Acute myeloïde leukemie bij kinderen

Delen via:

Acute myeloïde leukemie (AML) bij kinderen is zeldzaam. Hoewel de prognose de afgelopen decennia sterk is verbeterd, is deze significant slechter dan voor acute lymfatische leukemie. De huidige vijfjaarsoverleving ligt rond de 70-75%. Het recidiefpercentage blijft echter hoog.

De onderzoeken, beschreven in het proefschrift ‘Clinical Aspects in Pediatric Acute Myeloid Leukemia’ omvatten drie belangrijke peilers binnen AML-onderzoek: epidemiologie, cytogenetica, en toxiciteit en supportive care.

Epidemiologie van AML bij kinderen in Nederland

Populatiegebaseerde registratie van kanker (NCR) wordt gecoördineerd door het IKNL. Gegevens van kinderen met kanker worden daarnaast geregistreerd door Stichting Kinderoncologie Nederland (SKION). SKION herbergt het referentielaboratorium voor bijna alle vormen van kinderkanker en implementeert, coördineert en monitort de verschillende behandelprotocollen. In een grote epidemiologische studie hebben wij door NCR- en SKION- registratiegegevens te combineren de incidentie, overleving en mortaliteit van AML bij kinderen in de afgelopen tweeënhalf decennia onderzocht en gepubliceerd. Tussen 1990 en 2015 zijn er in Nederland 638 kinderen met de diagnose AML geregistreerd (~25/jaar). De incidentie bleef globaal gelijk. De algehele vijfjaarsoverleving (OS) verbeterde significant over de jaren van 40% vroeg in de jaren 90 tot 74% in de periode 2010-2015. Helaas bleef de event-vrije overleving (EFS) maximaal 50%.

Overlijden

Wij onderzochten verder het vroegtijdig overlijden (ED) en de oorzaken van overlijden in remissie (TRM in CR). Ernstig ondergewicht bleek een risicofactor voor ED, terwijl het risico op TRM groter lijkt bij kinderen < 2 jaar. De belangrijkste doodsoorzaken in CR1 waren  infectie en complicaties na stamceltransplantatie. Vergeleken met oudere Nederlandse behandelprotocollen namen ED en TRM af, maar in de drie recente Nederlandse protocollen zijn ED en TRM ongeveer gelijk gebleven, met respectievelijk 3-6,5% en 5-6%.

Cytogenetica

Omdat AML in Nederland zeldzaam is, zijn internationale samenwerkingen op onderzoeksgebied van groot belang. Binnen internationale netwerken van de ‘Nordic Society of Pediatric Hematology and Oncology-Dutch, Belgium, Hong Kong AML (NOPHO-DBH) study group’ en de ‘International Berlin-Frankfurt-Munster study group’ hebben wij verschillende cytogenetische subgroepen van AML onderzocht. Hierbij is het grootste cohort kinderen met t(8;21)-AML ooit geëvalueerd (n = 838) ten aanzien van frequent voorkomende additionele cytogenetische afwijkingen en de impact van verschillende (doseringen) cytostatica. CR-percentage, vijfjaars-OS, -EFS en cumulatief recidiefpercentage (CIR) bedroegen respectievelijk 92%, 74%, 58% en 26%. WBC > 20×109/L en centraal zenuwstelselbetrokkenheid waren geassocieerd met een slechtere prognose. Additionele cKIT- en RAS-mutaties waren, in tegenstelling tot in enkele kleinere studies, niet geassocieerd met een slechtere prognose. Patiënten met t(8;21),del(9q) bereikten minder vaak CR dan de rest. De belangrijkste additionele aberratie bleek echter een extra chromosoom 4 te zijn. Kinderen met t(8;21),+4 hadden een significant hogere CIR en een veel slechtere EFS en OS (allen HR > 2, P < 0,01 in multivarate analyse). Zij zouden in de toekomst wellicht niet als ‘favorable risk’ beschouwd moeten worden. Met betrekking tot de cytostatica hadden patiënten behandeld met hoge dosis anthracyclines (> 150 mg/m2) en etoposide (> 500 mg/m2) in de eerste kuur, HD-AraC in de gehele inductie en hoge totale doseringen van cytarabine (> 30 g/m2) en etoposide (> 1500 mg/m2) een lager risico op een recidief en een betere EFS.

