De ziekte van Sjögren kent nog geen ziektemodificerende behandeling. Maar daar kan weleens verandering in komen: twee fase III-studies met ianalumab hebben hun primaire eindpunt behaald.1
Tijdens EULAR kreeg sjögren opvallend veel aandacht. Ianalumab is een B-celtherapie met een duaal werkingsmechanisme: het put B-cellen uit via versterkte antilichaamafhankelijke cellulaire cytotoxiciteit (ADCC). Tegelijkertijd remt het de activatie en overleving van B-cellen via BAFF-R-blokkade. De belangstelling is extra groot sinds het middel begin 2026 van de FDA voor sjögren de status ‘breakthrough therapy’ kreeg.2
Verandering in ESSDAI
De fase III-studies NEPTUNUS 1 en NEPTUNUS 2 hebben patiënten geïncludeerd die voldeden aan de ACR/EULAR-classificatiecriteria uit 2016,3 met een ESSDAI-score ≥ 5 en een gestimuleerde speekselflow van ≥ 0,05 ml/min. In NEPTUNUS 1 zijn 275 patiënten 1:1 gerandomiseerd naar maandelijks subcutaan ianalumab 300 mg of placebo. In NEPTUNUS 2 zijn 504 patiënten 1:1:1 gerandomiseerd naar ianalumab 300 mg eenmaal per maand, ianalumab 300 mg eenmaal per 3 maanden of placebo.
Beide studies behaalden het primaire eindpunt: verandering in ESSDAI vanaf baseline tot week 48. In NEPTUNUS 1 nam de ESSDAI-score in week 48 significant sterker af met maandelijks ianalumab dan met placebo: respectievelijk –6,4 versus –5,1 punten. Het gemiddelde verschil volgens de methode van de kleinste kwadraten bedroeg –1,3 punten (p = 0,0496). In NEPTUNUS 2 was de afname respectievelijk –6,5 versus –5,5 punten, met een verschil van –1,0 punt (p = 0,0410).
Effect houdt aan
In een gepoolde analyse werden verbeteringen gezien in de meeste ESSDAI-domeinen. Daarnaast waren er duidelijke effecten op sjögrengerelateerde biomarkers. In de extensiestudie hield het klinische effect aan tot week 108. De veiligheidsanalyse, met een afkappunt op 14 mei 2025 en een maximale blootstelling van 137 weken, laat een gunstig veiligheidsprofiel zien. Ernstige bijwerkingen kwamen voor bij respectievelijk 10,2% (eenmaal per maand) en 9,3% van de patiënten (elke 3 maanden).
Bronnen:
- Mariette X, Grader-Beck T, Finzel S, et al. Efficacy and safety of the ianalumab global phase 3 studies (NEPTUNUS-1 and NEPTUNUS-2) and their extension study in patients with Sjögren’s disease, EULAR 2026 oral presentation OP0126.
- Novartis ianalumab receives FDA breakthrough therapy designation for Sjögren’s disease.
- Shiboski CH, Shiboski SC, Seror R, et al. 2016 American College of Rheumatology/European League Against Rheumatism Classification Criteria for primary Sjögren’s Syndrome: a consensus and data-driven methodology involving three international patient cohorts. Arthritis Rheumatol. 2017;69:35-45.