De langetermijneffecten van een leefstijlinterventie bij MS

Delen via:
ECTRIMS 2025

Multipele sclerose kan leiden tot fysieke, cognitieve en psychologische beperkingen die vaak een aanzienlijke invloed hebben op het dagelijks leven. Aangezien de huidige ziektemodificerende therapieën (DMT’s) ziekteprogressie niet volledig kunnen stoppen, groeit de belangstelling voor leefstijlinterventies die het dagelijks functioneren verbeteren. Eén zo’n interventie blijkt grotendeels goed te werken, ook na 2 jaar.1 

Onderzoekers van onder meer het Amsterdam UMC, locatie VUmc, ontwikkelden LIMS (LeefstijlInterventie voor mensen met Multiple Sclerose). Die bestaat onder meer uit een digitaal programma van 3 maanden, waarin MS-patiënten handvatten krijgen voor veranderingen in 4 domeinen: voeding, met als uitgangspunt een mediterraan dieet, fysieke activiteit, stress en het slaappatroon. Een recente publicatie beschreef de kortetermijneffecten van deze interventie, die positief waren.2  

Een tweede studie van dezelfde onderzoeksgroep zoomde in op de langetermijneffecten van LIMS, tot 24 maanden na de start van de interventie. De onderzoekers wilden vooral weten in hoeverre de interventie veranderingen veroorzaakte in de invloed van MS op het dagelijkse fysieke en psychologische functioneren. Patiënten vulden hiertoe de fysieke en psychologische subschaal van de Multiple Sclerosis Impact Scale (MSIS-29) in. 

De statistische analysen richtten zich op 500 MS-patiënten die hadden deelgenomen aan de interventie en voldoende vragenlijsten hadden ingevuld om langetermijneffecten te kunnen bepalen. 85% was vrouw en de gemiddelde leeftijd was 46,7 jaar. 

De deelnemers hadden direct na de interventie significant betere scores op beide subschalen van de MSIS-29, de fysieke (β = -2,62; 95%-BI -3,58 tot -1,65) en de psychologische (β = -3,50; 95%-BI -4,65 tot -2,36). De verbeteringen op de fysieke subschaal hielden niet aan gedurende 24 maanden, maar die op de psychologische subschaal wel. Langdurige effecten waren ook aanwezig voor mentale kwaliteit van leven, subjectieve vermoeidheid, depressie, angst, BMI en buikomvang. De resultaten ondersteunen het idee dat leefstijlinterventies een waardevolle aanvulling zijn op conventionele MS-behandelingen.

Bron:

  1. Gravesteijn A, Nauta I, Wilmsen N, et al. Sustained Benefits of a Multi-Domain Lifestyle Intervention in Multiple Sclerosis in the LIMS study: A 24-Month Follow-Up. ECTRIMS Virtual Congress 2025, abstract O070.
  2. Nauta IM, Loughlin KNM, Gravesteijn AS, et al. A multi-domain lifestyle intervention in multiple sclerosis: a longitudinal observational study. J Neurol. 2025;272:476. 

Muziek rond heupoperatie helpt delier te voorkomen

apr 2026 | Ouderen

Lees meer over Muziek rond heupoperatie helpt delier te voorkomen

99.000 mensen gebruiken parkinsonmiddel; 64.000 voor Parkinson

apr 2026 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over 99.000 mensen gebruiken parkinsonmiddel; 64.000 voor Parkinson

Paramagnetic rim lesions voorspellen klinische MS bij RIS

apr 2026 | Multipele Sclerose

Lees meer over Paramagnetic rim lesions voorspellen klinische MS bij RIS

Edaravone-dexborneol verbetert functioneel herstel na acute ischemische beroerte

apr 2026 | Neuro-vasculair

Lees meer over Edaravone-dexborneol verbetert functioneel herstel na acute ischemische beroerte

“We hopen dat deze problemen nu eerder worden opgemerkt en behandeld”

apr 2026 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Multipele Sclerose, Neuro-musculair, Neuro-vasculair

Lees meer over “We hopen dat deze problemen nu eerder worden opgemerkt en behandeld”

Atidarsagene autotemcel (Libmeldy) voorwaardelijk opgenomen in het basispakket

apr 2026

Lees meer over Atidarsagene autotemcel (Libmeldy) voorwaardelijk opgenomen in het basispakket

Neurologisch Jaaroverzicht 2024

17 dec 2024 om 20:00 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose

Lees meer over Neurologisch Jaaroverzicht 2024

Hersenbloedingen in nieuw perspectief:
het belang van TIME=BRAIN en het couperen van antistolling

2 dec 2024 om 20:00 | Neuro-vasculair

Lees meer over Hersenbloedingen in nieuw perspectief:
het belang van TIME=BRAIN en het couperen van antistolling

