Column: Een rondje door het riool

Delen via:

Column door Teun Bousema

“Het was een spannend jaar voor ons als infectiologen en epidemiologen!”, schreef een goede vriendin me op haar kerstkaart, “ineens zijn we volop in de media”. Ik antwoordde dat ik me juist lamgeslagen voel en geen rol voor mezelf kan vinden. Na twee mislukte pogingen subsidie te krijgen voor onderzoek naar de impact van COVID in Afrika, zag ik mezelf aan de zijlijn geplaatst. Ik had ook niet echt zin om mezelf in het maatschappelijk debat op te werpen als infectieziekten-epidemioloog die de impact van interventies en besmettingscijfers kan duiden. Misschien had ik daar wel een verantwoordelijkheid kunnen nemen, maar er waren al zoveel mensen aan het woord. Bovendien zie ik mezelf ook niet echt als een logische expert en is zichtbaarheid in de media duidelijk geen garantie voor levensgeluk. Tweemaal gaf ik voorzichtig mijn visie op ivermectine, een prachtig medicijn waarvan ik vind dat de werkzaamheid bij COVID nog niet overtuigend is vastgesteld. Na mijn twijfel uitgesproken te hebben, ontving ik e-mails van militante ivermectine-fans die zo kwaad van toon waren dat ik ze moest voorleggen aan het hoofd beveiliging.

Het ontvangen van bedreigingen, ergens wel passend op een bucketlist, zette me aan het denken over de rol van wetenschappers in de media. Vanuit wetenschappelijke hoek bijdragen aan een maatschappelijk debat blijkt lastig, zeker als dat debat de vorm aanneemt van een loopgravenoorlog. Zo’n “rondje zwemmen door het riool”, zoals microbioloog Rosanne Hertzberger sommige mediaoptredens noemt, past weinig wetenschappers. Toch is het wel goed om af en toe de zwembroek aan te trekken. Ik moest daaraan denken toen wij recent in Ethiopië onderzoek afrondden naar een Aziatische mug die oprukt in stedelijk Afrika. De mug is, in tegenstelling tot Afrikaanse muggen, bijzonder effectief in zich voortplanten in stedelijke gebieden en kan daar een sterke toename van malariagevallen veroorzaken. Een smeuïg verhaal voor de media, voelde ik aan. Met mijn Ethiopische promovendus schreef ik een persbericht dat afsloot met de conclusie dat we snel moeten handelen om een drama te voorkomen. Mijn rol als wetenschapper zat erop: ik had iets relevants wereldkundig gemaakt en kon me weer veilig terugtrekken in het lab. Collega-onderzoekers hadden inmiddels subsidie gekregen om met technische hoogstandjes de verspreidingsroutes van de mug in kaart te brengen en te modelleren welke factoren een rol spelen bij die verspreiding. Wij stonden ook te popelen om een nieuwe studie te beginnen. Maar als we onze eigen alarmerende slotparagraaf serieus namen, was dit misschien niet het moment voor een wetenschappelijke subsidieaanvraag, maar het moment voor daadkracht zonder impactfactor. Aandacht op CNN, in tal van kranten en op Ethiopische nationale televisie, zorgden voor het momentum waardoor we misschien echt iets aan het probleem konden doen. De zwembroek moest aan; misschien niet voor een rondje in het riool, maar wel voor een duik in een bureaucratisch moeras. Binnen twee weken was er een persconferentie en organiseerden we overleg met de Wereldgezondheidsorganisatie, regeringsfunctionarissen en internationale experts. Na die voortvarende start komt nu natuurlijk de uitdaging om door te zwemmen, ook als de stroming tegen zit. De uitdagingen zullen vast komen; toch geeft het voorlopig vooral veel energie. Hier zie ik nuttige rollen weggelegd voor de media als katalysator en voor mezelf als iemand die ideeën kan aandragen. En dat allemaal zonder me zorgen te maken over dreigementen van ‘parasietwaarheid’ of andere complotdenkers.

Lees ook de andere columns van Teun Bousema die op MedNet zijn verschenen:

 

Minder long COVID bij gevaccineerde mensen met een donornier

mei 2024 | Niertransplantatie, Vaccinatie, Virale infecties

Lees meer over Minder long COVID bij gevaccineerde mensen met een donornier

Meeste mensen hebben lokale antistoffen tegen coronavirus

mei 2024 | Virale infecties

Lees meer over Meeste mensen hebben lokale antistoffen tegen coronavirus

Weer toename jongvolwassenen met gonorroe

mei 2024 | Bacteriële infecties, SOA, Venereologie

Lees meer over Weer toename jongvolwassenen met gonorroe

“Een arts op TikTok bereikt jongeren via hun leefwereld”

mei 2024

Lees meer over “Een arts op TikTok bereikt jongeren via hun leefwereld”

