Wel of geen neoadjuvante chemotherapie bij recidieflevermetastasen van dikkedarm- of endeldarmkanker?

Delen via:

Over de vraag of neoadjuvante chemotherapie voorafgaand aan lokale behandeling met een operatie of ablatie van recidief van levermetastasen bij patiënten met dikkedarm- of endeldarmkanker al dan niet meerwaarde heeft, bestaat veel onduidelijkheid. Als gevolg daarvan wordt nu in de klinische praktijk heel verschillend gehandeld. De COLLISION-RELAPSE-studie moet aan die onduidelijkheid een einde maken, stelt dr. Kathelijn Versteeg, medisch oncoloog en internist ouderengeneeskunde in Amsterdam UMC.

De fase III COLLISION RELAPSE-studie1 heeft een interessant uitgangspunt. Naar neoadjuvante chemotherapie gevolgd door lokale behandeling bij levermetastasen van dikkedarm- of endeldarmkanker is wel meer onderzoek gedaan – de CAIRO5-studie2 is een recent voorbeeld – maar dergelijk onderzoek heeft vooral betrekking op uitgebreide metastasering. “Onze interesse ging juist uit naar de vroege terugkeer van lokale levermetastasen”, vertelt Versteeg. “En dat is echt door de praktijk ingegeven, want in multidisciplinair overleg hebben we het er als behandelaars veel over maar nemen we niet allemaal dezelfde behandelbeslissingen. Het is dus echt tijd voor duidelijkheid.”

Over de vraag of wel of niet opnieuw lokale behandeling moet worden gegeven bij recidief bestaat wel consensus. “De richtlijnen zijn er duidelijk over dat hierbij moet worden gehandeld in de vorm van chirurgie of ablatie”, zegt Versteeg. “De recente AmCORE-studie3 is een voorbeeld van de diverse onderzoeken die hierover duidelijkheid hebben gegeven. Dit is onze eigen multidisciplinaire cohortstudie waarin we onze eigen patiënten vervolgen. Maar de richtlijn op dit gebied is uiteraard op meer studies gebaseerd.”

Verschil in de klinische praktijk

Wel of niet handelen bij recidief is dus niet de vraag. “De discussie gaat over die chemotherapie ja of nee”, zegt Versteeg. “Centra doen dit of standaard, of nooit, of af en toe afhankelijk van bepaalde patiëntcriteria. En bij die criteria wordt de discussie al snel heel onduidelijk.”

Er is dus onduidelijkheid over wat het beste is voor de patiënt. “Er is wel retrospectief onderzoek geweest, maar de resultaten daarvan zijn zeer wisselend”, zegt Versteeg. “Patiënten die heel snel metastasen krijgen, kunnen zeker gebaat zijn bij chemotherapie, maar in die bevinding zit de nodige bias. Het is dus echt tijd om het nu goed, gerandomiseerd uit te zoeken.” Specifiek over de meerwaarde van neoadjuvante chemotherapie dus. “Naar de mogelijke waarde van adjuvante chemotherapie wordt al meer onderzoek gedaan”, vertelt Versteeg. “Studies daarnaar laten heel wisselende uitkomsten zien. In Nederland passen we die adjuvante chemotherapie niet toe. We laten die niet alleen achterwege vanwege die wisselende resultaten, maar ook omdat de behandeling zelfs schadelijk kan zijn.“

Fase III-studie

De meerwaarde van de neoadjuvante chemotherapie voor de beschreven patiëntengroep gaat nu dus onderzocht worden in de fase III multicenter COLLISION RELAPSE-studie, waarin 360 patiënten gelijkwaardig worden gerandomiseerd. De ene helft krijgt de behandeling waarbij de recidiefuitzaaiingen direct worden behandeld door een operatie of ablatie. De andere helft krijgt de behandeling met neoadjuvante chemotherapie gevolgd door de operatie of ablatie. 

