Op kwetsbaarheid aangepaste behandeling voor oudere patiënten met MM

Delen via:

Claudia Stege promoveerde op 16 februari aan de Vrije Universiteit Amsterdam op haar proefschrift ‘Treatment of older patients with multiple myeloma – towards a frailty approach’. Als promotoren traden op prof. dr. S. Zweegman en prof. dr. H.M.W. Verheul. Copromotoren waren prof. dr. N.W.C.J. van de Donk en dr. K. Nasserinejad. Stege is momenteel werkzaam als internist-hematoloog bij het Amsterdam UMC, locatie AMC.

Wat was het doel van je promotieonderzoek? 

Het doel van mijn promotieonderzoek was om de klinische uitkomst van oudere patiënten met multipel myeloom te verbeteren. Dit hebben we gedaan door: 

  1. beter in te schatten hoe fit/kwetsbaar een patiënt is, zodat we hier vervolgens een behandeling beter op kunnen aanpassen;
  2. klinische studies te ontwikkelen waarin behandelingen werden getoetst in patiënten met verschillende fitheidsniveaus;
  3. te kijken naar voor de patiënt relevante eindpunten, namelijk kwaliteit van leven.

Wat wil jij dat de klinische dokter van jouw onderzoek weet?

Via frailty tools, zoals de IMWG frailty index die wij in onze onderzoeken hebben gebruikt, kun je in zeer korte tijd meer te weten komen over iemands fitheidsniveau – en daarmee de kans op succesvol behandelen inschatten. Dit helpt in de spreekkamer, om samen met de patiënt te beslissen over de in te zetten therapie. Patiënten boven de 80 jaar die verder geen geriatrische beperkingen hebben, hadden een goede uitkomst, dus leeftijd alleen zegt weinig. Additionele geriatrische beperkingen, zoals comorbiditeiten en afhankelijkheid in (instrumentele) activiteiten in het dagelijkse leven, waren wel voorspellend voor een inferieure uitkomst en zijn daarom belangrijk om mee te nemen. Verder vonden we dat daratumumab een effectief middel was dat ook goed werd verdragen, zelfs door kwetsbare patiënten, en daarom niet onthouden moet worden aan deze patiëntengroep. Tot slot vonden we dat patiënten met een slechte fysieke conditie of comorbiditeiten bij aanvang van de behandeling een minder goede kwaliteit van leven hadden, maar dat deze kwaliteit tijdens behandeling ook voor deze mensen verbeterde. Dat wil zeggen dat patiënten met geriatrische beperkingen een behandeling niet onthouden moet worden; ook zij kunnen er baat van hebben.

Wat was het meest frustrerende onderdeel van je onderzoek?

Het meest frustrerende aan het onderzoek is de vertaalslag van frailty assessment, van onderzoek naar de klinische praktijk. Dat is ook wel logisch, want data dat op kwetsbaarheid aangepaste behandeling leidt tot verbeterde klinische uitkomsten zijn beperkt. Daarnaast is het lastig onderzoek te doen met kwetsbare patiënten, omdat zij vaker worden uitgesloten van studiedeelname, vanwege bijkomende ziekten of omdat patiënten en/of artsen neigen naar een ‘inferieure’ behandeling uit angst voor overbehandeling. 

Welk moment/inzicht bracht een doorbraak?

Er zijn een paar doorbraken geweest tijdens mijn promotieonderzoek.

Allereerst, de klinische studie die we verrichtten in kwetsbare patiënten bleek relatief makkelijk uitvoerbaar, met snelle patiënteninclusies en weinig (onverwachte) vroegtijdige uitval. Deze studie heeft daarmee als voorbeeld gediend voor andere onderzoeksgroepen, zowel binnen het MM-veld als daarbuiten: dat het wel degelijk mogelijk is studies uit te voeren in deze ondervertegenwoordigde groep, en dat de resultaten inzicht geven in hoe behandelingen aan te passen aan het kwetsbaarheidsniveau. 

Ten tweede, een 80-plus leeftijd alléén zegt weinig over de slagingskansen van een behandeling. Kwetsbare patiënten boven de 80 jaar zonder additionele kwetsbaarheden hadden een vergelijkbare overleving en kans op bijwerkingen/staken therapie als patiënten die minder fit waren. Daarom zouden we minder naar uitsluitend de kalenderleeftijd moeten kijken. 