Opnieuw meer gebruikers van amoxicilline: +10%

mei 2024 | Bacteriële infecties

Lees meer over Opnieuw meer gebruikers van amoxicilline: +10%

Bictegravir/emtricitabine/tenofoviralafenamide tijdens zwangerschap

apr 2024 | HIV, Virale infecties

Lees meer over Bictegravir/emtricitabine/tenofoviralafenamide tijdens zwangerschap

Maternale vaccinatie ter preventie van RSV in kinderen

9 jan 2024 om 20:00 | Virale infecties

Lees meer over Maternale vaccinatie ter preventie van RSV in kinderen

RSV: inzichten en casuïstiek vanuit de eerste en tweede lijn

27 nov 2023 om 20:00 | Ouderen, Vaccinatie, Virale infecties

Lees meer over RSV: inzichten en casuïstiek vanuit de eerste en tweede lijn

CMV-infecties bij post-transplantatiepatiënten; een behandellandschap in ontwikkeling

6 jun 2023 | Stamceltransplantatie, Virale infecties

Lees meer over CMV-infecties bij post-transplantatiepatiënten; een behandellandschap in ontwikkeling

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

12 okt 2022 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Autoinflammatoire aandoeningen

30 sep 2022

Lees meer over Autoinflammatoire aandoeningen

Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

11 aug 2022 | HIV

Lees meer over Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

The ART of Preventing Kidney Damage

12 apr 2021 om 20:00 | HIV, Virale infecties

Lees meer over The ART of Preventing Kidney Damage
Er zijn geen e-learnings gevonden.
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

DoxyPEP en vaccins veelbelovend ter preventie van seksueel overdraagbare aandoeningen

okt 2022 | Bacteriële infecties, HIV, Vaccinatie

Lees meer over DoxyPEP en vaccins veelbelovend ter preventie van seksueel overdraagbare aandoeningen

Breed-neutraliserend antilichaam N6LS lijkt effectief in dose-finding studie

okt 2022 | HIV

Lees meer over Breed-neutraliserend antilichaam N6LS lijkt effectief in dose-finding studie

Franse studie vindt verhoogde sterfte onder mensen die leven met hiv

okt 2022 | Hepatitis, HIV, Virale infecties

Lees meer over Franse studie vindt verhoogde sterfte onder mensen die leven met hiv

Dat’AIDS-score gevalideerd in onafhankelijk cohort

okt 2022 | HIV, Ouderen

Lees meer over Dat’AIDS-score gevalideerd in onafhankelijk cohort

Immuunrespons op covidvaccin afwijkend bij oudere mensen met hiv

okt 2022 | HIV, Ouderen, Vaccinatie

Lees meer over Immuunrespons op covidvaccin afwijkend bij oudere mensen met hiv

Bictegravir/emtricitabine/tenofoviralafenamide superieur bij snelle start met ART

okt 2022 | HIV, Virale infecties

Lees meer over Bictegravir/emtricitabine/tenofoviralafenamide superieur bij snelle start met ART

Risico op tuberculose vooral verhoogd in eerste drie maanden na starten ART

okt 2022 | HIV, Tuberculose, Virale infecties

Lees meer over Risico op tuberculose vooral verhoogd in eerste drie maanden na starten ART

Stijgende prevalentie cardiovasculair risico bij mensen met hiv

okt 2022 | HIV, Virale infecties

Lees meer over Stijgende prevalentie cardiovasculair risico bij mensen met hiv

Meer data over hiv-infecties tijdens PrEP met cabotegravir

okt 2022 | HIV, Virale infecties

Lees meer over Meer data over hiv-infecties tijdens PrEP met cabotegravir

Innovatie in de zorg

nov 2019

Lees meer over Innovatie in de zorg

MedNet Infectieziekten 2024-01

mrt 2024

Lees meer over MedNet Infectieziekten 2024-01

MedNet Infectieziekten 2023-05

dec 2023

Lees meer over MedNet Infectieziekten 2023-05

MedNet Infectieziekten 2023-04

nov 2023

Lees meer over MedNet Infectieziekten 2023-04

MedNet Infectieziekten 2023-03

aug 2023

Lees meer over MedNet Infectieziekten 2023-03

MedNet Infectieziekten 2023-02

mei 2023

Lees meer over MedNet Infectieziekten 2023-02

MedNet Infectieziekten 2023-01

mrt 2023

Lees meer over MedNet Infectieziekten 2023-01

MedNet Infectieziekten 2022-05

dec 2022

Lees meer over MedNet Infectieziekten 2022-05

MedNet Infectieziekten 2022-04

okt 2022

Lees meer over MedNet Infectieziekten 2022-04

MedNet Infectieziekten 2022-03

aug 2022

Lees meer over MedNet Infectieziekten 2022-03