Gronings cohort toont nut van speekselklier-echografie bij Sjögren

Delen via:

Patiënten met het primaire syndroom van Sjögren (pSS) en afwijkingen op de speekselklier-echografie (SGUS) blijken andere klinische, functionele en serologische kenmerken en patiëntgerapporteerde uitkomsten (PROM’s) te hebben dan SGUS-negatieve patiënten, zo is gevonden in het RESULT-cohort van het UMCG. SGUS zou een nuttig hulpmiddel kunnen zijn voor het selecteren van patiënten voor klinische studies en voor het inschatten van de therapeutische noodzaak.

pSS is een veelvoorkomende systemische auto-immuunziekte. Vrouwen worden negen keer vaker getroffen dan mannen. Veelvoorkomende symptomen, zoals extreme vermoeidheid en sicca-symptomen, hebben een grote invloed op de kwaliteit van leven. Het is een zeer heterogene ziekte. Dit komt al tijdens de diagnostische fase naar voren, waarin niet elke pSS-patiënt auto-antilichamen of een focusscore-positieve speekselklierbiopsie blijkt te hebben. Er lijken dan ook verschillende subgroepen van patiënten te bestaan.

Behoefte aan stratificatie en selectie

Het zou heel nuttig zijn om vast te kunnen stellen welke patiënten een hoog risico op een ernstig ziektebeloop hebben. In deze zoektocht worden prospectieve cohortstudies steeds belangrijker.

Helaas zijn er nog steeds weinig behandelopties voor pSS-patiënten. Daarom wordt reikhalzend uitgekeken naar nieuwe behandelingen. Om de juiste patiënt de juiste behandeling te kunnen geven, wordt gezocht naar manieren om patiënten te stratificeren en selecteren voor klinische studies.

Echografie van de speekselklier

SGUS wordt steeds vaker toegepast voor de beeldvorming van de speekselklieren van pSS-patiënten. Tegenwoordig is echografie algemeen toegankelijk op de poli. SGUS is patiëntvriendelijk en daarom geschikt voor herhaaldelijk gebruik.

Eerder hebben de Groningse onderzoekers de validiteit van SGUS vastgesteld. Ze vonden dat een positieve echografie, gebaseerd op de totale Hocevar-score, voorspellend is voor de classificatie volgens de criteria van de Amerikaanse en Europese reumatologieverenigingen (ACR en EULAR). Vervolgens hebben de Groningers aangetoond dat het meten van alleen hypo-echogene gebieden in één parotis en één submandibulaire klier voldoende is om de ACR/EULAR-classificatie te voorspellen. Hierdoor neemt de haalbaarheid van SGUS toe.

Hoewel een eenvoudiger scoresysteem volstaat voor de classificatie, is niet bekend of SGUS-afwijkingen ook gebruikt kunnen worden voor de andere doeleinden, te weten de stratificatie van patiënten, de langdurige follow-up of zelfs als selectiemethode voor klinische studies. Daarom wordt bij iedere deelnemende patiënt in een studie, zo ook in het RESULT-cohort, een volledige SGUS-evaluatie volgens de Hocevar-score uitgevoerd.

Groningse cohortstudie

In de zorg voor patiënten met (vermoedelijke) pSS bestaat in het UMCG een unieke samenwerking tussen verschillende afdelingen. Het REgistry of Sjögren syndrome in Umcg – LongiTudinal (RESULT)-cohort is opgezet om biomarkers en klinische parameters te identificeren die het longitudinale beloop van pSS bepalen en voorspellen.

In deze studie zijn opeenvolgende poliklinische patiënten die opgenomen waren in dit cohort, geselecteerd. Ze waren geclassificeerd op basis de ACR/EULAR-criteria en ondergingen bij aanvang een volledig echografisch onderzoek (Hocevar-score 0-48), waarbij een totale SGUS-score van ≥ 15 werd beschouwd als positief.

In totaal kwamen 172 van de 186 pSS-patiënten in aanmerking. 136 personen (79%) waren SGUS-positief. Zij hadden een significant langere ziekteduur, een hogere EULAR Sjögren Syndrome Disease Activity Index en een hogere Sjögren Syndrome Disease Damage Index dan SGUS-negatieve patiënten. Bovendien hadden SGUS-positieve patiënten een grotere kans op een positieve parotisklierbiopsie, aanwezigheid van anti-SSA- en anti-SSB-antilichamen, afwijkend ongestimuleerd volledig speeksel en oculaire kleuringsscore, en een hogere IgG-titer en reumafactor.