RNA therapie: nu en in de toekomst - deel 2

30 sep 2024 om 20:00

Lees meer over RNA therapie: nu en in de toekomst - deel 2

B-cel therapieën bij MS: impact op immunologie

10 jun 2024 | Multipele Sclerose, Vaccinatie

Lees meer over B-cel therapieën bij MS: impact op immunologie

Keynote webinar | Spotlight on sleep in brain health

2 mei 2024 om 18:00

Lees meer over Keynote webinar | Spotlight on sleep in brain health

Neurologisch Jaaroverzicht 2023

20 feb 2024 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Epilepsie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose, Neuro-vasculair

Lees meer over Neurologisch Jaaroverzicht 2023

Plaatsbepaling van device-aided therapies (DATs) bij de ziekte van Parkinson

7 aug 2023 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Plaatsbepaling van device-aided therapies (DATs) bij de ziekte van Parkinson

MS: welk middel voor welke patiënt?

9 mrt 2023 | Multipele Sclerose

Lees meer over MS: welk middel voor welke patiënt?

Neurologisch Jaaroverzicht 2022

1 feb 2023 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Epilepsie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose, Neuro-vasculair

Lees meer over Neurologisch Jaaroverzicht 2022
Er zijn geen e-learnings gevonden.

EAN in ORANJE 2026

zondag 28 jun 2026 van 18:00 tot 21:45 | Bewegingsstoornissen, Multipele Sclerose

Lees meer over EAN in ORANJE 2026

ECTRIMS NL 2026

woensdag 21 okt 2026 t/m vrijdag 23 okt 2026 | Multipele Sclerose

Lees meer over ECTRIMS NL 2026

Toename arteriële stijfheid voorspelt dementie bij patiënten met hypertensie

apr 2026 | Atherosclerose

Lees meer over Toename arteriële stijfheid voorspelt dementie bij patiënten met hypertensie

Echogeleide dry needling vermindert mogelijk hoofdpijn door myodurale afwijkingen

dec 2025 | Hoofdpijn

Lees meer over Echogeleide dry needling vermindert mogelijk hoofdpijn door myodurale afwijkingen

Veranderingen in witte stof bij persisterende posttraumatische hoofdpijn

dec 2025 | Hoofdpijn

Lees meer over Veranderingen in witte stof bij persisterende posttraumatische hoofdpijn

Kwart van clusterhoofdpijnpatiënten gebruikt illegale drugs als behandeling

dec 2025 | Hoofdpijn

Lees meer over Kwart van clusterhoofdpijnpatiënten gebruikt illegale drugs als behandeling

Minder vaak cardio- of cerebrovasculair event bij menstruele migraine

dec 2025 | Atherosclerose, Hoofdpijn, Myocardinfarct, Neuro-vasculair

Lees meer over Minder vaak cardio- of cerebrovasculair event bij menstruele migraine

Consensus over de vraag: wat is een migrainedag?

dec 2025 | Hoofdpijn

Lees meer over Consensus over de vraag: wat is een migrainedag?

Recombinant botulinetoxine A bij trigeminusneuralgie: veelbelovend dieronderzoek

dec 2025 | Hoofdpijn

Lees meer over Recombinant botulinetoxine A bij trigeminusneuralgie: veelbelovend dieronderzoek

Occipitale neurostimulatie niet effectiever dan placebo bij clusterhoofdpijn

dec 2025 | Hoofdpijn

Lees meer over Occipitale neurostimulatie niet effectiever dan placebo bij clusterhoofdpijn

NfL en GFAP in serum: biomarkers van migraine?

dec 2025 | Hoofdpijn

Lees meer over NfL en GFAP in serum: biomarkers van migraine?

Podcast: AI in stroke - Using deep learning to predict clinical outcomes after stroke

jan 2024 | Neuro-vasculair

Lees meer over Podcast: AI in stroke - Using deep learning to predict clinical outcomes after stroke

Podcast: Stem cell therapy for PD - A new era for managing Parkinson’s disease?

dec 2023 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Podcast: Stem cell therapy for PD - A new era for managing Parkinson’s disease?

Real World Evidence in MS

jan 2020 | Multipele Sclerose

Lees meer over Real World Evidence in MS

MedNet Neurologie 2026-01

mrt 2026

Lees meer over MedNet Neurologie 2026-01

MedNet Neurologie 2025-04

dec 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-04

MedNet Neurologie 2025-03

sep 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-03

MedNet Neurologie 2025-02

jun 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-02

MedNet Neurologie 2025-01

mrt 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-01

MedNet Neurologie 2024-04

dec 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-04

MedNet Neurologie 2024-03

sep 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-03

MedNet Neurologie 2024-02

jun 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-02

MedNet Neurologie 2024-01

mrt 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-01

Whitepaper: 24 Veelgestelde vragen en antwoorden over long COVID

feb 2022

Lees meer over Whitepaper: 24 Veelgestelde vragen en antwoorden over long COVID