Geoptimaliseerde MRD-metingen helpen besluitvorming over consolidatiebehandeling bij AML

Delen via:

Op 2 mei 2024 promoveerde Jesse Tettero aan de Vrije Universiteit Amsterdam op zijn proefschrift ’Optimizing usage of Measurable Residual Disease (MRD) for treatment decision making in acute myeloid leukemia’. Als promotoren traden op prof. dr. J. Cloos en prof. dr. G.J. Ossenkoppele; copromotoren waren dr. J.J.W.M. Janssen en dr. D.C. de Leeuw. Jesse Tettero is momenteel werkzaam als arts-assistent interne geneeskunde bij het OLVG in Amsterdam.

Wat was het doel van je promotieonderzoek?

Bij patiënten met acute myeloïde leukemie (AML) is het aantreffen van meetbare restziekte (MRD) na de initiële chemotherapie een negatieve voorspeller voor ziektevrije overleving en algehele overlevingskansen. Om deze reden werd in de HOVON 132-studie besloten om de consolidatiebehandeling af te stemmen op basis van de MRD-resultaten. MRD-positieve patiënten kregen nog steeds een allogene stamceltherapie, terwijl voor MRD-negatieve patiënten de behandeling werd gede-escaleerd naar chemotherapie, al dan niet gevolgd door autologe stamceltherapie. Omdat deze studie niet gerandomiseerd was, bleef de vraag wat het precieze effect van de MRD-geleide behandeling was. In mijn promotieonderzoek heb ik dit effect grondiger onderzocht en tevens gekeken naar manieren om de betrouwbaarheid van de flowcytometrische MRD-meting te verbeteren. Hierbij lag de focus onder andere op het meten op meerdere tijdstippen, het onderzoeken van het effect van bloedbijmenging en het standaardiseren van de meting in Europa.

Wat wil jij dat de klinische dokter van jouw onderzoek weet?

MRD gemeten met behulp van flowcytometrie kan dienen als leidraad voor het bepalen van de consolidatiebehandeling bij AML-patiënten na initiële hoge dosis chemotherapie, vooral wanneer zij een ELN-intermediair risicoprofiel hebben. Desondanks is de betrouwbaarheid van de meting gevoelig voor verschillende factoren, zoals de hoeveelheid beenmerg die wordt afgenomen. Als nog leukemie aanwezig is, zal bijvoorbeeld de eerste milliliter meer leukemische cellen bevatten dan de zesde milliliter. Bij het afnemen van beenmerg is het dus belangrijk om niet te streven naar ‘hoe meer, hoe beter’, en moet je voorzichtig zijn met het aspireren. Over het algemeen is 2 milliliter voldoende voor een betrouwbare flowcytometrische meting. Mocht je echter meer willen afnemen (aangezien iedereen natuurlijk de eerste milliliters wil hebben), dan wordt geadviseerd de naald te verplaatsen.

Wat was het meest frustrerende onderdeel van je onderzoek?

Tijdens mijn promotieonderzoek heb ik het voorrecht gehad met diverse onderzoeksgroepen samen te werken, waaronder de European LeukemiaNet (ELN) MRD-werkgroep, de Nederlandse MRD-werkgroep, de harmonisatie van flowcytometrie met de Verenigde Staten en het Europese HARMONY consortium. Dit betekende: veel vergaderen en veel wachten op andere mensen. Het tempo kon soms tot frustratie leiden. Desalniettemin was het samenwerken een waardevolle ervaring, waardoor ik veel (inter)nationale experts op dit gebied heb leren kennen.

Welk moment/inzicht bracht een doorbraak?

Vooral het moment waarop we aantoonden dat het sturen van de consolidatiebehandeling op basis van MRD nog steeds waardevol bleek in onze propensity matching analyse, was een doorbraak. Dit komt het dichtst in de buurt van bewijs dat vergelijkbaar is met een gerandomiseerde gecontroleerde studie (RCT). Bovendien toonde deze analyse aan dat patiënten die na een autologe stamceltransplantatie toch een recidief van AML kregen, vaak opnieuw in tweede complete remissie konden worden gebracht, gevolgd door een allogene stamceltransplantatie. Deze benadering lijkt ook niet geassocieerd te zijn met een verlies aan overleving. Deze inzichten hebben mijn overtuiging versterkt dat het verantwoord is af te zien van een allogene stamceltransplantatie bij AML-patiënten met een intermediair risico als ze MRD-negatief zijn.

Wat is de vervolgvraag die voortkomt uit jouw onderzoek?

