Verdachte huidafwijkingen | Zes vragen aan dr. Anton C. de Groot en dr. Johan Toonstra

Delen via:

Uit gesprekken is gebleken dat huisartsen, ook na het verschijnen van de NHG-Standaard Verdachte huidafwijkingen, vaak nog moeite hebben met het onderscheid tussen benigne, premaligne en maligne tumoren. Dr. Anton C. de Groot en dr. Johan Toonstra (beiden dermatoloog) hebben een nieuw, praktisch boek geschreven over verdachte huidafwijkingen, met veel casuïstiek en beeld om de huisarts te helpen bij het stellen van de juiste diagnose. Het boek is onlangs verschenen bij uitgeverij Bohn Stafleu van Loghum.

Tegen welke problemen lopen huisartsen aan bij de diagnostiek van verdachte huidafwijkingen?

Onderscheid maken tussen goedaardige een kwaadaardige huidafwijkingen (huidkanker) is lang niet altijd eenvoudig. Terwijl veel vormen van het basaalcelcarcinoom door hun kenmerkende morfologie relatief eenvoudig  worden herkend door huisartsen, ligt dat bij de diagnostiek van plaveiselcelcarcinomen en melanomen veel moeilijker. En juist deze tumoren moeten vroegtijdig worden opgespoord en behandeld om morbiditeit en zelfs mortaliteit te voorkomen. Probleem bij het plaveiselcelcarcinoom is dat het verschillende morfologische vormen kan aannemen. Een beginnend melanoom is moeilijk te onderscheiden van goedaardige afwijkingen, zoals een gewone of klinisch atypische naevus, een beginnende seborroïsche wrat of – soms – een wat onregelmatig gekleurde lentigo solaris. De NHG-Standaard Verdachte huidafwijkingen geeft zeer nuttige informatie om aan de hand van de morfologie tot een waarschijnlijkheidsdiagnose te komen. Maar hoe vervolgens het onderscheid gemaakt moet worden met andere aandoeningen in de differentiaaldiagnostische groep wordt niet specifiek besproken.

Uit gesprekken met huisartsen weten wij dat zij, ook na het verschijnen van de NHG-Standaard Verdachte huidafwijkingen, vaak nog moeite hebben met het onderscheid tussen benigne, premaligne en maligne tumoren. Sommige huisartsen zijn bang om een ernstige afwijking, zoals een plaveiselcelcarcinoom of een potentieel dodelijke ziekte als het melanoom niet (tijdig) te herkennen. Daarom hebben wij dit boek geschreven. Het boek bevat veel casuïstiek in een vraag en antwoord-vorm, waarin de huisartsen met behulp van een groot aantal close-up afbeeldingen en specifieke differentiaaldiagnostische informatie kunnen leren en oefenen hoe ze benigne van maligne tumoren kunnen onderscheiden.

Kunt u een top 5 geven van de meest voorkomende premaligne en maligne huidafwijkingen?

Verreweg de meest voorkomende vorm van huidkanker is het basaalcelcarcinoom met naar schatting 45.000 nieuwe gevallen in 2018. Het plaveiselcelcarcinoom staat op plaats 2 (14.200 gevallen), gevolgd door het melanoom (7.000 gevallen). De incidentie van huidkanker stijgt snel: bijna 5% toename per jaar van melanomen en een nog grotere stijging van basaalcelcarcinomen. Naar schatting zal een op de vijf Nederlanders in zijn of haar leven een basaalcelcarcinoom ontwikkelen. Sommige vormen van huidkanker kunnen ernstig zijn. In 2018 overleden 100 mensen aan een plaveiselcelcarcinoom en 800 aan een melanoom. Ofschoon het melanoom een zeer agressieve vorm van huidkanker is, is de prognose in een vroeg stadium en bij de juiste behandeling uitstekend. Daarom is het zeer belangrijk dat huisartsen melanomen in een vroeg stadium kunnen herkennen. Met dit boek willen we hieraan graag een bijdrage leveren. Van de premaligne huidafwijkingen komt de actinische keratose verreweg het meeste voor, waarschijnlijk gevolgd door de ziekte van Bowen (plaveiselcelcarcinoom in situ).

Hoe is het boek opgebouwd?

Het boek bestaat uit twee delen: casuïstiek en achtergrondinformatie. In 30 ziektegeschiedenissen worden alle voor de huisarts belangrijke (pre)maligniteiten gepresenteerd. Elke casus volgt een vast stramien: op de pagina staat een afbeelding van een huidafwijking (benigne, premaligne, of maligne) met enkele klinische gegevens. Hierover worden vervolgens een of meerdere vragen gesteld. Vaak gaat het om de waarschijnlijkheidsdiagnose die de huisarts stelt of om een differentiaaldiagnose, en hoe die diverse afwijkingen van elkaar onderscheiden kunnen worden. Op de volgende pagina(s) wordt antwoord gegeven op de gestelde vragen. Daarbij wordt nauwkeurig beschreven wat de verschillen zijn die door middel van een groot aantal scherpe close-up afbeeldingen met karakteristieke kenmerken worden geïllustreerd. Met deze casussen kan de huisarts oefenen om (pre)maligne huidafwijkingen (nog beter) te herkennen. Het casuïstiekgedeelte van het boek wordt gevolgd door algemene informatie over alle aandoeningen uit de NHG-Standaard in drie hoofdstukken: premaligne aandoeningen, maligne tumoren beperkt tot de epidermis, en invasief groeiende vormen van huidkanker. Ook hierin worden nauwkeurig de kenmerken van de behandelde afwijkingen beschreven met veel gedetailleerde afbeeldingen.

