Verband tussen circulerend tumor-DNA en behandelrespons bij gemetastaseerde borstkanker

Delen via:

Onafhankelijk van de gebruikte test is er bij gemetastaseerde borstkanker een relatie tussen circulerend tumor-DNA (ctDNA) en de behandelrespons. Dat blijkt uit een literatuuronderzoek vanuit de afdeling Medische Oncologie van het Erasmus MC in Rotterdam. Voor implementatie in de dagelijkse klinische praktijk zijn wel gestandaardiseerde procedures nodig, concluderen de onderzoekers in hun recente publicatie in Cancers.

Fotocredit: busracavus / Getty Images / iStock

Het volgen van respons op behandeling van gemetastaseerde borstkanker gebeurt veelal met radiologische beeldvorming. Evaluatie daarvan is mogelijk met RECIST (Response Evaluation Criteria in Solid Tumors), ontwikkeld voor fase II-studies als surrogaat eindpunt voor klinische winst. Maar radiologische beeldvorming is tamelijk ongevoelig, kent veel variatie in de interpretatie en geeft geen inzicht in biologische tumorkarakteristieken die van belang kunnen zijn voor de keuze van behandeling. Bovendien is de relatie met parameters voor klinische winst, algehele overleving en kwaliteit van leven beperkt.

Minimaal invasief

Circulerend tumor-DNA (ctDNA), dat in het bloed vrijkomt uit tumorcellen, kan behandelaars meer informatie geven. Het ctDNA is onderdeel van al het circulerende DNA (circulating cell-free DNA; (cfDNA) in lichaamsvloeistoffen. Dit kan minimaal invasief worden verkregen met liquidbiopsies van bijvoorbeeld bloed, urine, liquor of sputum. Daardoor is cfDNA geschikt om ontwikkelingen in de tijd te volgen.

Specifieke DNA-mutaties kunnen de respons of resistentie op behandeling voorspellen. Bovendien is de totale hoeveelheid ctDNA een maat voor tumorgroei. Daarmee kan ctDNA helpen bij de evaluatie van de behandelrespons. Door het ctDNA op verschillende tijdstippen te meten, kan de ziekterespons worden gevolgd.

Er zijn verschillende methoden om ctDNA te meten, veelal gebaseerd op detectie van kankerspecifieke somatische mutaties, DNA-methylering en variatie in aantallen kopieën. Tot op heden wordt geen van de methoden klinisch toegepast.

Gestandaardiseerde procedures nodig

De review is een analyse van recent gepubliceerde studies om de analytische waarde en klinische bruikbaarheid van ctDNA te onderzoeken bij patiënten met gemetastaseerde borstkanker. In Cochrane-, Embase-, PubMed- en Google Scholar-databases is gezocht naar studies met ctDNA uit de periode mei 2010 tot oktober 2020. Er werden 33 relevante prospectieve en retrospectieve studies geselecteerd voor de review. Deze varieerden wat betreft procedures voor (voor)bewerking van patiëntmateriaal, toegepaste technieken en studieopzet. De meeste studies vonden een verband tussen ctDNA en behandelrespons, onafhankelijk van de gebruikte test.

Om het volgen van de respons op basis van ctDNA te implementeren in de dagelijkse klinische praktijk voor gemetastaseerde borstkanker zijn gestandaardiseerde procedures nodig, evenals grote prospectief verzamelde sample-cohorten met goed gedocumenteerde klinische follow-up. Zo kan de klinische waarde beter worden vastgesteld.

Referentie:

Jongbloed EM, Deger T, Sleijfer S, et al. A Systematic Review of the Use of Circulating Cell-Free DNA Dynamics to Monitor Response to Treatment in Metastatic Breast Cancer Patients. Cancers 2021;13(8):1811-28.

Winald Gerritsen: “Fascinerend om zoveel nieuwe behandelmogelijkheden mee te maken”

okt 2021 | Dermato-oncologie, Uro-oncologie

Lees meer over Winald Gerritsen: “Fascinerend om zoveel nieuwe behandelmogelijkheden mee te maken”

Hoe bewijs uit de dagelijkse praktijk RCT’s kan aanvullen

okt 2021 | Dermato-oncologie

Lees meer over Hoe bewijs uit de dagelijkse praktijk RCT’s kan aanvullen

Effect van vasten bij de behandeling van borstkanker

okt 2021 | Borst

Lees meer over Effect van vasten bij de behandeling van borstkanker

Onderzoek naar cutane T-cellen leidt tot paradigmaverschuiving voor graft-versus-hostziekte

okt 2021 | Stamceltransplantatie

Lees meer over Onderzoek naar cutane T-cellen leidt tot paradigmaverschuiving voor graft-versus-hostziekte