Het primaire eindpunt van de studie is duidelijkheid bieden over de vraag of neoadjuvante chemotherapie superieur is boven directe behandeling met een operatie of ablatie. “We hebben heel bewust algehele overleving vooropgezet als primair eindpunt”, vertelt Versteeg. “Natuurlijk hebben we secundaire eindpunten: progressievrije overleving, lokale tumorcontrole, toxiciteit, kwaliteit van leven en kosteneffectiviteit. Maar we vinden dat algehele overleving voorop moet staan omdat we weten dat na de eerste lokale behandeling bij recidief bij 64 tot 85% van de patiënten de ziekte toch weer terugkeert. We willen dus weten of we dat percentage met neoadjuvante chemotherapie omlaag kunnen krijgen. Progressievrije overleving is zeker ook belangrijk, maar eigenlijk wil je die chemotherapie niet geven als die niet tot langere overleving leidt. De behandeling geeft ook bijwerkingen tenslotte, en daaraan wil je patiënten alleen blootstellen als je ze er echt mee geneest.”

In- en exclusiecriteria

De behandeling van de onderzoeksgroep in het kader van de studie wordt in maximaal 12 weken gegeven, in 4 of 6 cycli. Geïncludeerd worden patiënten met dikkedarm- of endeldarmkanker en recidief in de lever binnen een jaar na de eerdere behandeling van levermetastasen. Ze dienen 18 jaar of ouder te zijn, voldoende algemene lichamelijke conditie te hebben en mogen tijdens de behandeling niet zwanger zijn of worden. Er mogen maximaal 5 recidiefuitzaaiingen zijn en er mag geen sprake zijn van uitzaaiingen buiten de lever. Patiënten hebben óf nog geen chemotherapie gehad als behandeling, óf hebben in het verleden een goede reactie gehad op de chemotherapie. 

“De duidelijkheid die we willen creëren over de meerwaarde van de neoadjuvante chemotherapie heeft betrekking op een flinke patiëntenpopulatie”, zegt Versteeg. “Immers, 50% van de patiënten met dikkedarm- of endeldarmkanker ontwikkelt levermetastasen. En zoals ik al aangaf, is bij een groot aantal van hen sprake van recidief na de eerste behandeling.” 

Open voor inclusie

De COLLISION RELAPSE-studie is recentelijk goedgekeurd door de medisch-ethische toetsingscommissie en is nu open voor inclusie van de eerste patiënten. Behalve het Amsterdam UMC, waar Versteeg werkt, participeren ook het Leids Universitair Medisch Centrum, het Maxima Medisch Centrum en de Noordwest Ziekenhuisgroep in de studie en zijn er een aantal centra in afwachting van opening. 

“De eerste resultaten kunnen over 3 tot 4 jaar verwacht worden”, vertelt Versteeg. “De verwachting is dat die eindelijk duidelijkheid zullen gaan geven over de vraag of de adjuvante chemotherapie bij patiënten met dikkedarm- of endeldarmkanker voorafgaand aan de lokale behandeling bij recidiefleveruitzaaiingen nu wel of niet meerwaarde heeft. Of dit al dan niet het geval zal zijn, kan ik op dit moment echt niet inschatten. We doen de studie niet vanuit het perspectief dat we weten dat het beter is en dat nu willen bewijzen. Het gaat erom dat we zekerheid krijgen over wat het best is voor de patiënt, en dat kan echt beide kanten opgaan.”

Referenties:

  1. Neoadjuvant systemic therapy (CAPOX+/-B FOLFOX+/-B FOLFIRI+/-B) and Repeat local treatment in Recurrence and Colorectal Cancer and Surgery – Clinical Trials Registry – ICH GCP
  2. Punt C, Bond M, Bolhuis K et al. FOLFOXIRI + bevacizumab versus FOLFOX/FOLFIRI + bevacizmab in patients with initially unresectable colorectal liver metastases (CRLM) and right-sided and/or RAS/BRAFV600E-mutated primary tumor: Phase III CAIRO5 study of the Dutch Colorectal Cancer Group. J Clin Oncol.2022;40:suppl.17, LBA3506. 
  3. Dijkstra M, Nieuwenhuizen S, Puijk R et al. Thermal ablation compared to partial hepatectomy for recurrent colorectal liver metastases: an Amsterdam Colorectal Liver Met Registry (AmCORE) study. Cancers 2021;13:2769.

