Effect van vasten bij de behandeling van borstkanker

Delen via:

Kanker is na hart- en vaatziekten de ziekte met de meeste doden wereldwijd en de incidentie neemt nog steeds toe. Om die reden zijn preventieve maatregelen ter voorkoming van de ziekte en betere behandelmethodes nodig. In mijn proefschrift: ‘Short term fasting, IGF/insulin-axis and therapy outcome in patients with cancer’ worden de effecten van kortdurend vasten op de uitkomst van chemotherapie bij kanker en de rol van de IGF-1/insuline pathway als biomarker en target voor therapie beschreven.

In preklinisch onderzoek wordt gezien dat vasten de bijwerkingen en de effectiviteit van chemotherapie gunstig beïnvloedt. De hypothese is dat vasten gezonde cellen beschermt en kankercellen gevoeliger maakt voor chemotherapie. Gezonde cellen gaan tijdens het vasten energie investeren in herstel en behoud van de cel en niet in groei. Kankercellen daarentegen zijn niet meer in staat groei af te remmen door mutaties en hebben de nutriënten juist nodig om te kunnen delen en zijn daarom mogelijk juist gevoeliger voor chemotherapie tijdens het vasten.

Klinische DIRECT-studie

Bij patiënten zijn de effecten van vasten nog grotendeels onbekend. De resultaten van twee klinische studies naar vasten bij patiënten met borstkanker die voorafgaand aan de operatie werden behandeld met chemotherapie worden in dit proefschrift beschreven. De resultaten van een klinische pilotstudie waarin vasten werd toegepast bij 13 patiënten die chemotherapie kregen voor borstkanker zijn gebruikt voor het opzetten van een grotere klinische studie, de DIRECT-studie. In de DIRECT-studie werd het effect van een dieet waarmee vasten wordt nagebootst bestudeerd in dezelfde categorie patiënten. De resultaten van de klinische studies laten zien dat kortdurend vasten, of het dieet waarmee vasten wordt nagebootst, bij fitte kankerpatiënten die behandeld worden met chemotherapie veilig is. Er ontstonden niet meer ernstige bijwerkingen van de chemotherapie dan in de controlegroep. Wel was er minder DNA-schade in de gezonde witte bloedcellen van de patiënten die het dieet volgden vergeleken met die van de controlegroep. Tevens zijn er aanwijzingen dat in de groep patiënten die het vasten nabootsten met een dieet, de chemotherapie beter kan werken dan in de groep patiënten die een normaal dieet volgde. Deze resultaten zijn veelbelovend, maar er is meer onderzoek nodig om dit bij meer patiënten aan te tonen en om precies uit te zoeken wat de effecten zijn.

Het vasten zorgde in de klinische trials, mits er geen corticosteroïden werden gegeven, voor een daling van groeifactoren zoals glucose, insuline en insulin like growth factor 1 (IGF-1). IGF-1 en insuline, beide onderdeel van de complexe IGF-1-route, zijn onder andere betrokken bij celgroei en het ontstaan van kanker.

IGF-1-receptor

In deel twee van het proefschrift wordt beschreven waarom de IGF-1-remmende middelen tot op heden geen goede effectiviteit in klinische trials laten zien. Een hypothese is dat door alleen delen van de IGF-1-route te remmen, andere delen juist actiever worden. Derhalve zouden verschillende remmers gecombineerd moeten worden of zou kortdurend vasten misschien de gehele route kunnen remmen, doordat insuline en IGF-1 gelijktijdig verlaagd worden tijdens vasten.

In translationeel onderzoek is gekeken of IGF-1 en insuline levels en variatie in de IGF-1-receptor de uitkomsten kunnen voorspellen van de behandeling van chemotherapie bij kankerpatiënten. In de NEOZOTAC-studie waarin patiënten met borstkanker worden behandeld met neoadjuvante chemotherapie, werd bij de patiënten met een goede respons op chemotherapie een afname van de IGF-1-receptor in de tumor gezien. Tevens werd gezien dat patiënten met lagere insulinebloedwaarden een betere ziektevrije overleving hadden. Deze resultaten zouden een aanwijzing kunnen zijn dat de IGF-1/insulineroute een rol kan spelen in de werking van chemotherapie.

