Strikte vochtbeperking bij HF-patiënten kan juist averechts werken

Strikte vochtbeperking bij patiënten met chronisch symptomatisch hartfalen verbetert hun gezondheidstoestand niet, en kan juist leiden tot meer dorstklachten, zonder vermindering van sterfte door alle oorzaken, ziekenhuisopnamen, acuut nierletsel of de noodzaak tot opschaling van hartfalentherapie.¹ De resultaten werden tegelijk met het ACC-congres gepubliceerd in Nature Medicine.²

Vochtbeperking wordt vaak aanbevolen voor patiënten met hartfalen (HF) om congestie te voorkomen. Het bewijs voor het nut en veiligheid van dit advies is echter tot nu toe onduidelijk geweest. Het doel van de FRESH-UP-studie was om de veiligheid en het effect te beoordelen van leefstijladvies met betrekking tot een liberaal versus een restrictief vochtregime bij patiënten met chronisch HF in een poliklinische setting. 

In totaal namen 504 patiënten op 7 locaties in Nederland deel aan dit onderzoek. Zij werden gerandomiseerd naar een gestandaardiseerd leefstijladvies, met óf een liberaal vochtinnamebeleid zonder beperking (n = 254) of een vochtbeperking tot maximaal 1500 ml per dag (n = 250) gedurende een periode van 3 maanden. De gemiddelde leeftijd van de patiënten bedroeg 69,2 jaar en 32,7% was vrouw. De Kansas City Cardiomyopathy Questionnaire-Overall Summary Score (KCCQ-OSS) was na 3 maanden 74,0 in de groep met een liberaal vochtbeleid versus 72,2 in de groep met vochtbeperking. Na correctie voor de uitgangswaarden was het gemiddelde verschil tussen de groepen 2,17 (niet statistisch significant). Patiënten in de groep met een liberaal vochtbeleid ervoeren na 3 maanden minder dorstklachten, gemeten met de Thirst Distress Scale voor patiënten met hartfalen (TDS-HF). Er waren geen statistisch significante verschillen in veiligheidsuitkomsten tussen de beide groepen wat betreft sterfte, ziekenhuisopname om welke reden dan ook, ziekenhuisopname wegens HF, toediening van intraveneuze lisdiuretica en acuut nierletsel. Deze resultaten suggereren dat een liberaal vochtbeleid veilig is bij patiënten met chronisch HF en mogelijk bijdraagt aan een verbeterd welzijn.

Bronnen

1. Herrmann JJ, Brunner-La Rocca HP, Sanders-van Wijk S, et al. Liberal fluid intake versus fluid restriction in chronic heart failure. ACC Congress 2025, abstract 106-09.
2. Herrmann JJ, Brunner-La Rocca HP, Baltussen LE, et al. Liberal fluid intake versus fluid restriction in chronic heart failure: a randomized clinical trial. Nat Med. 2025 Mar 30. Online ahead of print.