Ten derde, kwaliteit van leven wordt meestal op groepsniveau bepaald, waarbij deze over het algemeen verbetert tijdens de behandeling. Echter, ondanks een overall-verbetering van de kwaliteit van leven, kunnen op individueel niveau zeker nog problemen spelen. Dit vonden wij in onze studies ook, en dan met name op fysiek functioneren. Daarom hebben we de suggestie gedaan de kwaliteit van leven niet alleen op groepsniveau, maar ook op individueel niveau te bepalen.

Wat is de vervolgvraag die voortkomt uit jouw onderzoek?

Vervolgvragen zijn: Wat is het effect van de standaardbehandeling in patiënten van verschillend kwetsbaarheidsniveau? En vice versa, binnen patiënten met hetzelfde kwetsbaarheidsniveau, welke aanpassing in behandeling geeft de beste risk/benefit-ratio (voldoende effect, maar ook verdraagbaar zonder excessieve toxiciteit)? En ook: Hoe kunnen we behandelingen perfect laten aansluiten bij de wens van de patiënt? Hoe kunnen we deze wens vooraf het beste inschatten? 

Overleving Europese adolescenten en jongvolwassenen met kanker is verbeterd

apr 2024 | Leukemie, Neuro-oncologie

Lees meer over Overleving Europese adolescenten en jongvolwassenen met kanker is verbeterd

Wennen aan de Europese regels voor geneesmiddelenonderzoek

apr 2024

Lees meer over Wennen aan de Europese regels voor geneesmiddelenonderzoek

Focus op bijwerkingen immuuntherapie bij kanker

apr 2024 | Immuuntherapie

Lees meer over Focus op bijwerkingen immuuntherapie bij kanker

Oraal decitabine en cedazuridine plus venetoclax voor oudere of niet-fitte AML-patiënt

apr 2024 | Leukemie, Ouderen

Lees meer over Oraal decitabine en cedazuridine plus venetoclax voor oudere of niet-fitte AML-patiënt

Bestuderen zeldzame ziekten is de moeite waard

apr 2024 | Lymfoom

Lees meer over Bestuderen zeldzame ziekten is de moeite waard

Meer ondersteuning voor naasten van kankerpatiënten in laatste levensfase

apr 2024

Lees meer over Meer ondersteuning voor naasten van kankerpatiënten in laatste levensfase

Challenges in advanced Cutaneous T-cell Lymphoma (CTCL) – diagnosis and management

10 jun 2024 om 16:30 | Lymfoom

Lees meer over Challenges in advanced Cutaneous T-cell Lymphoma (CTCL) – diagnosis and management

Vertraagde eliminatie van hoge dosering methotrexaat. Een nefrologisch probleem of oncologisch noodgeval?

21 mei 2024 om 20:00 | Leukemie, Lymfoom

Lees meer over Vertraagde eliminatie van hoge dosering methotrexaat. Een nefrologisch probleem of oncologisch noodgeval?

Targeted therapy binnen de hematologie: welke BTKi voor wie?

29 feb 2024 om 20:00 | Leukemie, Lymfoom

Lees meer over Targeted therapy binnen de hematologie: welke BTKi voor wie?

ITP zorg: kan het anders?
Pathofysiologie, diagnostiek en behandeling

27 sep 2023 om 20:00 | Benigne hematologie

Lees meer over ITP zorg: kan het anders?
Pathofysiologie, diagnostiek en behandeling

CMV-infecties bij post-transplantatiepatiënten; een behandellandschap in ontwikkeling

6 jun 2023 | Stamceltransplantatie, Virale infecties

Lees meer over CMV-infecties bij post-transplantatiepatiënten; een behandellandschap in ontwikkeling

Keynote Webinar | Spotlight on Cardio-Oncology

16 mei 2023 om 17:30

Lees meer over Keynote Webinar | Spotlight on Cardio-Oncology

Antistolling en bloedingen

8 dec 2022 om 20:00

Lees meer over Antistolling en bloedingen

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

12 okt 2022 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Gewone symptomen van zeldzame ziekten

