Opdepoli.nl is een website met illustraties over neurologische ziektebeelden. Met subsidie van de SKMS zijn de afgelopen tijd zo’n 250 geheel nieuwe illustraties gemaakt. De vernieuwde website komt binnenkort online. “Dit zal helpen om de kwaliteit van gesprekken met patiënten in de spreekkamer te verhogen”, vertellen initiatiefnemers dr. Ronald Bierings (aios neurologie, LUMC) en dr. Jurgen Piet (neuroloog HagaZiekenhuis).
Piet merkte in zijn werk dat het soms lastig is om neurologische ziektebeelden goed te kunnen uitleggen aan patiënten. Zeker als sprake is van een taalbarrière. “Plaatjes helpen dan, maar je moet die zelf zoeken. Er zijn er niet veel en soms kun je ze een volgende keer niet meer vinden. Ik zocht op internet zelf naar plaatjes die dan vaak net niet laten zien wat je aan de patiënt wil uitleggen. Ik stuurde daarom enkele jaren geleden een mail rond naar arts-assistenten met de vraag wie mij kon helpen, bijvoorbeeld bij het maken van een boekje met illustraties.”
Geen boekje maar website
Bierings werkte op dat moment tijdens zijn opleiding in het HagaZiekenhuis en zag de mail voorbijkomen. Ook hij vond weinig illustraties over neurologische aandoeningen, zelfs niet op een website als thuisarts.nl. “En in patiëntfolders staat vooral veel tekst, met slechts enkele illustraties die vaak ook verouderd zijn en soms in het Engels.”
Bierings stelde aan Piet voor om geen papieren boekje te maken, maar een website die iedereen kan gebruiken. Ze dachten na over een naam die kort moest zijn, iets met het ziekenhuis te maken had en gemakkelijk te onthouden was.
“De naam Opdepoli heeft dat allemaal. Toen zijn we gaan zoeken naar beschikbare plaatjes. Uiteindelijk kwamen we uit bij websites waar je illustraties kunt kopen. Daarmee hebben we in eerste instantie onze website gevuld. Die plaatjes staan er nog steeds op, maar binnenkort komt er een volledig nieuwe website. Dankzij subsidie van de SKMS, de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten, hebben we die kunnen maken. In samenwerking met alle werkgroepen van de Nederlandse Vereniging voor Neurologie en ook beroepsgroepen zoals revalidatieartsen en neurochirurgen hebben we met een professioneel ontwerpbureau nieuwe illustraties kunnen ontwerpen. Die afbeeldingen komen begin volgend jaar online.”
Meteen succes
De teksten bij de illustraties, ook op de huidige versie van de website, zijn vertaald naar het Engels, Turks en Arabisch, naast het Nederlands de drie meest gesproken talen in Nederland. Arts-assistenten die zo’n taal machtig zijn, schoten daarbij te hulp. De initiële website is al in 2021 gelanceerd, vervolgt Bierings. “We hebben daarover 1 bericht op LinkedIn geplaatst en merkten al snel veel enthousiasme. In het eerste jaar is de website meer dan 35.000 keer bezocht, terwijl we er nauwelijks ruchtbaarheid aan hadden gegeven. We kregen veel leuke feedback en ook vragen voor nieuwe plaatjes. Het was meteen een succes.”
Toen Bierings en Piet in het NVN-magazine De Neuroloog een artikel lazen over de SKMS, realiseerden zij zich dat hun initiatief voldeed aan de criteria voor subsidie. “Het gaat immers over verbetering van de kwaliteit van zorg in de spreekkamer”, zegt Piet. “We dachten: het zou mooi zijn als we al onze illustraties zouden kunnen optimaliseren, met ook hulp van de experts in de neurologische werkgroepen in het land die zich met de ziektebeelden bezighouden. In 2023 heeft de NVN ons begeleid in het schrijven van een aanvraag voor subsidie. Die is vrij snel goedgekeurd, we kregen ruim 100.000 euro. Begin 2024 konden we ermee van start.”
Inclusiviteit
Het project begon met inventarisatie bij de NVN-werkgroepen van de behoefte aan illustraties. Daar kwamen veel reacties op en Bierings en Piet gingen daarmee aan de slag, samen met het medisch illustratiebureau. De vertaalslag van de input vanuit de experts naar een goede aansturing van een illustrator bleek een hele klus, vertelt Bierings. “Maar het is uiteindelijk gelukt. We zetten momenteel de laatste puntjes op de i’s. De plaatjes gaan ook nog naar de patiëntfederatie, waarna ze binnenkort allemaal op de nieuwe website komen.”
Bij de illustraties is ook rekening gehouden met inclusiviteit. In de feedback over de huidige website klonk het geluid dat een patiënt in de plaatjes veelal een oude blanke man was. “Maar de neurologische patiëntenpopulatie is natuurlijk veel breder: jong, oud, man, vrouw, met allemaal een verschillende afkomst”, zegt Bierings. “We zijn daarom gaan letten op kleur, leeftijd en cultuur. Iedereen moet zich kunnen inleven in de illustraties.”
De website bevat straks zo’n 250 nieuwe illustraties, laat Piet weten. “Patiënten kunnen die ook thuis bekijken, met partner of naasten en in hun eigen taal. En door vooraf de behoefte te peilen bij de NVN-werkgroepen, hebben we al draagvlak gecreëerd. Alle experts in het veld hebben input gegeven. En uiteraard heeft de subsidie ons erg geholpen. Het is nu echt door neurologen en voor neurologen.”