Behandeling longkanker met nanodeeltjes

mei 2024 | Longoncologie

Lees meer over Behandeling longkanker met nanodeeltjes

Topicaal diclofenac ter preventie van capecitabine-geassocieerd hand-voetsyndroom

mei 2024 | Borstkanker, Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Topicaal diclofenac ter preventie van capecitabine-geassocieerd hand-voetsyndroom

Inhaleerbare therapie tegen longkanker

mei 2024 | Longoncologie

Lees meer over Inhaleerbare therapie tegen longkanker

Klinisch bewijs binnen handbereik met behulp van AI

mei 2024 | Gynaecologische oncologie, Longoncologie, Maag-darm-leveroncologie, Uro-oncologie

Lees meer over Klinisch bewijs binnen handbereik met behulp van AI

Concrete stappen richting planetaire gezondheid binnen umc-opleidingen

mei 2024

Lees meer over Concrete stappen richting planetaire gezondheid binnen umc-opleidingen

Machine learning voorspelt respons op oxaliplatine bij coloncarcinoom

mei 2024 | Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Machine learning voorspelt respons op oxaliplatine bij coloncarcinoom

Challenges in advanced Cutaneous T-cell Lymphoma (CTCL) – diagnosis and management

10 jun 2024 om 16:30 | Lymfoom

Lees meer over Challenges in advanced Cutaneous T-cell Lymphoma (CTCL) – diagnosis and management

Keynote webinar: Spotlight on antibody–drug conjugates in cancer

19 feb 2024 om 17:30 | Borstkanker

Lees meer over Keynote webinar: Spotlight on antibody–drug conjugates in cancer

Prostaatkanker nu en in de toekomst

25 jan 2024 | Uro-oncologie

Lees meer over Prostaatkanker nu en in de toekomst

Niet-melanoom huidkanker in de regio

31 aug 2023 | Dermato-oncologie, Radiotherapie

Lees meer over Niet-melanoom huidkanker in de regio

Keynote Webinar | Spotlight on Cardio-Oncology

16 mei 2023 om 17:30

Lees meer over Keynote Webinar | Spotlight on Cardio-Oncology

Borstkanker; een update op alle vlakken

9 mei 2023 om 20:00 | Borstkanker, Neuro-oncologie

Lees meer over Borstkanker; een update op alle vlakken

Lung Academy webinar: Focus on difficult to treat patients with advanced NSCLC

17 feb 2023

Lees meer over Lung Academy webinar: Focus on difficult to treat patients with advanced NSCLC

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

12 okt 2022 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

11 aug 2022 | HIV

Lees meer over Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

Immuno-oncologie module 1: immunologie en immuuntherapie

Lees meer over Immuno-oncologie module 1: immunologie en immuuntherapie

Immuno-oncologie module 2: Bijwerkingenmanagement en checkpoint inhibitors

Lees meer over Immuno-oncologie module 2: Bijwerkingenmanagement en checkpoint inhibitors

Immuno-oncologie module 3: Verpleegkundige casuïstiek

Lees meer over Immuno-oncologie module 3: Verpleegkundige casuïstiek

ESMO in ORANJE 2024

zaterdag 14 sep 2024 van 18:00 tot 20:00

Lees meer over ESMO in ORANJE 2024

Voorgeschiedenis van kanker bij HF of gebruik lisdiuretica niet ongewoon

mei 2024 | Hartfalen

Lees meer over Voorgeschiedenis van kanker bij HF of gebruik lisdiuretica niet ongewoon