Waarom is dit boek interessant voor huisartsen?

Uit gesprekken met huisartsen weten wij dat zij vaak moeite hebben met het onderscheid tussen benigne, premaligne en maligne tumoren. Huisartsen zijn soms bang om een ernstige afwijking, bijvoorbeeld een plaveiselcelcarcinoom of een potentieel dodelijke ziekte als het melanoom niet (tijdig) te herkennen. Ons boek is er helemaal op gericht om huisartsen hulpmiddelen te geven om benigne van maligne aandoeningen te onderscheiden. Door het – herhaaldelijk – bestuderen van de ziektegeschiedenissen, het beantwoorden van de vragen en de toegang tot uitgebreide achtergrondinformatie zullen de diagnostische vaardigheden van de huisarts, zo menen wij, toenemen. Het is dus zowel een leer- als oefenboek.

Hoe verhoudt dit boek zich tot de NHG-Standaard?

De titel Verdachte huidafwijkingen zegt het eigenlijk al: dit boek sluit naadloos aan op de gelijknamige NHG-Standaard en geeft een praktische aanvulling daarop. Zo komen alle (pre)maligniteiten die in de Standaard besproken worden ook in dit boek aan de orde. De inhoud van de Standaard is maatgevend voor het adequaat diagnostisch en therapeutisch handelen in de huisartsenpraktijk, en daarom hebben wij de praktische informatie daaruit verwerkt in casuïstiek. De casussen zijn daardoor niet alleen geschikt om huidkanker (beter) te leren herkennen, maar kunnen ook worden gebruikt voor het toetsen van de kennis van de aanbevelingen uit de Standaard. Zo worden vragen gesteld als: neemt u een biopt van een klein (mogelijk) basaalcelcarcinoom in de nasolabiaalplooi? (neen, hoogrisico, in de H-zone, dus verwijzen); Welke maligniteiten worden verwezen en welke kan de huisarts zelf behandelen?; Wat zijn de klinische criteria voor atypische naevi?; Hoe behandelt u actinische keratosen; Wat doet u bij verdenking op de ziekte van Bowen of atypische naevi? Daarnaast wordt ook in het tweede deel van het boek (algemene informatie over de (pre)maligne tumoren) bij diagnostiek en therapie aangegeven welke adviezen de Standaard daarover geeft.

Bron: Huisartsgeneeskunde.nl

Ontregel het onderzoek

dec 2022

Lees meer over Ontregel het onderzoek

Vergoeding ivermectine voor scabiës vanuit basispakket

nov 2022 | Parasitaire infecties

Lees meer over Vergoeding ivermectine voor scabiës vanuit basispakket

RVP: Ook in 2021 daalde aantal meldingen ziektegevallen

nov 2022 | Bacteriële infecties, Hepatitis, Vaccinatie, Virale infecties

Lees meer over RVP: Ook in 2021 daalde aantal meldingen ziektegevallen

Slapen op linkerzij eenvoudig en doeltreffend tegen refluxklachten

nov 2022 | Oesofagitis

Lees meer over Slapen op linkerzij eenvoudig en doeltreffend tegen refluxklachten

Inspiratoire ademspiertraining verbetert herstel na COVID-19

nov 2022 | Virale infecties

Lees meer over Inspiratoire ademspiertraining verbetert herstel na COVID-19

Knie- en heupartrose komen vaker voor dan gedacht

nov 2022 | Artrose

Lees meer over Knie- en heupartrose komen vaker voor dan gedacht

Gezondheid begint met zelfredzaamheid bij kleine kwalen

13 dec 2022 om 20:30

Lees meer over Gezondheid begint met zelfredzaamheid bij kleine kwalen

Antistolling en bloedingen

8 dec 2022 om 20:00

Lees meer over Antistolling en bloedingen

Pulmo Lounge: Hoesten, een oplosbaar probleem?

23 nov 2022 om 20:00

Lees meer over Pulmo Lounge: Hoesten, een oplosbaar probleem?

Pubquiz Verdachte huidafwijkingen

23 nov 2022 om 20:30 | Dermato-oncologie

Lees meer over Pubquiz Verdachte huidafwijkingen

Herkenning van Testosterontekort en wat is eraan te doen?

15 nov 2022

Lees meer over Herkenning van Testosterontekort en wat is eraan te doen?