Prognostische relevantie van cytogenetische afwijkingen bij recidief

In een tweede internationaal cohort bestaande uit 403 kinderen met recidief-AML is de prognostische relevantie van cytogenetische afwijkingen op het moment van recidief onderzocht. Veel voorkomende afwijkingen betroffen t(8;21) en inv(16), die ook op het moment van recidief nog een gunstige prognose leken te hebben (respectievelijk vierjaars OS van 61% en 68%). Monosomie 7/7q-, t(9;11), t(10;11) en complexe karyotype op het moment van recidief waren geassocieerd met een slechte uitkomst (vierjaars OS van 17-22%). Hoewel patiënten met veranderingen in het karyotype ten tijde van recidief ten opzichte van het karyotype op het moment van eerste diagnose een slechtere EFS hadden, was de OS niet significant verschillend. Patiënten met zeer veel veranderingen in het karyotype ten tijde van het recidief ten opzichte van de eerste diagnose hadden de slechtste prognose. Los van het karyotype op het moment van eerste diagnose was het karyotype op het moment van recidief een onafhankelijke voorspeller voor overleving. Dit maakt onderzoek naar cytogenetische afwijkingen op het moment van recidief in de toekomst van groot belang en mogelijk bijdragend aan verbetering van de risicostratificatie in de toekomst.

Zeer goede prognose

Ook onderzochten wij patiënten met t(16;16)-AML, die een zeer goede prognose hadden en karakteristieken overeenkomend met inv(16;16) patiënten, zoals ook gerapporteerd voor volwassenen. Wij bevestigden ook in de kinderen de relatie tussen inv(16) en M4eo, waarbij de goede prognose van deze groep met name lijkt te berusten op de aanwezigheid van inv(16), en eosinofilie hier niet cumulatief aan bijdraagt.

Voortkomend uit deze studies en internationale overleggen ten aanzien van de huidige kennis omtrent risicostratificatie hebben wij een voorstel gedaan voor een aanpassing van de risicostratificatie in het volgende pediatrische protocol binnen het NOPHO-DBH-consortium, waar Nederland onderdeel van uitmaakt.

Toxiciteit en supportive care

Er blijkt wereldwijd veel verschil te zijn in het gebruik van infectieprofylaxe. Omdat dergelijke onderzoeken bij kinderen met AML schaars zijn, hebben wij een RCT opgezet om de effectiviteit van profylaxe tegen met name vergroenende streptokokinfecties te onderzoeken. We verwachten dit najaar te kunnen starten met de eerste inclusies en hiermee in de toekomst te kunnen bijdragen aan een vermindering van zowel de mortaliteit als de morbiditeit bij deze intensieve behandeling.

De Promotie

Kim Klein, Amsterdam UMC, promoveerde 1 oktober aan de Vrije Universiteit Amsterdam op het proefschrift getiteld ‘Clinical Aspects in Pediatric Acute Myeloid Leukemia’. De promotiecommissie bestond uit promotor prof. dr. G.J.L. Kaspers en co-promotor dr. V. de Haas.

DOAC’s weer aan kop in uitgaven top 10

jun 2022 | Benigne hematologie

Lees meer over DOAC’s weer aan kop in uitgaven top 10

Rilzabrutinib actief en veilig bij immuuntrombocytopenie

jun 2022 | Benigne hematologie

Lees meer over Rilzabrutinib actief en veilig bij immuuntrombocytopenie

Prognostische waarde van MRD na autologe stamceltransplantatie bij myeloom

jun 2022 | MM, Stamceltransplantatie

Lees meer over Prognostische waarde van MRD na autologe stamceltransplantatie bij myeloom