Toekomst

Voor de toekomst is er meer onderzoek nodig naar de effecten van kortdurend vasten tijdens de behandeling met chemotherapie bij patiënten met kanker. Er moet gezocht worden naar een toepassing van vasten die patiënten goed kunnen volhouden en daar moet voldoende begeleiding bij zijn. Tevens is er onderzoek nodig naar het gebruik van hoge dosis corticosteroïden tijdens de behandeling van kankerpatiënten, omdat mogelijke schadelijke effecten niet goed onderzocht zijn en deze middelen verhoogde glucose- en insulinespiegels veroorzaken, die in verband worden gebracht met slechtere uitkomsten van patiënten met kanker. Tot slot is het zinvol om de effecten van de combinatie van verschillende IGF-1-routeremmers te onderzoeken, omdat door de complexiteit van de route, remming van een enkel onderdeel niet zinvol is gebleken.

Auteur: Dr. S. de Groot

Tumorinfiltrerende lymfocyten effectief bij melanoom

okt 2022 | Dermato-oncologie

Lees meer over Tumorinfiltrerende lymfocyten effectief bij melanoom

ADORE: Samenwerken om kanker en hersenziekten beter te bestrijden

okt 2022 | Dementie, Immuuntherapie

Lees meer over ADORE: Samenwerken om kanker en hersenziekten beter te bestrijden

2,5 miljoen euro voor betere opsporing van gerecidiveerde longkanker

okt 2022 | Longoncologie

Lees meer over 2,5 miljoen euro voor betere opsporing van gerecidiveerde longkanker

Niet-invasieve screening op maagkanker: S. anginosus en S. constellatus

sep 2022 | Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Niet-invasieve screening op maagkanker: S. anginosus en S. constellatus

Immuuntherapie biedt 25% kans op genezing van uitgezaaid melanoom

sep 2022 | Dermato-oncologie, Immuuntherapie

Lees meer over Immuuntherapie biedt 25% kans op genezing van uitgezaaid melanoom

Samenwerkingsverband onderzoekt effect darmflora op immuuntherapie

sep 2022 | Immuuntherapie

Lees meer over Samenwerkingsverband onderzoekt effect darmflora op immuuntherapie

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

7 sep 2022 om 20:30 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

11 aug 2022 | HIV

Lees meer over Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

Masterclass niet-melanoom huidkanker #3

8 mrt 2022 | Chirurgie, Dermato-oncologie

Lees meer over Masterclass niet-melanoom huidkanker #3

Is triple-negatief nog steeds zo negatief?

14 feb 2022 | Borstkanker

Lees meer over Is triple-negatief nog steeds zo negatief?

Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

Masterclass vergevorderd cutaan plaveiselcelcarcinoom #2

21 sep 2021

Lees meer over Masterclass vergevorderd cutaan plaveiselcelcarcinoom #2

Kanker en trombose, hoe kiest u het juiste antistollingsmiddel?   

8 feb 2021

Lees meer over Kanker en trombose, hoe kiest u het juiste antistollingsmiddel?   