Bij het analyseren van alle MRD-resultaten blijkt dat ongeveer 30% van de MRD-negatieve patiënten uiteindelijk toch een terugval krijgt. Dit wijst erop dat de leukemie mogelijk nog aanwezig is, maar dat we deze niet nauwkeurig genoeg kunnen detecteren. Hoewel ik in mijn proefschrift al verbeteringen voor flowcytometrie heb voorgesteld, is het waarschijnlijk dat aanzienlijke verbeteringen mogelijk zijn door andere MRD-methoden toe te passen. Dit omvat reeds bewezen methoden zoals NPM1 en FLT3-ITD met behulp van qPCR, maar ook nieuwe technologieën zoals next-generation sequencing (NGS). Tot op heden lijken deze methoden andere patiënten te identificeren met een verhoogd risico op een recidief, dus zal het combineren eerder complementair zijn dan vervangend. Hoe deze nieuwe technieken in de toekomst zullen worden geïmplementeerd en het exacte onderliggende mechanisme voor de verschillen tussen de technieken is nog onduidelijk.

Wat neem je zelf mee uit jouw promotieonderzoek? Wat zijn jouw volgende stappen?

Op dit moment wordt MRD alleen op bepaalde klinische beslismomenten gebruikt, maar met alle vooruitgang denk ik dat MRD in de toekomst op bredere schaal kan worden toegepast. Bijvoorbeeld, na de consolidatiebehandeling kan het dienen als een manier om vroegtijdig een recidief te detecteren, of als een surrogaateindpunt voor toekomstige studies. Mijn focus zal liggen op het onderzoeken van de verschillen tussen diverse methoden zoals flowcytometrie en NGS, tijdens een postdoctoraal onderzoek in de Verenigde Staten.

Nieuw platform: Oncologienetwerken Nederland

jun 2024

Lees meer over Nieuw platform: Oncologienetwerken Nederland

Acalabrutinib, venetoclax en obinutuzumab bij gerecidiveerde CLL

jun 2024 | Leukemie

Lees meer over Acalabrutinib, venetoclax en obinutuzumab bij gerecidiveerde CLL

Ongrijpbare leukemie ontrafeld met AI

jun 2024 | Leukemie

Lees meer over Ongrijpbare leukemie ontrafeld met AI

Geoptimaliseerde MRD-metingen helpen besluitvorming over consolidatiebehandeling bij AML

jun 2024 | Leukemie

Lees meer over Geoptimaliseerde MRD-metingen helpen besluitvorming over consolidatiebehandeling bij AML

Meer aandacht en zorg voor palliatieve zorgverleners nodig

mei 2024

Lees meer over Meer aandacht en zorg voor palliatieve zorgverleners nodig

Risico op hematologische maligniteit na blootstelling aan CT-straling op jonge leeftijd

mei 2024 | Leukemie, Lymfoom

Lees meer over Risico op hematologische maligniteit na blootstelling aan CT-straling op jonge leeftijd

Challenges in advanced Cutaneous T-cell Lymphoma (CTCL) – diagnosis and management

10 jun 2024 om 16:30 | Lymfoom

Lees meer over Challenges in advanced Cutaneous T-cell Lymphoma (CTCL) – diagnosis and management

Vertraagde eliminatie van hoge dosering methotrexaat. Een nefrologisch probleem of oncologisch noodgeval?

21 mei 2024 om 20:00 | Leukemie, Lymfoom

Lees meer over Vertraagde eliminatie van hoge dosering methotrexaat. Een nefrologisch probleem of oncologisch noodgeval?

Targeted therapy binnen de hematologie: welke BTKi voor wie?

29 feb 2024 om 20:00 | Leukemie, Lymfoom

Lees meer over Targeted therapy binnen de hematologie: welke BTKi voor wie?

ITP zorg: kan het anders?
Pathofysiologie, diagnostiek en behandeling

27 sep 2023 om 20:00 | Benigne hematologie

Lees meer over ITP zorg: kan het anders?
Pathofysiologie, diagnostiek en behandeling

CMV-infecties bij post-transplantatiepatiënten; een behandellandschap in ontwikkeling

6 jun 2023 | Stamceltransplantatie, Virale infecties

Lees meer over CMV-infecties bij post-transplantatiepatiënten; een behandellandschap in ontwikkeling

Keynote Webinar | Spotlight on Cardio-Oncology

16 mei 2023 om 17:30

Lees meer over Keynote Webinar | Spotlight on Cardio-Oncology

Antistolling en bloedingen

8 dec 2022 om 20:00

Lees meer over Antistolling en bloedingen

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

12 okt 2022 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Gewone symptomen van zeldzame ziekten

