‘Synthese van co-enzym Q10 is achilleshiel van resistente MM-cellen’

Delen via:

De metabole route van co-enzym Q10 speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van resistentie bij multipel myeloom (MM). Het is bekend dat statines die route remmen. Dat biedt wellicht aangrijpingspunten voor het doorbreken van de resistentie in MM-cellen. Dat is het resultaat van Nederlands metabolomics-onderzoek dat recent is gepubliceerd in Molecular Omics.

Onderzoekers in het vakgebied metabolomics gebruiken massaspectrometrie om kleine moleculen te meten die betrokken zijn bij stofwisselingsprocessen. Dat levert informatie op over allerlei celprocessen, onder andere de stofwissseling in kankercellen. “Het is al langer bekend dat kankercellen een andere stofwisseling hebben dan gezonde cellen. Zij groeien sneller, wat andere eisen stelt aan de stofwisseling”, vertelt onderzoekster prof. Celia Berkers van de afd. Celbiologie, Metabolisme & Kanker van de Universiteit Utrecht. “Veranderde stofwisseling wordt gezien als een basale eigenschap van kankercellen, en kan ook leiden tot de ontwikkeling van resistentie van cellen tegen medicijnen. Met ons onderzoek hopen we aangrijpingspunten te vinden om die resistentie te doorbreken.”

Mitochondriën

De studie is gedaan met multipelmyeloomcellen. Multipel myeloom (MM) wordt behandeld met proteasoomremmers maar deze vorm van kanker ontwikkelt snel resistentie tegen allerlei medicatie. Daardoor komt de tumor altijd terug. “Om die reden hebben we stofwisselingsprocessen in kaart gebracht in MM-cellen”, vertelt Berkers. “We hebben kleine metabolieten en metabole enzymen in kaart gebracht, en hebben ook geprobeerd om genen te identificeren die betrokken zijn bij resistentie. Door alle data te combineren vonden we dat het metabolisme in de mitochondriën van de resistente MM-cellen sterk verhoogd is.”

Met dit inzicht hebben de onderzoekers gezocht naar een manier om in te grijpen in het metabolisme in MM-cellen, om zo wellicht de resistentie te kunnen opheffen. Het bleek dat de electron transport chain in de mitochondriën betrokken was: “Als we die stilleggen, zijn resistente kankercellen daar gevoelig voor. Co-enzym Q10 is een belangrijk onderdeel van de electron transport chain. We hebben laten zien dat juist co-enzym Q10 belangrijk is voor het ontstaan van resistentie”, aldus Berkers. “En we concluderen dat de syntheseroute van co-enzym Q10 een nieuwe achilleshiel is van deze resistente kankercellen.”

Statines

Interessant aspect is dat al remmers van de co-enzym Q10 synthese bekend zijn, namelijk statines. Die worden al door heel veel mensen gebruikt om de productie van cholesterol te remmen, wat deels gebeurt via dezelfde metabole route. Daarom zijn in cellijnen en bij muizen al de eerste experimenten gedaan met gelijktijdige toediening van een proteasoomremmer en simvastatine. “We zagen synergie in de werking van deze middelen”, laat Berkers weten. “Het is dus erg interessant om te onderzoeken of dit bij patiënten ook zo is. Dan zouden statines de resistentievorming kunnen remmen en wellicht de overlevingskans van MM-patiënten kunnen verhogen. Er zijn al studies die die richting op wijzen. Een interessante onderzoeksvraag voor een klinische studie is of patiënten die statines gebruiken beter reageren op therapie met proteasoomremmers. Het is boeiend om dit samen met artsen verder te gaan onderzoeken.”

Referentie

Zaal EA, De Grooth HJ, Oudaert I, et al. Targeting coenzyme Q10 synthesis overcomes bortezomib resistance in multiple myeloma. Molecular Omics. 2022;18:19-30.

Profylactisch tranexaminezuur bij patiënten met een hematologische maligniteit

jan 2023 | Benigne hematologie, Immuuntherapie, Leukemie, Lymfoom, MDS, MM, Stamceltransplantatie

Lees meer over Profylactisch tranexaminezuur bij patiënten met een hematologische maligniteit

“Het gunstige bijwerkingenprofiel maakt iberdomide een interessante combinatiepartner”

jan 2023 | MM

Lees meer over “Het gunstige bijwerkingenprofiel maakt iberdomide een interessante combinatiepartner”

MRD- en LSC-doelgerichte therapieën bij acute myeloïde leukemie weer stap(pen) dichterbij

jan 2023 | Leukemie

Lees meer over MRD- en LSC-doelgerichte therapieën bij acute myeloïde leukemie weer stap(pen) dichterbij