SGUS-positieve patiënten scoorden significant lager op de EULAR Sjögren Syndrome Patient-Reported Index voor vermoeidheid en pijn en vonden hun ziektetoestand vaker acceptabel dan SGUS-negatieve patiënten. De SGUS-totaalscore vertoonde significante associaties met verschillende klinische en serologische variabelen en met de PROM’s. Het krachtigste verband werd gevonden voor ongestimuleerd volledig speeksel (ρ = -0,551) en voor de oculaire kleuringsscore (ρ = 0,532).

Ander klinisch fenotype

Deze prospectieve observationele cohortstudie toonde aan dat SGUS-positieve patiënten een ander klinisch fenotype hebben dan SGUS-negatieve patiënten. Dit verschil werd gevonden bij alle aspecten van de ziekte, namelijk klinische, functionele en serologische eigenschappen en PROM’s. SGUS zou een algemene indicatie kunnen geven over de waarneembare en ervaren ernst van pSS.

Observationele studies, zoals dit RESULT-cohort, zijn belangrijk omdat ze informatie verschaffen over de langetermijnuitkomsten van pSS, die een goede weerspiegeling zijn van de dagelijkse klinische praktijk.

Bron:

Mossel E, van Nimwegen JF, Stel AJ, et al. Clinical Phenotyping of Primary Sjögren Syndrome Patients Using Salivary Gland Ultrasonography: Data From the RESULT Cohort. J Rheumatol. 2020 Oct 1:jrheum.200482.

 

Effectiviteit en veiligheid van deucravacitinib bij arthritis psoriatica

mei 2022 | Arthritis psoriatica

Lees meer over Effectiviteit en veiligheid van deucravacitinib bij arthritis psoriatica

Incidentie en prevalentie van SLE in afgelopen decennia gestegen

mei 2022 | SLE

Lees meer over Incidentie en prevalentie van SLE in afgelopen decennia gestegen

Ruxolitinib leidt niet tot betere uitkomst bij opgenomen COVID-19-patiënt

mei 2022 | Pneumonie, Virale infecties

Lees meer over Ruxolitinib leidt niet tot betere uitkomst bij opgenomen COVID-19-patiënt

Aandoeningen aan de peroneuspees vanuit diverse invalshoeken belicht

mei 2022 | Orthopedie

Lees meer over Aandoeningen aan de peroneuspees vanuit diverse invalshoeken belicht

Allopurinol versus febuxostat bij jicht

mei 2022 | Jicht

Lees meer over Allopurinol versus febuxostat bij jicht

Herclassificatie van GPA-patiënten met nieuwe ACR/EULAR-criteria

mei 2022

Lees meer over Herclassificatie van GPA-patiënten met nieuwe ACR/EULAR-criteria

SpA café 4:
Treat-to-target bij axiale SpA: evidence en praktijkervaringen

4 okt 2022 om 18:30 | Spondyloartritis

Lees meer over SpA café 4:
Treat-to-target bij axiale SpA: evidence en praktijkervaringen

Expertdebat SLE en lupus nefritis - Deel 2

27 sep 2022 om 20:00 | Immuuntherapie, SLE

Lees meer over Expertdebat SLE en lupus nefritis - Deel 2

Live webcast: Autoinflammatoire aandoeningen

23 jun 2022 om 20:00 | Kinderen

Lees meer over Live webcast: Autoinflammatoire aandoeningen

Gewone symptomen van zeldzame ziekten

20 apr 2022 om 20:30

Lees meer over Gewone symptomen van zeldzame ziekten

De wondere wereld van bindweefselziekten

7 apr 2022 | ILD

Lees meer over De wondere wereld van bindweefselziekten

Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

7 apr 2022 | HIV

Lees meer over Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

SpA café 3: pijn herkennen en behandelen bij patiënten met SpA

6 apr 2022 om 18:00 | Arthritis psoriatica, Spondyloartritis

Lees meer over SpA café 3: pijn herkennen en behandelen bij patiënten met SpA

JAK-remmers in de klinische praktijk: inzichten vanuit verschillende disciplines

28 mrt 2022 om 19:30 | IBD

Lees meer over JAK-remmers in de klinische praktijk: inzichten vanuit verschillende disciplines