27 sep 2022

Lees meer over Gewone symptomen van zeldzame ziekten

Twent-EHA 2024 – Het Groene Alternatief

donderdag 13 jun 2024 t/m zondag 16 jun 2024 | Benigne hematologie, Leukemie, Lymfoom, MDS, MM, MPN, Stamceltransplantatie

Lees meer over Twent-EHA 2024 – Het Groene Alternatief

EHA in ORANJE 2024

vrijdag 14 jun 2024 van 18:00 tot 21:45 | Lymfoom, MM

Lees meer over EHA in ORANJE 2024

AIHA-avond: Diagnostiek en Management van Auto-Immuun hemolyse

donderdag 3 okt 2024 van 18:00 tot 21:30

Lees meer over AIHA-avond: Diagnostiek en Management van Auto-Immuun hemolyse

Hematoloog op Schiermonnikoog - ASH in Nederland

zondag 8 dec 2024 t/m woensdag 11 dec 2024 | Benigne hematologie, Leukemie, Lymfoom, MDS, MM, MPN, Stamceltransplantatie

Lees meer over Hematoloog op Schiermonnikoog - ASH in Nederland

Belantamab mafodotin plus pomalidomide en dexamethason effectief bij recidief/refractair multipel myeloom

jun 2024 | MM

Lees meer over Belantamab mafodotin plus pomalidomide en dexamethason effectief bij recidief/refractair multipel myeloom

MCL en FL door Tom van Meerten, congresdag 3

dec 2023 | Lymfoom

Lees meer over MCL en FL door Tom van Meerten, congresdag 3

MM door Annemiek Broijl, congresdag 3

dec 2023 | MM

Lees meer over MM door Annemiek Broijl, congresdag 3

Lymfomen door Martine Chamuleau, congresdag 3

dec 2023 | Lymfoom

Lees meer over Lymfomen door Martine Chamuleau, congresdag 3

Revumenib effectief tegen KMT2Ar acute leukemie

dec 2023 | Leukemie

Lees meer over Revumenib effectief tegen KMT2Ar acute leukemie

Combinatie ibrutinib en venetoclax effectiever tegen mantelcellymfoom

dec 2023 | Lymfoom

Lees meer over Combinatie ibrutinib en venetoclax effectiever tegen mantelcellymfoom

Gemodificeerde stamceltransplantatie voor ernstige sikkelcelziekte

dec 2023 | Benigne hematologie, Stamceltransplantatie

Lees meer over Gemodificeerde stamceltransplantatie voor ernstige sikkelcelziekte

Benigne Hematologie door Erfan Nur, congresdag 3

dec 2023 | Benigne hematologie

Lees meer over Benigne Hematologie door Erfan Nur, congresdag 3

AML door Dave de Leeuw, congresdag 3

dec 2023 | Leukemie

Lees meer over AML door Dave de Leeuw, congresdag 3

De behandeling van AML, bekeken vanuit de verpleegkundig specialist

okt 2020

Lees meer over De behandeling van AML, bekeken vanuit de verpleegkundig specialist

AML-Podcastserie

jul 2020

Lees meer over AML-Podcastserie

Stamceltransplantatie bij AML

apr 2020 | Transplantatie

Lees meer over Stamceltransplantatie bij AML

AML-behandeling in de perifere setting

apr 2020

Lees meer over AML-behandeling in de perifere setting

Diagnose en testen bij FLT3+ AML

jan 2020 | Leukemie

Lees meer over Diagnose en testen bij FLT3+ AML

MedNet Hematologie 2024-02

apr 2024

Lees meer over MedNet Hematologie 2024-02

MedNet Hematologie 2024-01

feb 2024

Lees meer over MedNet Hematologie 2024-01

MedNet Hematologie 2023-06

dec 2023

Lees meer over MedNet Hematologie 2023-06

MedNet Hematologie 2023-05

okt 2023

Lees meer over MedNet Hematologie 2023-05

MedNet Hematologie 2023-04

aug 2023

Lees meer over MedNet Hematologie 2023-04

MedNet Hematologie 2023-03

jun 2023

Lees meer over MedNet Hematologie 2023-03

MedNet Hematologie 2023-02

apr 2023

Lees meer over MedNet Hematologie 2023-02

MedNet Hematologie 2023-01

feb 2023

Lees meer over MedNet Hematologie 2023-01

MedNet Hematologie 2022-06

dec 2022

Lees meer over MedNet Hematologie 2022-06