KWF-subsidie voor betere therapie cutaan T-cellymfoom

jan 2023 | Dermato-oncologie, Lymfoom

Lees meer over KWF-subsidie voor betere therapie cutaan T-cellymfoom

Veiligheid en effectiviteit van jaktinib bij JAK-remmernaïeve patiënten met myelofibrose

jan 2023 | MPN

Lees meer over Veiligheid en effectiviteit van jaktinib bij JAK-remmernaïeve patiënten met myelofibrose

Vruchtbaarheid bij vrouwen na chemotherapie voor hodgkinlymfoom

jan 2023 | Lymfoom

Lees meer over Vruchtbaarheid bij vrouwen na chemotherapie voor hodgkinlymfoom

Antistolling en bloedingen

8 dec 2022 om 20:00

Lees meer over Antistolling en bloedingen

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

12 okt 2022 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Gewone symptomen van zeldzame ziekten

27 sep 2022

Lees meer over Gewone symptomen van zeldzame ziekten

Behandeling van eosinofiele aandoeningen EGPA en HES

21 sep 2022 | Astma

Lees meer over Behandeling van eosinofiele aandoeningen EGPA en HES

Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

11 aug 2022 | HIV

Lees meer over Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

Kijk verder dan de huid #2 - Patiënt Management

8 jul 2022 | Lymfoom

Lees meer over Kijk verder dan de huid #2 - Patiënt Management

Eosinofiel gedreven aandoeningen en de behandeling

23 mrt 2022 om 20:30

Lees meer over Eosinofiel gedreven aandoeningen en de behandeling

De toekomst van antistollingszorg in Nederland

15 feb 2022

Lees meer over De toekomst van antistollingszorg in Nederland

Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Patiëntenselectie CAR T-celtherapie met AI

Lees meer
Lees meer over Patiëntenselectie CAR T-celtherapie met AI

Zanubrutinib superieur aan ibrutinib bij R/R CLL/SLL

Lees meer
Lees meer over Zanubrutinib superieur aan ibrutinib bij R/R CLL/SLL

Pirtobrutinib werkzaam en goed verdragen bij Richter-transformatie

Lees meer
Lees meer over Pirtobrutinib werkzaam en goed verdragen bij Richter-transformatie

LMWH bij erfelijke trombofilie helpt geen miskramen voorkomen

Lees meer
Lees meer over LMWH bij erfelijke trombofilie helpt geen miskramen voorkomen

Iptacopan effectief bij paroxismale nachtelijke hemoglobinurie

Lees meer
Lees meer over Iptacopan effectief bij paroxismale nachtelijke hemoglobinurie

Intensieve conditionering voor alloHCT bij r/r AML overbodig

Lees meer
Lees meer over Intensieve conditionering voor alloHCT bij r/r AML overbodig

Overlevenden hodgkinlymfoom hebben vaak neurocognitieve stoornissen

Lees meer
Lees meer over Overlevenden hodgkinlymfoom hebben vaak neurocognitieve stoornissen

Flesvoeding verhoogt het risico op ijzertekort bij zeer premature baby’s

Lees meer
Lees meer over Flesvoeding verhoogt het risico op ijzertekort bij zeer premature baby’s

Duurzame transfusieonafhankelijkheid na gentherapie bij bètathalassemie

Lees meer
Lees meer over Duurzame transfusieonafhankelijkheid na gentherapie bij bètathalassemie

AML Hulpgids voor patiënten

mrt 2021 | Leukemie

Lees meer over AML Hulpgids voor patiënten

De behandeling van AML, bekeken vanuit de verpleegkundig specialist

okt 2020

Lees meer over De behandeling van AML, bekeken vanuit de verpleegkundig specialist

AML-Podcastserie

jul 2020

Lees meer over AML-Podcastserie

Stamceltransplantatie bij AML

apr 2020 | Transplantatie

Lees meer over Stamceltransplantatie bij AML

AML-behandeling in de perifere setting

apr 2020

Lees meer over AML-behandeling in de perifere setting

Diagnose en testen bij FLT3+ AML

jan 2020 | Leukemie

Lees meer over Diagnose en testen bij FLT3+ AML

MedNet Hematologie 2022-06

dec 2022

Lees meer over MedNet Hematologie 2022-06

MedNet Hematologie 2022-05

okt 2022

Lees meer over MedNet Hematologie 2022-05

MedNet Hematologie 2022-04

aug 2022

Lees meer over MedNet Hematologie 2022-04

MedNet Hematologie 2022-03

jun 2022

Lees meer over MedNet Hematologie 2022-03

MedNet Hematologie special CAR T 2022

mei 2022

Lees meer over MedNet Hematologie special CAR T 2022

MedNet Hematologie 2022-02

apr 2022

Lees meer over MedNet Hematologie 2022-02

MedNet Hematologie 2022-01

feb 2022

Lees meer over MedNet Hematologie 2022-01