Internationale samenwerking levert betere prognostische index op

jun 2022 | Lymfoom

Lees meer over Internationale samenwerking levert betere prognostische index op

Gekweekte allogene NK-cellen ingezet tegen ovariumcarcinoom en leukemie

jun 2022

Lees meer over Gekweekte allogene NK-cellen ingezet tegen ovariumcarcinoom en leukemie

App moet stoppen met antistolling tijdens laatste levensfase bespreekbaar maken

jun 2022 | Benigne hematologie

Lees meer over App moet stoppen met antistolling tijdens laatste levensfase bespreekbaar maken

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

7 sep 2022 om 20:30 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Gewone symptomen van zeldzame ziekten

20 apr 2022 om 20:30

Lees meer over Gewone symptomen van zeldzame ziekten

Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

7 apr 2022 | HIV

Lees meer over Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

Behandeling van eosinofiele aandoeningen EGPA en HES

23 mrt 2022 om 20:30 | Astma

Lees meer over Behandeling van eosinofiele aandoeningen EGPA en HES

Eosinofiel gedreven aandoeningen en de behandeling

23 mrt 2022 om 20:30

Lees meer over Eosinofiel gedreven aandoeningen en de behandeling

De toekomst van antistollingszorg in Nederland

15 feb 2022

Lees meer over De toekomst van antistollingszorg in Nederland

Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

Levensbedreigende trombocytopenieën

22 sep 2021 om 20:30 | Benigne hematologie

Lees meer over Levensbedreigende trombocytopenieën

State of the (C)AR T Learning

28 mei 2021 | Lymfoom

Lees meer over State of the (C)AR T Learning
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Tweede keer stoppen met een TKI bij chronische myeloïde leukemie blijkt lastig

Lees meer
Lees meer over Tweede keer stoppen met een TKI bij chronische myeloïde leukemie blijkt lastig

Levensverwachting bij haarcelleukemie bijna gelijk aan die in algemene bevolking

Lees meer
Lees meer over Levensverwachting bij haarcelleukemie bijna gelijk aan die in algemene bevolking

Nieuwe combinatie-immuuntherapie voor RRMM

Lees meer
Lees meer over Nieuwe combinatie-immuuntherapie voor RRMM

Combinatie zanubrutinib plus obinutuzumab bij recidiverend of refractair folliculair lymfoom

Lees meer
Lees meer over Combinatie zanubrutinib plus obinutuzumab bij recidiverend of refractair folliculair lymfoom

Nederlandse CAR T-tumorboard bevestigt uitkomsten van axi-cel bij DLBCL

Lees meer
Lees meer over Nederlandse CAR T-tumorboard bevestigt uitkomsten van axi-cel bij DLBCL

ELIANA: tisagenlecleucel is ook op langere termijn potentieel curatief

Lees meer
Lees meer over ELIANA: tisagenlecleucel is ook op langere termijn potentieel curatief

Risicofactoren en uitkomsten van hemato-oncologische patiënten met COVID-19

Lees meer
Lees meer over Risicofactoren en uitkomsten van hemato-oncologische patiënten met COVID-19

Toevoeging van ibrutinib verbetert PFS bij ouderen met mantelcellymfoom

Lees meer
Lees meer over Toevoeging van ibrutinib verbetert PFS bij ouderen met mantelcellymfoom

Decitabine als alternatieve inductiebehandeling bij ouderen met AML

Lees meer
Lees meer over Decitabine als alternatieve inductiebehandeling bij ouderen met AML

AML Hulpgids voor patiënten

mrt 2021 | Leukemie

Lees meer over AML Hulpgids voor patiënten

De behandeling van AML, bekeken vanuit de verpleegkundig specialist

okt 2020

Lees meer over De behandeling van AML, bekeken vanuit de verpleegkundig specialist

AML-Podcastserie

jul 2020

Lees meer over AML-Podcastserie

Stamceltransplantatie bij AML

apr 2020 | Transplantatie

Lees meer over Stamceltransplantatie bij AML

AML-behandeling in de perifere setting

apr 2020

Lees meer over AML-behandeling in de perifere setting

Diagnose en testen bij FLT3+ AML

jan 2020 | Leukemie

Lees meer over Diagnose en testen bij FLT3+ AML