Prostaatkanker bij mannen met hiv later gediagnosticeerd

mrt 2024 | HIV, Uro-oncologie

Lees meer over Prostaatkanker bij mannen met hiv later gediagnosticeerd

Neoadjuvant nivolumab plus chemotherapie leidt tot pathologisch complete responsen bij vroeg-stadium TNBC

dec 2023 | Borstkanker, Immuuntherapie

Lees meer over Neoadjuvant nivolumab plus chemotherapie leidt tot pathologisch complete responsen bij vroeg-stadium TNBC

Bispecifiek antilichaam zanidatamab effectief in fase II-studie

dec 2023 | Borstkanker

Lees meer over Bispecifiek antilichaam zanidatamab effectief in fase II-studie

Fusie-RNA mogelijk belangrijk nieuw doelwit bij behandeling borstkanker

dec 2023 | Borstkanker

Lees meer over Fusie-RNA mogelijk belangrijk nieuw doelwit bij behandeling borstkanker

Toevoegen PI3K-remmer inavolisib verbetert PFS bij PIK3CA-gemuteerd HR+ mammacarcinoom

dec 2023 | Borstkanker

Lees meer over Toevoegen PI3K-remmer inavolisib verbetert PFS bij PIK3CA-gemuteerd HR+ mammacarcinoom

T-DM1 verbetert totale en invasieve-ziektevrije overleving

dec 2023 | Borstkanker

Lees meer over T-DM1 verbetert totale en invasieve-ziektevrije overleving

Toevoegen ribociclib aan aromataseremmer verbetert invasieve ziektevrije overleving

dec 2023 | Borstkanker

Lees meer over Toevoegen ribociclib aan aromataseremmer verbetert invasieve ziektevrije overleving

Minder mammogrammen mogelijk bij follow-up na curatieve borstkankerbehandeling

dec 2023 | Borstkanker

Lees meer over Minder mammogrammen mogelijk bij follow-up na curatieve borstkankerbehandeling

Podcast: Progress in PARP inhibitors - An exciting option for treating metastatic prostate cancer?

dec 2023 | Uro-oncologie

Lees meer over Podcast: Progress in PARP inhibitors - An exciting option for treating metastatic prostate cancer?

Podcast pancreascarcinoom

dec 2022 | Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Podcast pancreascarcinoom

Botgezondheid bij mCRPC in de praktijk

okt 2021 | Uro-oncologie

Lees meer over Botgezondheid bij mCRPC in de praktijk

Slokdarm- en maagkanker

jun 2021 | Chirurgie, Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Slokdarm- en maagkanker

Impact van COVID-19 op bevolkingsonderzoek darmkanker in Nederland

feb 2021 | Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Impact van COVID-19 op bevolkingsonderzoek darmkanker in Nederland

MedNet Oncologie 2024-02

apr 2024

Lees meer over MedNet Oncologie 2024-02

MedNet Oncologie special Uro-Oncologie 2024

mrt 2024

Lees meer over MedNet Oncologie special Uro-Oncologie 2024

MedNet Oncologie 2024-01

feb 2024

Lees meer over MedNet Oncologie 2024-01

MedNet Oncologie 2023-06

dec 2023

Lees meer over MedNet Oncologie 2023-06

MedNet Oncologie special Longkanker 2023-2

nov 2023

Lees meer over MedNet Oncologie special Longkanker 2023-2

MedNet Oncologie 2023-05

okt 2023

Lees meer over MedNet Oncologie 2023-05

MedNet Oncologie special Colectoraal carcinoom 2023

sep 2023

Lees meer over MedNet Oncologie special Colectoraal carcinoom 2023

MedNet Oncologie 2023-04

aug 2023

Lees meer over MedNet Oncologie 2023-04

MedNet Oncologie 2023-03

jun 2023

Lees meer over MedNet Oncologie 2023-03