Bij ernstig astma is de vraag niet alleen met welke biological je start, maar ook wanneer en waarom je overstapt naar een ander middel. Longarts Jasper Kappen van het HagaZiekenhuis in Den Haag pleit voor een systematische aanpak.1
Waar 10 jaar geleden alleen omalizumab beschikbaar was, kunnen longartsen nu kiezen uit biologicals die werken op verschillende aangrijpingspunten, zoals IgE, IL5, de IL5-receptor, IL4/13 en TSLP. Tegelijkertijd maakt dat de keuze complexer en stelt het longartsen voor nieuwe vraagstukken, zoals wat te doen bij non-responders.
Stap terug
De eerste stap is een stap terug: “Stel jezelf 3 vragen: waarom zijn we met een biological gestart, waarom kozen we dit specifieke middel en waarom moeten we nu wisselen?” Starten met een biological gebeurt bij ernstig astma om het risico op longaanvallen te verkleinen. “Zo staat het ook beschreven in de richtlijnen. De volgende stap is om de respons te monitoren. Daar zitten valkuilen bij: een hoge score op de Asthma Control Questionnaire (ACQ) betekent niet altijd dat de kortademigheid door astma komt. Ook longaanvallen vragen duiding.”
Ander aangrijpingspunt
Kappen raadt aan om vóór de overstap eerst te stoppen. “Kijk welk aangrijpingspunt het best past bij comorbiditeiten of andere behandelbare kenmerken.” De beperkte beschikbare real-worlddata laten zien dat switchen zinvol kan zijn. In een recente systematische review en meta-analyse namen na switchen exacerbaties en ACQ-scores af, steeg de score op de Astma Controle Test (ACT) en verbeterde de longfunctie. Het percentage patiënten dat een onderhoudsbehandeling met orale cortiscosteroïden nodig had, daalde van 66% vóór de switch naar 30% erna.2
Tot slot is het zaak ook het nieuwe middel weer te evalueren. “Klopt het gekozen aangrijpingspunt nog, zijn er nieuwe comorbiditeiten, zijn er nieuwe biologicals beschikbaar en past het behandeldoel nog bij deze patiënt? In de toekomst kunnen moleculaire fenotypering en AI-ondersteuning daarbij helpen.”
Bronnen:
- Kappen, J. How and why to switch biologicals in severe asthma. EAACI 2026, plenary lecture.
- Zheng Y, Li YC, Li SJ, et al. Patterns and clinical efficacy of biologics switching in patients with severe asthma: a systematic review and meta-analysis. Allergy. 2026;81:1548-70.