Behandeling van eosinofiele aandoeningen EGPA en HES

23 mrt 2022 om 20:30 | Astma

Lees meer over Behandeling van eosinofiele aandoeningen EGPA en HES

Geaccrediteerde e-learning: Management & Gender Differences in axSpA

Lees meer over Geaccrediteerde e-learning: Management & Gender Differences in axSpA

Implementatie van innovatie binnen de reumazorg

Artritis, RA

Lees meer over Implementatie van innovatie binnen de reumazorg

Exchange Academy: Sharing the path in XLH, from child- to adulthood

donderdag 30 jun 2022 van 09:00 tot 17:00 | Kinderen, Orthopedie

Lees meer over Exchange Academy: Sharing the path in XLH, from child- to adulthood

Stoppen met onderhoudsbehandeling immuunsuppressiva bij lupusnefritis

Lees meer
Lees meer over Stoppen met onderhoudsbehandeling immuunsuppressiva bij lupusnefritis

Vroege studies wijzen op klinisch effect CAR-T cellen bij gemetastaseerd prostaatcarcinoom

Lees meer
Lees meer over Vroege studies wijzen op klinisch effect CAR-T cellen bij gemetastaseerd prostaatcarcinoom

CREDO2 en 3: Olokizumab bij RA-patiënten met onvoldoende respons op MTX of TNF-remmers

Lees meer
Lees meer over CREDO2 en 3: Olokizumab bij RA-patiënten met onvoldoende respons op MTX of TNF-remmers

Secundaire antibioticaprofylaxe nuttig bij latente reumatische hartziekte

Lees meer
Lees meer over Secundaire antibioticaprofylaxe nuttig bij latente reumatische hartziekte

Pirfenidon vertraagt longfunctieachteruitgang bij RA-ILD

Lees meer
Lees meer over Pirfenidon vertraagt longfunctieachteruitgang bij RA-ILD

Sequentiële behandeling met belimumab en rituximab bij SLE

Lees meer
Lees meer over Sequentiële behandeling met belimumab en rituximab bij SLE

Gunstig effect van avacopan op nierfunctie bij ANCA-geassocieerde vasculitis

Lees meer
Lees meer over Gunstig effect van avacopan op nierfunctie bij ANCA-geassocieerde vasculitis

Minder MACE bij een treat-to-target strategie voor jicht

Lees meer
Lees meer over Minder MACE bij een treat-to-target strategie voor jicht

Cardiovasculaire veiligheid van HCQ en MTX bij reumatoïde artritis

Lees meer
Lees meer over Cardiovasculaire veiligheid van HCQ en MTX bij reumatoïde artritis

Patiëntvoorkeuren en therapietrouw bij fractuurpreventie

jan 2022 | Osteoporose

Lees meer over Patiëntvoorkeuren en therapietrouw bij fractuurpreventie

Fractuur Risico Management: 10 jaar denosumab

dec 2021 | Osteoporose

Lees meer over Fractuur Risico Management: 10 jaar denosumab

Samendraads - Unieke samenwerking tussen 1e en 2e lijn voor Fractuur Risico Management

sep 2021 | Osteoporose

Lees meer over Samendraads - Unieke samenwerking tussen 1e en 2e lijn voor Fractuur Risico Management

Principes van sequentiële behandeling van fractuur risico management

sep 2021 | Osteoporose

Lees meer over Principes van sequentiële behandeling van fractuur risico management

Herken en behandel de patiënt met een hoog fractuurrisico

aug 2021 | Osteoporose

Lees meer over Herken en behandel de patiënt met een hoog fractuurrisico

Het belang van de huid

jul 2021 | Eczeem, Huidinfecties, Psoriasis

Lees meer over Het belang van de huid

Highlight van ASBMR 2020: Treat to Target

dec 2020 | Osteoporose

Lees meer over Highlight van ASBMR 2020: Treat to Target

Fractuurpreventie bij Glucocorticoïd-geïnduceerde Osteoporose – Standpunt NVR

dec 2020 | Osteoporose

Lees meer over Fractuurpreventie bij Glucocorticoïd-geïnduceerde Osteoporose – Standpunt NVR

De voor- en nadelen van zorg op afstand: ervaringen van Nederlandse reumatologen tijdens COVID

nov 2020

Lees meer over De voor- en nadelen van zorg op afstand: ervaringen van Nederlandse reumatologen tijdens COVID