Dr. Bing Thio (dermatoloog in Erasmus MC) organiseerde afgelopen maart samen met prof. dr. Maarten Vermeer (hoogleraar dermatologie LUMC) het congres Duurzaamhuid. Ze vroegen hiermee aandacht voor klimaat en duurzaamheid binnen de dermatologie. Enerzijds om de relatie tussen klimaatverandering en huidziekten te belichten. Anderzijds ook om na te denken over de vraag welke duurzaamheidsmaatregelen mogelijk zijn in de alledaagse dermatologische praktijk. De bedoeling is dat Duurzaamhuid een jaarlijks terugkerend congres wordt.
Had Thio interesse om het onderwerp duurzaamheid in relatie tot de dermatologie onder de aandacht te brengen in een congres? Die vraag kreeg hij vorig jaar voorgelegd tijdens het congres van the American Association of Dermatology (AAD). Het was er een waar hij als voorzitter van de climate taskforce van the European Academy of Dermatology and Venereology (EADV) maar al te graag ‘ja’ tegen zei.
“We organiseren al iedere 2 jaar het congres Into Flammation, over ontstekingsziekten van de huid”, vertelt Thio. “Het was interessant om als afgeleide daarvan een eendaags congres te houden over het onderwerp duurzaamheid en dankzij de sponsoring konden we dit voor elkaar krijgen.” Het congres vond afgelopen 6 maart plaats in Utrecht.
De invloed van klimaatverandering
Tijdens het ochtendprogramma stond de invloed van klimaatverandering op huidziekten centraal, in het bijzonder op het gebied van atopisch eczeem en cutaan T-cellymfoom. “Het was logisch voor me om dit congres samen met Maarten Vermeer uit het LUMC te organiseren”, vertelt Thio. “Hij is de kenner op het gebied van cutaan T-cellymfoom. Bovendien ben ik opgeleid door zijn vader, waardoor ik nog altijd wel een band met Leiden heb behouden.”
De relatie tussen klimaatverandering en atopisch eczeem is al wetenschappelijk aangetoond, stelt Thio. “Dit geldt niet alleen voor atopisch eczeem”, zegt hij, “maar voor alle atopische klachten, inclusief astma. En die relatie bestaat niet alleen ‘outdoor’ maar ook ‘indoor’. Ook voor dat laatste aspect is aandacht nodig, want veel mensen brengen een groot deel van de dag binnen door.”
Relatie huid en klimaat
In het middagprogramma van het congres kwam de relatie tussen de huid en het klimaat in breder perspectief ter sprake. Maar in dit congresdeel ging het ook specifiek over duurzaamheid in de dermatologie. “Hiermee kan iedere dermatoloog in het klein beginnen”, zegt Thio. “Bijvoorbeeld door na te denken over de vraag of je bij iedere handeling handschoenen moet dragen en of het altijd nodig is om de onderzoeksbank af te dekken met papier.”
Maar ook technologische ontwikkelingen kunnen een interessante rol spelen. Een mooi voorbeeld hiervan komt van hoogleraar David Fernandez Rivas van Universiteit Twente. Hij ontwikkelde een lasergebaseerde microjet injector waarmee geneesmiddelen rechtstreeks in de huid kunnen worden gebracht zonder prik met een naald. “Dit betekent dat geen tube hoeft te worden gebruikt waarvan de helft ongebruikt wordt weggegooid”, zegt Thio, “en dus ook niet de verpakking daarvoor.”
De huidklacht als alarmsignaal
De kern, stelt Thio, is dat de huid een belangrijk alarmsignaal is voor luchtvervuiling. “De huid is zichtbaar”, zegt hij, “en jeuk kun je gewoon voelen. Je kunt dus zonder dat daarvoor bezoek van de patiënt aan het ziekenhuis nodig is foto’s van problemen met de huid koppelen aan data uit luchtkwaliteitsmetingen in de omgeving. Hiervoor is samenwerking met GGD’en heel interessant. Dan ontwikkel je kennis die je heel gericht kunt toepassen. Niet alleen in preventie, maar ook in begrijpelijke taal in het onderwijs. En mijn opvatting is dat daarmee al in het basisonderwijs moet worden begonnen.”
Dermatologen hebben nu onvoldoende aandacht voor duurzaamheid, stelt Thio. “We moeten als vakgroep duurzaam zijn en de signaalfunctie van de huid goed gebruiken”, zegt hij. “Dan maak je het onderwerp concreet en blijf je niet hangen in vage discussies erover, zoals nu naar mijn mening nog veel te veel gebeurt. Als collega’s zich hierin willen verdiepen, kunnen ze binnen de NVDV ondersteuning krijgen van de duurzaamheidscommissie DermateGroen. In breder perspectief is er op dit gebied ook veel ontwikkeling vanuit de climate taskforce van de EADV. Daarin merken we dat het onderwerp in de West-Europese landen al meer aandacht krijgt dan in de Oost-Europese landen of in Indonesië. Dus is het zaak dat we die landen betrekken in activiteiten en wetenschappelijk onderzoek. We moeten onze kennis delen.” In dit laatste wil hij graag zelf een actieve rol blijven spelen. Het plan is daarom dat het congres Duurzaamhuid een jaarlijks terugkerend evenement wordt. “Het onderwerp staat niet in één keer op de kaart als integraal onderdeel van ons werk als dermatologen”, zegt hij, “dat vergt tijd. Bovendien moet op onderzoeksgebied nog heel veel gebeuren. Maar ik vond het een goed begin dat we met dit eerste congres al zo’n 40 bezoekers trokken. En vooral dat dit collega’s van de jongere generatie waren. Dat doet me goed.”
Het convergence programma
Bing Thio is hoofdonderzoeker van Erasmus MC van het flagship-project Personalized, Real-Time Health Impact of Climate Change and Pollution binnen de pijler Convergence Health & Technology van het bredere Convergence programma. Dit is een strategische samenwerking tussen Erasmus MC, TU Delft en Erasmus Universiteit Rotterdam. In dit project werken de partijen interdisciplinair samen aan het meten en verminderen van gezondheidsrisico’s door klimaatverandering en luchtvervuiling. De focus ligt op huidziekten (zoals atopisch eczeem), non-invasieve techniek met AI, sensoren voor real-time monitoring en modellen om individuele impact te voorspellen.
Thio brengt in dit project zijn expertise in op het gebied van dermatologie, inflammatie en klimaat gerelateerde huidklachten. Dit sluit aan bij zijn werk als voorzitter van de climate taskforce van de EADV en zijn betrokkenheid bij de duurzaamheidscommissie DermateGroen van de NVDV.