Masterclass Diabetes: Pijn & Polyfarmacie

20 okt 2022 | Diabetes

Lees meer over Masterclass Diabetes: Pijn & Polyfarmacie

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

12 okt 2022 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Opsporen en behandelen van chronische nierschade

12 okt 2022 om 20:30 | Chronische nierschade, Diabetes, Hartfalen

Lees meer over Opsporen en behandelen van chronische nierschade

Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

11 aug 2022 | HIV

Lees meer over Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

Van arts tot arts: in 5 min. bijgepraat over NOAC's bij AF

Lees meer over Van arts tot arts: in 5 min. bijgepraat over NOAC's bij AF

Eerste hulp bij diabetisch voetulcus – een multidisciplinaire NDF nascholing

Diabetes

Lees meer over Eerste hulp bij diabetisch voetulcus – een multidisciplinaire NDF nascholing

Persoonsgerichte diabeteszorg en preventie

Diabetes

Lees meer over Persoonsgerichte diabeteszorg en preventie

Immuno-oncologie module 1: immunologie en immuuntherapie

Lees meer over Immuno-oncologie module 1: immunologie en immuuntherapie

Astma Module 1: Uitdagingen in het diagnostisch proces

Lees meer over Astma Module 1: Uitdagingen in het diagnostisch proces

Astma Module 2: Inzicht in ernstig astma

Lees meer over Astma Module 2: Inzicht in ernstig astma

E-learning over de nieuwe NHG-Standaard Diabetes mellitus type 2 (2018)

Diabetes

Lees meer over E-learning over de nieuwe NHG-Standaard Diabetes mellitus type 2 (2018)

Het Diabetes Jaargesprek; middel om zorg op maat bij diabetes te leveren

maandag 3 okt 2022 tot dinsdag 1 jan 2030 | Diabetes

Lees meer over Het Diabetes Jaargesprek; middel om zorg op maat bij diabetes te leveren

Antistolling en bloedingen

donderdag 8 dec 2022 van 19:30 tot 22:00

Lees meer over Antistolling en bloedingen

Resultaten Nederlands onderzoek goed nieuws voor koffieliefhebbers

Lees meer
Lees meer over Resultaten Nederlands onderzoek goed nieuws voor koffieliefhebbers

Mogelijke rol mindfulness bij verlagen systolische bloeddruk

Lees meer
Lees meer over Mogelijke rol mindfulness bij verlagen systolische bloeddruk

Succesvolle gewichtsverliesstrategieën ter verlaging van de bloeddruk

Lees meer
Lees meer over Succesvolle gewichtsverliesstrategieën ter verlaging van de bloeddruk

‘IBD-patiënten moeten regelmatig een coronavaccinatie halen’

Lees meer
Lees meer over ‘IBD-patiënten moeten regelmatig een coronavaccinatie halen’

70% diabetesremissie bij een BMI lager dan 27 kg/m2

Lees meer
Lees meer over 70% diabetesremissie bij een BMI lager dan 27 kg/m2

Vijf keer hoger risico op hart- en vaatziekten bij vroege diagnose DM2

Lees meer
Lees meer over Vijf keer hoger risico op hart- en vaatziekten bij vroege diagnose DM2

Risico op ontwikkelen diabetes type 2 halveert met semaglutide

Lees meer
Lees meer over Risico op ontwikkelen diabetes type 2 halveert met semaglutide

Impact vitiligo groot: “Vraag hoe het gaat ónder de huid”

Lees meer
Lees meer over Impact vitiligo groot: “Vraag hoe het gaat ónder de huid”

“Stop met eliminatiediëten”

Lees meer
Lees meer over “Stop met eliminatiediëten”

Podcast: Vaccinaties - Van de tekentafel naar de spreekkamer

mrt 2022 | Vaccinatie

Lees meer over Podcast: Vaccinaties - Van de tekentafel naar de spreekkamer

Podcast: Gordelroosvaccinatie

mrt 2022 | Vaccinatie, Virale infecties

Lees meer over Podcast: Gordelroosvaccinatie

Patiëntvoorkeuren en therapietrouw bij fractuurpreventie

jan 2022 | Osteoporose

Lees meer over Patiëntvoorkeuren en therapietrouw bij fractuurpreventie

Fractuur Risico Management: 10 jaar denosumab

dec 2021 | Osteoporose

Lees meer over Fractuur Risico Management: 10 jaar denosumab

Samendraads - Unieke samenwerking tussen 1e en 2e lijn voor Fractuur Risico Management

sep 2021 | Osteoporose

Lees meer over Samendraads - Unieke samenwerking tussen 1e en 2e lijn voor Fractuur Risico Management

Principes van sequentiële behandeling van fractuur risico management

sep 2021 | Osteoporose

Lees meer over Principes van sequentiële behandeling van fractuur risico management

Herken en behandel de patiënt met een hoog fractuurrisico

aug 2021 | Osteoporose

Lees meer over Herken en behandel de patiënt met een hoog fractuurrisico

Highlight van ASBMR 2020: Treat to Target

dec 2020 | Osteoporose

Lees meer over Highlight van ASBMR 2020: Treat to Target

Diagnose en behandeling van inflammatoire darmziekten (IBD)

dec 2020 | IBD

Lees meer over Diagnose en behandeling van inflammatoire darmziekten (IBD)
Geen digitale kranten gevonden.