Toenemende huidkankertrend: niet alleen eigen schuld

Delen via:

“Huidkanker is een soort losgeslagen olietanker”, steekt dr. Arjan van Dijk, voorzitter van het Zonkrachtactieplatform (ZAP), van wal. “Elk jaar neemt het aantal patiënten toe, maar we weten niet waardoor, en hoe het aangestuurd moet worden. Daarom is het te makkelijk om te stellen dat het wel door ons gedrag zal komen.”

In vergelijking met 1990 wordt tegenwoordig vier keer zo vaak de diagnose huidkanker gesteld. Dat geldt voor alle drie de meest voorkomende huidkankersoorten. Die trend motiveert veel dermatologen om in actie te komen, zo merkt Van Dijk. “De helft van deze verviervoudiging komt door de vergrijzing. We worden allemaal ouder, en zoals bekend neemt bij een stijgende leeftijd de kans op (huid)kanker toe. Onduidelijk is wat de oorzaak van de resterende factor 2 van deze stijging is.”

Het zou raar zijn als na 200.000 jaar homo sapiens de zon in de laatste 100 jaar opeens giftig zou zijn geworden. Een decennium geleden werd gedacht dat een stijgende incidentie van huidkanker voornamelijk veroorzaakt zou worden door het gat in de ozonlaag. Van Dijk, opgeleid als theoretisch fysicus en werkzaam bij het RIVM, heeft uitgerekend dat dat niet de oorzaak is van wat we nu zien gebeuren.

Door ons gedrag?

Omdat de oorzaak niet in de ozonlaag bleek te zitten, werd gedacht dat het dan wel aan ons gedrag zou moeten liggen. “Sindsdien gonst het internationaal dat we allemaal zondig zouden zijn en daar nu voor worden gestraft”, vertelt Van Dijk. “Daar ontbreekt echter het bewijs voor. Als je dat stelt, dan zou je dat gedrag in kaart moeten brengen en met een dosis-effectrelatie moeten laten zien hoe de blootstelling is ontwikkeld. Het is te makkelijk gezegd dat de toenemende huidkankertrend door ons gedrag wordt veroorzaakt. Naast gedrag zijn er namelijk meer andere mogelijke oorzaken te bedenken. Maar als je oorzaak en gevolg lostrekt, dan is het zo dat gedrag wel degelijk een stuur is,” gaat Van Dijk verder: “dus dan is het logisch om de ‘olietanker’ af te remmen door aanpassing van het gedrag. Dat moet je echter niet verwarren met het benoemen van de oorzaak van de trend.” Het is ook mogelijk dat onze gevoeligheid voor huidkanker is toegenomen, voegt Van Dijk toe. “Zo is in Duitsland gevonden dat meer dan de helft van de medicijnen mensen lichtgevoeliger maakt. Je zou de apotheken kunnen sluiten, maar dat is voor de algemene gezondheid niet zo verstandig. Dan moet je blijkbaar concluderen dat onze huidige leefwijze ertoe leidt dat we lichtgevoeliger zijn.”

Andere mogelijke oorzaken

Een andere aannemelijke verklaring voor de toenemende huidkankertrend is dat mensen steeds meer in de stad zijn gaan werken en steeds dichter op elkaar zijn gaan wonen. “We ademen uitlaatgassen in, die maken dat de cellen onder oxidatieve stress komen te staan. Daardoor kan een kleine blootstelling aan uv-licht al leiden tot een cascade van radicalen, die het DNA stukmaken. Dat heeft heel weinig met het blootstellingsgedrag te maken, maar wel met iemands gevoeligheid.”

Weer een andere mogelijkheid die ten grondslag kan liggen aan de stijgende huidkankertrend, is het patroon van onze zonblootstelling. Veel binnen zitten zou iemands huid dun en niet-gebruind kunnen houden, waardoor de huid in het voorjaar geen ‘beschermlaagje’ voor de stam- en voorlopercellen tegen het felle zonlicht in de maanden daarna kan opbouwen. “Als je vervolgens in juli en augustus een paar weken naar een zonnig oord gaat, dan is dat een recept voor een melanoom”, zo laat Van Dijk weten. “Tot zo’n 100 jaar geleden waren er weinig gevallen van huidkanker, dus er moet een route zijn voor de mens om op een manier te leven die verenigbaar is met de zon.”

Controverse

Het is niet bekend wat de oorzaak is van de toenemende huidkankertrend. Het is te makkelijk om te stellen dat het door ons blootstellingsgedrag komt. “Die beschuldigende vinger zal er bovendien toe leiden dat mensen gedragsinterventies niet accepteren, want Nederlanders willen naar buiten”, voegt Van Dijk toe. “Je kunt mensen niet ophokken. Er zijn mensen die zeggen dat we eerder te veel binnen zitten dan te weinig.”

Deze controverse wordt door veel clubs en onderzoekers uit verschillende landen niet erkend, merkt Van Dijk. “Met het ZAP willen we het heel kostbare huidkankerprobleem evidence-based en niet ‘op gevoel’ oplossen. Daarom moeten we ons gezonder gaan gedragen. Platgeslagen: als je je gedrag niet aanpast, dan gaat mijn ziektekostenpremie straks omhoog! Los van deze pragmatische oplossing moet er ook onderzoek komen naar wat de werkelijke oorzaak is achter de huidkankertrend.”