Mini-tumoren voorspellen ex-vivorespons op PD-1-blokkers

okt 2021 | Immunotherapie, Longoncologie

Lees meer over Mini-tumoren voorspellen ex-vivorespons op PD-1-blokkers

Minder mensen uitgenodigd voor bevolkingsonderzoeken

okt 2021 | Borst, Gynaecologie, Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Minder mensen uitgenodigd voor bevolkingsonderzoeken

Live webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Live webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

Masterclass niet-melanoom huidkanker #3

2 nov 2021 om 20:00 | Chirurgie, Dermato-oncologie

Lees meer over Masterclass niet-melanoom huidkanker #3

Video’s: Update aanpak RET-gedreven tumoren; diagnostiek en behandelopties

22 sep 2021 | Longoncologie

Lees meer over Video’s: Update aanpak RET-gedreven tumoren; diagnostiek en behandelopties

Masterclass vergevorderd cutaan plaveiselcelcarcinoom #2

21 sep 2021

Lees meer over Masterclass vergevorderd cutaan plaveiselcelcarcinoom #2

Treatment with DOACs - optimal balance between prevention of thrombosis and bleeding

25 mei 2021 om 20:30 | Vasculaire geneeskunde

Lees meer over Treatment with DOACs - optimal balance between prevention of thrombosis and bleeding

Kanker en trombose, hoe kiest u het juiste antistollingsmiddel?   

8 feb 2021

Lees meer over Kanker en trombose, hoe kiest u het juiste antistollingsmiddel?   

Masterclass vergevorderd cutaan plaveiselcelcarcinoom

27 jan 2021 om 20:30

Lees meer over Masterclass vergevorderd cutaan plaveiselcelcarcinoom

Hematologie in beeld

3 nov 2020

Lees meer over Hematologie in beeld

Trombocytopenie - differentiaaldiagnostiek en morfologie

3 nov 2020 om 19:30

Lees meer over Trombocytopenie - differentiaaldiagnostiek en morfologie

Immuno-oncologie module 1: immunologie en immuuntherapie

Lees meer over Immuno-oncologie module 1: immunologie en immuuntherapie

Immuno-oncologie module 3: Verpleegkundige casuïstiek

Lees meer over Immuno-oncologie module 3: Verpleegkundige casuïstiek
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

EUS-geleid biopt voorafgaand aan resectie van pancreascarcinoom

Lees meer
Lees meer over EUS-geleid biopt voorafgaand aan resectie van pancreascarcinoom

Minder peritoneale metastasering van maagkanker door CTGF-remming

Lees meer
Lees meer over Minder peritoneale metastasering van maagkanker door CTGF-remming

Betere prognose dankzij surveillance voor pancreaskanker bij CDKN2A-mutatiedragers

Lees meer
Lees meer over Betere prognose dankzij surveillance voor pancreaskanker bij CDKN2A-mutatiedragers

Mohs-chirurgie of conservatieve chirurgie bij non-melanomen in het gelaat?

Lees meer
Lees meer over Mohs-chirurgie of conservatieve chirurgie bij non-melanomen in het gelaat?

Apps inzetten voor triage: eerst valideren, dan implementeren

Lees meer
Lees meer over Apps inzetten voor triage: eerst valideren, dan implementeren

Huidkanker opsporen met een app is nog verre van perfect

Lees meer
Lees meer over Huidkanker opsporen met een app is nog verre van perfect

Kwaliteit van leven verbetert of blijft behouden met niraparib bij gevorderd mCRPC

Lees meer
Lees meer over Kwaliteit van leven verbetert of blijft behouden met niraparib bij gevorderd mCRPC

Meer data over werkzaamheid larotrectinib

Lees meer
Lees meer over Meer data over werkzaamheid larotrectinib

Aanwijzingen voor effectiviteit van nieuw type medicijn bij HPV-gerelateerde tumoren

Lees meer
Lees meer over Aanwijzingen voor effectiviteit van nieuw type medicijn bij HPV-gerelateerde tumoren

Slokdarm- en maagkanker

jun 2021 | Chirurgie, Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Slokdarm- en maagkanker

Impact van COVID-19 op bevolkingsonderzoek darmkanker in Nederland

feb 2021 | Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Impact van COVID-19 op bevolkingsonderzoek darmkanker in Nederland

Neuropathische pijn na chemotherapie

feb 2020

Lees meer over Neuropathische pijn na chemotherapie