‘De uitdaging is om de fysiotherapeut met de juiste deskundigheid vindbaar te maken’

Delen via:

Beter bewegen kan een wereld van verschil maken voor patiënten met reumatische aandoeningen. Toch zijn fysiotherapeuten met de juiste kennis nog lastig te vinden. Voor patiënt én reumatoloog. Onderzoeker en fysiotherapeut Wilfred Peter is voorzitter van het netwerk ReumanetNL (reumanetNL.nl): ‘Het is nu nog vaak zoeken naar een speld in een hooiberg.’

De oudere dame die in de zaal van Reade aan de Jan van Breemenstraat in Amsterdam aan het oefenen is, heeft reumatoïde artritis (RA) en diabetes mellitus type 2. Haar overgewicht maakt bewegen lastiger en in combinatie met RA ook pijnlijker. Even verderop zit een man met axiale spondyloartritis (axSpA) op de fiets. “Hij wil zo actief mogelijk blijven en geeft niet snel toe aan zijn pijn”, vertelt fysiotherapeut Wilfred Peter. “Samen met de fysiotherapeut onderzoeken deze mensen waar hun grenzen liggen: op een goede dag, maar ook op een dag dat het minder gaat, zoals vandaag.”

Weer gaan bewegen

Al ruim dertig jaar werkt Peter bij Reade. Reade richt zich op klachten van het houding- en bewegingsapparaat bij reumatische aandoeningen. “Wat mij aanspreekt, is dat ik mensen met een chronische reumatische ziekte langdurig kan begeleiden. Ik vind het waardevol om als onderdeel van een team met daarin onder andere een revalidatiearts, reumatoloog, maatschappelijk werker, psycholoog en een ergotherapeut, te kijken wat ik kan betekenen voor iemand. Dat is complex: bij de één bestaat de aandoening al jaren en spelen psychosociale problemen en comorbiditeiten een rol, terwijl de ander de diagnose nog maar net heeft gekregen en bijvoorbeeld worstelt met hoe het leven weer op te pakken. Vaak is het ook een uitdaging om weer te gaan bewegen met chronische pijn of moeheid. Met bewegen kun je veel winnen: van het behoud of verbeteren van functioneren tot anders omgaan met beperkingen en de fysiotherapeut kan hierbij helpen.”

Er is inmiddels een schat aan wetenschappelijk bewijs dat aantoont dat bewegen zinvol is. “Intensief bewegen betekent vaak meer kunnen en minder pijn. Een positieve beweegervaring, met de juiste coaching en begeleiding, kan mensen meer zelfvertrouwen geven. Tijdens de intake doen we onderzoek naar beweeglijkheid, spierkracht, stabiliteit, coördinatie en balans. Vervolgens worden patiëntspecifieke doelen en een individueel behandelplan opgesteld op basis van evidence-based richtlijnen. Dit varieert van algehele spierkrachtopbouw tot heel specifiek een beperkte activiteit oefenen, zoals aan- en uitkleden ondanks de schouderklachten, of juist anders bewegen: zodat je jezelf wel kunt aankleden, maar met minder overbelasting voor je schouder.”

Maatwerk

Naast zijn werk in de praktijk is Peter ook twee dagen per week verbonden aan het LUMC als senior onderzoeker. “We vermoeden dat mensen met RA en axSpA en ernstige functionele beperkingen baat hebben bij langdurige ondersteuning met fysiotherapie volgens een individueel behandelprotocol. We willen nu aantonen dat voor deze kleine groep langdurige fysiotherapie op maat (kosten)effectief is. Mensen hebben dan mogelijk geen duurdere zorg of een revalidatiecentrum meer nodig. In een andere studie kijken we hoe lang mensen met knie- of heupartrose behandeling nodig hebben om tot functioneel herstel te komen. Nu is dat vaak standaard 1 jaar, maar dit kan verschillen door leeftijd, comorbiditeit of hoe actief mensen zelf zijn. Door uit te gaan van functionele doelen, is overbehandeling misschien te voorkomen en is korter behandelen mogelijk.”

Blended oefenen

In het UMC Utrecht en de Hogeschool Utrecht vindt veel onderzoek plaats naar e-health en e-exercise-programma’s bij onder andere artrose, vertelt Wilfred Peter. Veelbelovend zijn de blended behandelingen, waarin mensen een deel online thuis doen en een deel onder begeleiding van de fysiotherapeut. De verschillende onderzoeken moeten leiden tot meer maatwerk in de behandeling van artrose met fysiotherapie. Wel is er nog veel te winnen in het laten landen van de nieuwe kennis in de praktijk. Peter: “Dat kan door dit in de basisopleiding op te nemen. Het LUMC en ReumanetNL zijn daarnaast betrokken bij de inhoud van de basisscholing reumatische aandoeningen van het Nederlands Paramedisch Instituut, dat cursussen aanbiedt aan fysio-, ergo- en oefentherapeuten.”