Effectiviteit en veiligheid van deucravacitinib bij arthritis psoriatica

mei 2022 | Arthritis psoriatica

Lees meer over Effectiviteit en veiligheid van deucravacitinib bij arthritis psoriatica

Effectiviteit en veiligheid van ixekizumab op lange termijn bij kinderen met plaque psoriasis

mei 2022 | Kinderen, Psoriasis

Lees meer over Effectiviteit en veiligheid van ixekizumab op lange termijn bij kinderen met plaque psoriasis

Vitiligo en melanoom: het evenwicht tussen auto-immuniteit en ontsnapping aan de afweer

mei 2022 | Dermato-oncologie, Immuuntherapie

Lees meer over Vitiligo en melanoom: het evenwicht tussen auto-immuniteit en ontsnapping aan de afweer

Associatie tussen psoriasis en alopecia areata

mei 2022 | Psoriasis

Lees meer over Associatie tussen psoriasis en alopecia areata

Toenemende huidkankertrend: niet alleen eigen schuld

mei 2022 | Dermato-oncologie

Lees meer over Toenemende huidkankertrend: niet alleen eigen schuld

Prevalentie van de meest voorkomende huidziekten in Europa

apr 2022 | Eczeem, Psoriasis, Rosacea, Schimmelinfecties, SOA, Venereologie

Lees meer over Prevalentie van de meest voorkomende huidziekten in Europa

Masterclass niet-melanoom huidkanker #3

8 mrt 2022 | Chirurgie, Dermato-oncologie

Lees meer over Masterclass niet-melanoom huidkanker #3

Kijk verder dan de huid

14 jan 2022 | Eczeem, Huidinfecties, Psoriasis

Lees meer over Kijk verder dan de huid

Webinars ‘Op de hoogte blijven van medicamenteuze behandeling van reumatische ziekten’

26 nov 2021 | Arthritis psoriatica, Artritis

Lees meer over Webinars ‘Op de hoogte blijven van medicamenteuze behandeling van reumatische ziekten’

Crossing borders in type 2 inflammation 2021

16 nov 2021 om 19:30 | Astma, Eczeem, Kinderen

Lees meer over Crossing borders in type 2 inflammation 2021

Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

PSA-PSO Symposium

28 sep 2021 om 18:30

Lees meer over PSA-PSO Symposium

Masterclass vergevorderd cutaan plaveiselcelcarcinoom #2

21 sep 2021

Lees meer over Masterclass vergevorderd cutaan plaveiselcelcarcinoom #2

Nieuwe behandelopties voor kinderen met ernstig atopisch (constitutioneel) eczeem

10 aug 2021 | Eczeem, Kinderen

Lees meer over Nieuwe behandelopties voor kinderen met ernstig atopisch (constitutioneel) eczeem

Webcast chronische jeuk, psoriasis en de toekomst van dermatologie

28 mei 2021 | Psoriasis

Lees meer over Webcast chronische jeuk, psoriasis en de toekomst van dermatologie

Insectengifallergie behandelen met allergie immunotherapie, hoe zinvol is dat?

Lees meer over Insectengifallergie behandelen met allergie immunotherapie, hoe zinvol is dat?

Dermatologen van de Toekomst

vrijdag 14 okt 2022 van 09:00 tot 16:30

Lees meer over Dermatologen van de Toekomst

Video: Risankizumab voor PsA - hoe zullen de bevindingen van KEEPsAKE 1 en 2 de klinische praktijk beïnvloeden?

Lees meer
Lees meer over Video: Risankizumab voor PsA - hoe zullen de bevindingen van KEEPsAKE 1 en 2 de klinische praktijk beïnvloeden?

Verminderde jeuk door difelikefalin correleert met betere slaapkwaliteit bij hemodialysepatiënten

Lees meer
Lees meer over Verminderde jeuk door difelikefalin correleert met betere slaapkwaliteit bij hemodialysepatiënten

Elk paradijs heeft een slang: duikersdermatologie

Lees meer
Lees meer over Elk paradijs heeft een slang: duikersdermatologie

Gevalideerde vragenlijst voor chronische wonden

Lees meer
Lees meer over Gevalideerde vragenlijst voor chronische wonden

JAK3/TEC-remmer ritlecitinib voor alopecia areata

Lees meer
Lees meer over JAK3/TEC-remmer ritlecitinib voor alopecia areata

Mohs-chirurgie of conservatieve chirurgie bij non-melanomen in het gelaat?

Lees meer
Lees meer over Mohs-chirurgie of conservatieve chirurgie bij non-melanomen in het gelaat?

Apps inzetten voor triage: eerst valideren, dan implementeren

Lees meer
Lees meer over Apps inzetten voor triage: eerst valideren, dan implementeren

Huidreacties op COVID-19-vaccinaties: een wereldwijd overzicht

Lees meer
Lees meer over Huidreacties op COVID-19-vaccinaties: een wereldwijd overzicht

Zorgelijk: het aantal klassieke soa-diagnoses neemt toe

Lees meer
Lees meer over Zorgelijk: het aantal klassieke soa-diagnoses neemt toe

Wat moet u weten over Olumiant na 1 jaar?

dec 2021 | Eczeem

Lees meer over Wat moet u weten over Olumiant na 1 jaar?

Het ultieme behandeldoel

nov 2021 | Psoriasis

Lees meer over Het ultieme behandeldoel

Het belang van de huid

jul 2021 | Eczeem, Huidinfecties, Psoriasis

Lees meer over Het belang van de huid

Psoriasis - Why is real world evidence data important?

nov 2020 | Psoriasis

Lees meer over Psoriasis - Why is real world evidence data important?

The ambition in the treatment of psoriasis

okt 2019 | Psoriasis

Lees meer over The ambition in the treatment of psoriasis