Masterclass vergevorderd cutaan plaveiselcelcarcinoom

27 jan 2021 om 20:30

Lees meer over Masterclass vergevorderd cutaan plaveiselcelcarcinoom

Hematologie in beeld

3 nov 2020

Lees meer over Hematologie in beeld

Behandeling van patienten met HR+/HER2- borstkanker in de adjuvante EN gemetastaseerde fase

Lees meer over Behandeling van patienten met HR+/HER2- borstkanker in de adjuvante EN gemetastaseerde fase

Immuno-oncologie module 1: immunologie en immuuntherapie

Lees meer over Immuno-oncologie module 1: immunologie en immuuntherapie

Immuno-oncologie module 2: Bijwerkingenmanagement en checkpoint inhibitors

Lees meer over Immuno-oncologie module 2: Bijwerkingenmanagement en checkpoint inhibitors

Immuno-oncologie module 3: Verpleegkundige casuïstiek

Lees meer over Immuno-oncologie module 3: Verpleegkundige casuïstiek
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

ESMO in FOCUS 2022

Lees meer
Lees meer over ESMO in FOCUS 2022

Sotorasib versus docetaxel bij eerder behandeld KRAS-gemuteerd NSCLC

Lees meer
Lees meer over Sotorasib versus docetaxel bij eerder behandeld KRAS-gemuteerd NSCLC

Nieuw medicijn voor castratieresistente prostaatkanker beloftevol

Lees meer
Lees meer over Nieuw medicijn voor castratieresistente prostaatkanker beloftevol

Larotrectinib geeft duurzame respons en is veilig bij tumoren met NTRK-fusies

Lees meer
Lees meer over Larotrectinib geeft duurzame respons en is veilig bij tumoren met NTRK-fusies

Belzutifan plus cabozantinib zowel in eerste als tweede lijn effectief

Lees meer
Lees meer over Belzutifan plus cabozantinib zowel in eerste als tweede lijn effectief

Neoadjuvant cemiplimab gaat gepaard met pathologisch complete respons bij resectabel cutaan plaveiselcelcarcinoom

Lees meer
Lees meer over Neoadjuvant cemiplimab gaat gepaard met pathologisch complete respons bij resectabel cutaan plaveiselcelcarcinoom

Atezolizumab verbetert overleving bij NSCLC met contra-indicaties voor platinumhoudende chemotherapie

Lees meer
Lees meer over Atezolizumab verbetert overleving bij NSCLC met contra-indicaties voor platinumhoudende chemotherapie

Video COSMIC-313: eerstelijns tripelcombinatie voor gevorderd niercelcarcinoom

Lees meer
Lees meer over Video COSMIC-313: eerstelijns tripelcombinatie voor gevorderd niercelcarcinoom

Duur androgeendeprivatietherapie van belang bij prostaatcarcinoom

Lees meer
Lees meer over Duur androgeendeprivatietherapie van belang bij prostaatcarcinoom

Botgezondheid bij mCRPC in de praktijk

okt 2021 | Uro-oncologie

Lees meer over Botgezondheid bij mCRPC in de praktijk

Slokdarm- en maagkanker

jun 2021 | Chirurgie, Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Slokdarm- en maagkanker

Impact van COVID-19 op bevolkingsonderzoek darmkanker in Nederland

feb 2021 | Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Impact van COVID-19 op bevolkingsonderzoek darmkanker in Nederland

MedNet Oncologie special Uro-Oncologie 2022

sep 2022

Lees meer over MedNet Oncologie special Uro-Oncologie 2022

MedNet Oncologie 2022-04

aug 2022

Lees meer over MedNet Oncologie 2022-04

MedNet Oncologie special Longkanker 2022

jun 2022 | Longoncologie

Lees meer over MedNet Oncologie special Longkanker 2022

MedNet Oncologie 2022-03

jun 2022

Lees meer over MedNet Oncologie 2022-03

MedNet Oncologie special Borstkanker 2022

apr 2022 | Borstkanker

Lees meer over MedNet Oncologie special Borstkanker 2022

MedNet Oncologie 2022-02

apr 2022

Lees meer over MedNet Oncologie 2022-02

MedNet Oncologie special Melanoom 2022

mrt 2022

Lees meer over MedNet Oncologie special Melanoom 2022

MedNet Oncologie 2022-01

feb 2022

Lees meer over MedNet Oncologie 2022-01