Deskundige om de hoek

Een nog grotere uitdaging is het vindbaar maken van de fysiotherapeut met de juiste kennis en ervaring. Zowel voor patiënten als voor reumatologen. “Er zijn 34.000 geregistreerde fysiotherapeuten en 1.800 oefentherapeuten in Nederland. Zo’n 160 van hen zijn gespecialiseerd op het gebied van reumatische aandoeningen, maar dat staat vaak niet vermeld op de website van een praktijk en is ook voor de reumatoloog meestal onbekend. Dat maakt verwijzen lastig. Het is al snel zoeken naar een speld in een hooiberg.” Dit was een van de redenen om vanuit het LUMC ReumanetNL op te richten. “Op onze website hebben we een Zorgzoeker. Daar toetsen mensen hun postcode of plaatsnaam in, ze krijgen dan de dichtstbijzijnde deskundige fysio- en oefentherapeuten te zien.”

Deskundig betekent dat de fysio- of oefentherapeut een geldige BIG-registratie heeft en kan aantonen dat hij geaccrediteerde scholing heeft gevolgd op het gebied van de zorg voor reumapatiënten. Ook dient de therapeut zich regelmatig bij te scholen. “Wij checken jaarlijks of onze leden voldoen aan de kwaliteitscriteria. We kijken naar opleiding, maar ook of therapeuten hun patiënten behandelen volgens officiële behandelrichtlijnen. Verder vragen we of hun praktijkruimte geschikt en toegankelijk is voor mensen met reuma. Tot slot stimuleren we netwerkbijeenkomsten om met verschillende beroepsgroepen kennis en ervaringen te delen om de reumazorg verder te verbeteren.”

Samen in de regio

Om het netwerk op te bouwen, is een voorwaarde dat de contacten verbeteren met onder andere reumatologen, huisartsen, reumaverpleegkundigen, orthopedisch chirurgen, ergotherapeuten en maatschappelijk werkers. ReumanetNL wil de onderlinge samenwerking en bekendheid vergroten door nieuwsbrieven te verspreiden via de beroepsverenigingen zoals de NVR, V&VN en de NHPR, de vereniging van health professionals in de reumatologie. Peter: “Maar we organiseren ook jaarlijks een gezamenlijk congres voor fysio- en oefentherapeuten, de NHPR en reumaverpleegkundigen. Het zou goed zijn als reumatologen daar ook bij aansluiten. Er liggen veel kansen in regionale samenwerking. Voor scholing, maar ook voor behandeling, onderzoek en de organisatie van zorg.”

Uiteindelijk hoopt de Peter dat er straks overal in het land samenwerkingsverbanden ontstaan tussen de eerste- en tweedelijns reumazorg. “Het doel van zo’n integrale benadering is dat iemand goed met zijn aandoening omgaat en een optimale maatschappelijke participatie bereikt”, vertelt Peter. “Afhankelijk van de aandoening ligt de regie van de behandeling bij een eerste- of tweedelijns zorgverlener. Dat kan de reumatoloog zijn, maar ook een reumaverpleegkundige of fysiotherapeut.”

Patiënt in de regie

Tot slot zal de patiënt zelf steeds vaker de regie nemen, verwacht Wilfred Peter. “Met apps als de Reumameter krijgen patiënten nu al meer inzicht in hun ziekteactiviteit en is een controleafspraak flexibeler te plannen: bijvoorbeeld alleen bij flares.” De app is ook uit te breiden naar andere domeinen, zoals fysiek functioneren en welzijn. “Denk bijvoorbeeld aan een gerichte verwijzing naar fysiotherapie. Dat gaat bijdragen aan meer zelfredzaamheid. Zo wordt reumazorg echt op maat, op het juiste moment en bij de juiste zorgverlener.”

 

38% minder consulten door ondersteuning met app bij RA

aug 2022 | RA

Lees meer over 38% minder consulten door ondersteuning met app bij RA

Risico op psoriasis na behandeling met een TNF-α-remmer

jul 2022 | IBD, Psoriasis, RA

Lees meer over Risico op psoriasis na behandeling met een TNF-α-remmer

Maak ruimte voor de brede benadering van palliatieve zorg

jul 2022

Lees meer over Maak ruimte voor de brede benadering van palliatieve zorg

HLA-B27 en ziekteactiviteit van invloed op darmflora bij SpA

jul 2022 | Spondyloartritis

Lees meer over HLA-B27 en ziekteactiviteit van invloed op darmflora bij SpA

Ontwikkeling en validatie van de Sjögren's Tool for Assessing Response (STAR)

jul 2022 | Sjögren

Lees meer over Ontwikkeling en validatie van de Sjögren's Tool for Assessing Response (STAR)

Galzuren, lipiden en nucleotiden zijn ontregeld bij progressie naar PsA

jul 2022 | Arthritis psoriatica, Psoriasis

Lees meer over Galzuren, lipiden en nucleotiden zijn ontregeld bij progressie naar PsA

SpA café 4:
Treat-to-target bij axiale SpA: evidence en praktijkervaringen

4 okt 2022 om 18:30 | Spondyloartritis

Lees meer over SpA café 4:
Treat-to-target bij axiale SpA: evidence en praktijkervaringen