27 sep 2022

Lees meer over Gewone symptomen van zeldzame ziekten

Twent-EHA 2024 – Het Groene Alternatief

donderdag 13 jun 2024 t/m zondag 16 jun 2024 | Benigne hematologie, Leukemie, Lymfoom, MDS, MM, MPN, Stamceltransplantatie

Lees meer over Twent-EHA 2024 – Het Groene Alternatief

EHA in ORANJE 2024

vrijdag 14 jun 2024 van 18:00 tot 21:45

Lees meer over EHA in ORANJE 2024

Hematoloog op Schiermonnikoog - ASH in Nederland

zondag 8 dec 2024 t/m woensdag 11 dec 2024 | Benigne hematologie, Leukemie, Lymfoom, MDS, MM, MPN, Stamceltransplantatie

Lees meer over Hematoloog op Schiermonnikoog - ASH in Nederland

MCL en FL door Tom van Meerten, congresdag 3

dec 2023 | Lymfoom

Lees meer over MCL en FL door Tom van Meerten, congresdag 3

MM door Annemiek Broijl, congresdag 3

dec 2023 | MM

Lees meer over MM door Annemiek Broijl, congresdag 3

Lymfomen door Martine Chamuleau, congresdag 3

dec 2023 | Lymfoom

Lees meer over Lymfomen door Martine Chamuleau, congresdag 3

Revumenib effectief tegen KMT2Ar acute leukemie

dec 2023 | Leukemie

Lees meer over Revumenib effectief tegen KMT2Ar acute leukemie

Combinatie ibrutinib en venetoclax effectiever tegen mantelcellymfoom

dec 2023 | Lymfoom

Lees meer over Combinatie ibrutinib en venetoclax effectiever tegen mantelcellymfoom

Gemodificeerde stamceltransplantatie voor ernstige sikkelcelziekte

dec 2023 | Benigne hematologie, Stamceltransplantatie

Lees meer over Gemodificeerde stamceltransplantatie voor ernstige sikkelcelziekte

Benigne Hematologie door Erfan Nur, congresdag 3

dec 2023 | Benigne hematologie

Lees meer over Benigne Hematologie door Erfan Nur, congresdag 3

AML door Dave de Leeuw, congresdag 3

dec 2023 | Leukemie

Lees meer over AML door Dave de Leeuw, congresdag 3

rADAMTS13 toont effectiviteit bij acute TTP-events bij cTTP

dec 2023 | Benigne hematologie

Lees meer over rADAMTS13 toont effectiviteit bij acute TTP-events bij cTTP

De behandeling van AML, bekeken vanuit de verpleegkundig specialist

okt 2020

Lees meer over De behandeling van AML, bekeken vanuit de verpleegkundig specialist

AML-Podcastserie

jul 2020

Lees meer over AML-Podcastserie

Stamceltransplantatie bij AML

apr 2020 | Transplantatie

Lees meer over Stamceltransplantatie bij AML

AML-behandeling in de perifere setting

apr 2020

Lees meer over AML-behandeling in de perifere setting

Diagnose en testen bij FLT3+ AML

jan 2020 | Leukemie

Lees meer over Diagnose en testen bij FLT3+ AML

MedNet Hematologie 2024-01

feb 2024

Lees meer over MedNet Hematologie 2024-01

MedNet Hematologie 2023-06

dec 2023

Lees meer over MedNet Hematologie 2023-06

MedNet Hematologie 2023-05

okt 2023

Lees meer over MedNet Hematologie 2023-05

MedNet Hematologie 2023-04

aug 2023

Lees meer over MedNet Hematologie 2023-04

MedNet Hematologie 2023-03

jun 2023

Lees meer over MedNet Hematologie 2023-03

MedNet Hematologie 2023-02

apr 2023

Lees meer over MedNet Hematologie 2023-02

MedNet Hematologie 2023-01

feb 2023

Lees meer over MedNet Hematologie 2023-01

MedNet Hematologie 2022-06

dec 2022

Lees meer over MedNet Hematologie 2022-06

MedNet Hematologie 2022-05

okt 2022

Lees meer over MedNet Hematologie 2022-05