pil niet goed wordt ingenomen, is de werking minder en is er bovendien kans op het ontstaan van resistente vormen van hiv. Daarnaast is controle op soa van belang, want gebruikers van PrEP hebben misschien minder de neiging om daarnaast ook een condoom te gebruiken. PrEP kan in zeldzame gevallen zorgen voor vermindering van de nierfunctie, dus ook dat moet worden gevolgd.”

Opinie - Speekseltesten als alternatief voor de keel-neustest?

okt 2021 | Virale infecties

Lees meer over Opinie - Speekseltesten als alternatief voor de keel-neustest?

Combinatietherapie beschermt tegen SARS-CoV-2-mutanten

okt 2021 | Virale infecties

Lees meer over Combinatietherapie beschermt tegen SARS-CoV-2-mutanten

Doorbraakinfecties van COVID-19 bij gevaccineerde zorgverleners

okt 2021 | Virale infecties

Lees meer over Doorbraakinfecties van COVID-19 bij gevaccineerde zorgverleners

IBD-patiënten hebben geen verhoogd risico op ernstig COVID-19

okt 2021 | IBD

Lees meer over IBD-patiënten hebben geen verhoogd risico op ernstig COVID-19

Colchicine voor poliklinisch behandelde COVID-19-patiënten

okt 2021 | Virale infecties

Lees meer over Colchicine voor poliklinisch behandelde COVID-19-patiënten

Verandering in gevoeligheid speeksel-PCR-test tijdens SARS-CoV-2-infectie

okt 2021 | Pneumonie, Virale infecties

Lees meer over Verandering in gevoeligheid speeksel-PCR-test tijdens SARS-CoV-2-infectie

Live webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Live webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

The ART of Preventing Kidney Damage

12 apr 2021 om 20:00 | HIV, Virale infecties

Lees meer over The ART of Preventing Kidney Damage

Stollingsafwijkingen bij COVID-19; behandeling op de IC

30 nov 2020 om 20:30 | Benigne hematologie, Virale infecties

Lees meer over Stollingsafwijkingen bij COVID-19; behandeling op de IC

Precisiezorg dichterbij dan we denken

2 nov 2020

Lees meer over Precisiezorg dichterbij dan we denken
Er zijn geen e-learnings gevonden.
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Interactie tussen fecestransplantatie en eradicatie van resistente bacteriën blootgelegd

Lees meer
Lees meer over Interactie tussen fecestransplantatie en eradicatie van resistente bacteriën blootgelegd

Nieuwe data uit analyse van 60 studies naar de relatie tussen COVID-19 en diabetes

Lees meer
Lees meer over Nieuwe data uit analyse van 60 studies naar de relatie tussen COVID-19 en diabetes

COVID-19 verandert de functie van insulineproducerende bètacellen

Lees meer
Lees meer over COVID-19 verandert de functie van insulineproducerende bètacellen

Zorgelijk: het aantal klassieke soa-diagnoses neemt toe

Lees meer
Lees meer over Zorgelijk: het aantal klassieke soa-diagnoses neemt toe

Long-COVID heeft nadelige impact op overleving kankerpatiënten

Lees meer
Lees meer over Long-COVID heeft nadelige impact op overleving kankerpatiënten

Budesonide verlaagt zorggebruik bij vroeg stadium COVID-19

Lees meer
Lees meer over Budesonide verlaagt zorggebruik bij vroeg stadium COVID-19

Schimmels en enterobacteriën geven slechte uitkomst bij bronchiëctasieën

Lees meer
Lees meer over Schimmels en enterobacteriën geven slechte uitkomst bij bronchiëctasieën

Prevalentie onvruchtbaarheid is verdubbeld bij hoge antistoftiter tegen chlamydia

Lees meer
Lees meer over Prevalentie onvruchtbaarheid is verdubbeld bij hoge antistoftiter tegen chlamydia

Toename resistentie azitromycine vraagt om monitoring

Lees meer
Lees meer over Toename resistentie azitromycine vraagt om monitoring

Innovatie in de zorg

nov 2019

Lees meer over Innovatie in de zorg