Expertdebat SLE en lupus nefritis - Deel 2

27 sep 2022 om 20:00 | Immuuntherapie, SLE

Lees meer over Expertdebat SLE en lupus nefritis - Deel 2

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

7 sep 2022 om 20:30 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

11 aug 2022 | HIV

Lees meer over Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

Live webcast: Autoinflammatoire aandoeningen

23 jun 2022 om 20:00 | Kinderen

Lees meer over Live webcast: Autoinflammatoire aandoeningen

De wondere wereld van bindweefselziekten

22 jun 2022 | ILD

Lees meer over De wondere wereld van bindweefselziekten

Gewone symptomen van zeldzame ziekten

20 apr 2022 om 20:30

Lees meer over Gewone symptomen van zeldzame ziekten

SpA café 3: pijn herkennen en behandelen bij patiënten met SpA

6 apr 2022 om 18:00 | Arthritis psoriatica, Spondyloartritis

Lees meer over SpA café 3: pijn herkennen en behandelen bij patiënten met SpA

JAK-remmers in de klinische praktijk: inzichten vanuit verschillende disciplines

28 mrt 2022 om 19:30 | IBD

Lees meer over JAK-remmers in de klinische praktijk: inzichten vanuit verschillende disciplines

Geaccrediteerde e-learning: Management & Gender Differences in axSpA

Lees meer over Geaccrediteerde e-learning: Management & Gender Differences in axSpA

Implementatie van innovatie binnen de reumazorg

Artritis, RA

Lees meer over Implementatie van innovatie binnen de reumazorg
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

BE COMPLETE en BE OPTIMAL: Hoe kan bimekizumab de klinische praktijk van PsA beïnvloeden?

Lees meer
Lees meer over BE COMPLETE en BE OPTIMAL: Hoe kan bimekizumab de klinische praktijk van PsA beïnvloeden?

Treat-to-target bij SLE vanuit patiëntenperspectief

Lees meer
Lees meer over Treat-to-target bij SLE vanuit patiëntenperspectief

Identificeren van osteoporose bij ouderen met behulp van routine CT-screening

Lees meer
Lees meer over Identificeren van osteoporose bij ouderen met behulp van routine CT-screening

TNF-remmers minder effectief bij vrouwen met AxSpA en PsA

Lees meer
Lees meer over TNF-remmers minder effectief bij vrouwen met AxSpA en PsA

Preconceptioneel hydroxychloroquine verbetert zwangerschapsuitkomsten bij APS

Lees meer
Lees meer over Preconceptioneel hydroxychloroquine verbetert zwangerschapsuitkomsten bij APS

Vaker veneuze trombo-embolie bij JAK-remmers dan bij TNF-remmers

Lees meer
Lees meer over Vaker veneuze trombo-embolie bij JAK-remmers dan bij TNF-remmers

Video: BE COMPLETE en BE OPTIMAL - bimekizumab bij PsA

Lees meer
Lees meer over Video: BE COMPLETE en BE OPTIMAL - bimekizumab bij PsA

Interventie om arbeidsvermogen bij RA en axSpA te verbeteren

Lees meer
Lees meer over Interventie om arbeidsvermogen bij RA en axSpA te verbeteren

Het effect van cognitieve gedragstherapie op insomnia bij patiënten met RA

Lees meer
Lees meer over Het effect van cognitieve gedragstherapie op insomnia bij patiënten met RA

Patiëntvoorkeuren en therapietrouw bij fractuurpreventie

jan 2022 | Osteoporose

Lees meer over Patiëntvoorkeuren en therapietrouw bij fractuurpreventie

Fractuur Risico Management: 10 jaar denosumab

dec 2021 | Osteoporose

Lees meer over Fractuur Risico Management: 10 jaar denosumab

Samendraads - Unieke samenwerking tussen 1e en 2e lijn voor Fractuur Risico Management

sep 2021 | Osteoporose

Lees meer over Samendraads - Unieke samenwerking tussen 1e en 2e lijn voor Fractuur Risico Management

Principes van sequentiële behandeling van fractuur risico management

sep 2021 | Osteoporose

Lees meer over Principes van sequentiële behandeling van fractuur risico management

Herken en behandel de patiënt met een hoog fractuurrisico

aug 2021 | Osteoporose

Lees meer over Herken en behandel de patiënt met een hoog fractuurrisico

Het belang van de huid

jul 2021 | Eczeem, Huidinfecties, Psoriasis

Lees meer over Het belang van de huid

Highlight van ASBMR 2020: Treat to Target

dec 2020 | Osteoporose

Lees meer over Highlight van ASBMR 2020: Treat to Target

Fractuurpreventie bij Glucocorticoïd-geïnduceerde Osteoporose – Standpunt NVR

dec 2020 | Osteoporose

Lees meer over Fractuurpreventie bij Glucocorticoïd-geïnduceerde Osteoporose – Standpunt NVR

De voor- en nadelen van zorg op afstand: ervaringen van Nederlandse reumatologen tijdens COVID

nov 2020

Lees meer over De voor- en nadelen van zorg op afstand: ervaringen van Nederlandse reumatologen tijdens COVID

MedNet Dermatologie nr 1-2022

jul 2022

Lees meer over MedNet Dermatologie nr 1-2022