Ziekteprogressie Alzheimer volgen met p-tau181 in bloed

Delen via:

Zowel baseline-waarden als longitudinale veranderingen in plasma p-tau181 lijken te zijn geassocieerd met neurodegeneratie en cognitieve achteruitgang bij patiënten met de ziekte van Alzheimer. Ook plasma NfL is geassocieerd met cognitie en neurodegeneratie; deze associatie was echter niet specifiek voor Alzheimer. De onderzoekers concluderen in JAMA Neurology dat plasmabiomarkers gebruikt kunnen worden om de progressie van Alzheimer te volgen.

Plasma p-tau181 is een veelbelovende biomarker voor het detecteren van de ziekte van Alzheimer. Het is echter nog onduidelijk of deze marker ook gebruikt kan worden gebruikt om ziekteprogressie te volgen. In deze longitudinale observationele cohortstudie werd onderzocht in hoeverre zowel baseline als longitudinale plasma p-tau181-niveaus zijn geassocieerd met alzheimergerelateerde neurodegeneratie en cognitieve achteruitgang. Daarbij werd de vergelijking gemaakt met plasma NfL, een niet-specifieke marker voor neuronale schade.

Er werden gegevens gebruikt van het Alzheimer’s Disease Neuroimaging Initiative (1 februari 2007 tot 6 juni 2016). Gedurende maximaal 8 jaar werd bloed afgenomen; alle plasma p-tau181-bepalingen werden uitgevoerd in 2020. Onder de 1.113 deelnemers waren personen zonder cognitieve problemen en patiënten met cognitieve stoornissen (MCI en Alzheimer). Deelnemers kwamen in aanmerking voor inclusie als ze beschikbare plasma p-tau181- en NfL-metingen hadden en ten minste 1 FDG-PET of structurele MRI. De belangrijkste uitkomsten waren longitudinale imaging-markers van neurodegeneratie (FDG-PET en structurele MRI) en cognitieve testscores (PACC en ADAS-Cog 13).

p-tau181 en cognitie

Van de 1.113 deelnemers (gemiddelde leeftijd 74,0 (SD 7,6) jaar; 53,9% man; 89,1% blank), waren er 378 (34,0%) cognitief gezond (CU) en hadden er 735 (66,0%) cognitieve problemen (CImp). In de CImp-groep hadden 537 deelnemers (73,1%) MCI en 198 deelnemers (26,9%) de ziekte van Alzheimer. Longitudinale veranderingen in plasma p-tau181 waren geassocieerd met cognitieve achteruitgang (CU: r = -0,24; p < 0,001; CImp: r = 0,34; p < 0,001) en een prospectieve afname van glucosemetabolisme (CU: r = -0,05; p = 0,48; CImp: r = -0,27; p < 0,001) en grijzestofvolume (CU: r = -0,19; p < 0,001; CImp: r = -0.31, P <.001) in voor Alzheimer kenmerkende hersengebieden. Deze associaties werden alleen gezien bij amyloïd-β-positieve personen. Zowel plasma p-tau181 als NfL was onafhankelijk geassocieerd met cognitie en neurodegeneratie in alzheimerspecifieke hersengebieden. NfL was echter ook geassocieerd met neurodegeneratie in andere hersengebieden en bij amyloïd-β-negatieve deelnemers. Ongeveer 25 tot 45% van de associatie tussen baseline plasma p-tau181 en cognitieve achteruitgang werd gemedieerd door neuroimaging-markers voor neurodegeneratie op baseline, wat suggereert dat er onafhankelijke verbanden bestaan tussen plasma p-tau181 en cognitie die niet worden verklaard door neurodegeneratie.

Misschien ook interessant voor u: Neurologisch Jaaroverzicht 2020

Bron:

Moscoso A, Grothe MJ, Ashton NJ, et al. Longitudinal Associations of Blood Phosphorylated Tau181 and Neurofilament Light Chain With Neurodegeneration in Alzheimer Disease. JAMA Neurol. 2021 Jan 11. Online ahead of print.

Recept voor actie: De Parkinson Pandemie

nov 2021 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Recept voor actie: De Parkinson Pandemie

Veel open vragen over Long covid en de beste ondersteuning van de patiënt

nov 2021

Lees meer over Veel open vragen over Long covid en de beste ondersteuning van de patiënt

Bloedtest om ziekte van Alzheimer op te sporen

nov 2021 | Dementie

Lees meer over Bloedtest om ziekte van Alzheimer op te sporen

Subsidie om glymfatisch systeem in beeld te brengen

nov 2021

Lees meer over Subsidie om glymfatisch systeem in beeld te brengen

Ataluren voor Duchenne voorwaardelijk in basispakket

nov 2021 | Neuro-musculair

Lees meer over Ataluren voor Duchenne voorwaardelijk in basispakket

Compensatiestrategieën effectief voor de aanpak van loopstoornissen door Parkinson

nov 2021 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Compensatiestrategieën effectief voor de aanpak van loopstoornissen door Parkinson

Uitdagingen in de behandeling van SPMS

1 okt 2020

Lees meer over Uitdagingen in de behandeling van SPMS

Mastering Migraine | Deel 2

22 sep 2020 | Hoofdpijn

Lees meer over Mastering Migraine | Deel 2

Secundair Progressieve Multipele Sclerose

5 feb 2020 | Multipele Sclerose

Lees meer over Secundair Progressieve Multipele Sclerose

MS en Kinderen

4 feb 2020 | Kinderen, Multipele Sclerose

Lees meer over MS en Kinderen

Het Neurologisch Jaaroverzicht 2019

11 dec 2019 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose

Lees meer over Het Neurologisch Jaaroverzicht 2019

Real World Evidence in MS

3 dec 2019 om 20:30 | Multipele Sclerose

Lees meer over Real World Evidence in MS

Mastering Migraine series | Deel 1

26 nov 2019 om 20:30 | Hoofdpijn

Lees meer over Mastering Migraine series | Deel 1

Therapietrouw bij ziektemodificerende behandeling van MS

4 jun 2018

Lees meer over Therapietrouw bij ziektemodificerende behandeling van MS

Zwangerschap en MS: waarom moeten we hierover praten?

16 jan 2018 om 20:30 | Multipele Sclerose

Lees meer over Zwangerschap en MS: waarom moeten we hierover praten?

Sinusitus of Migraine?

Hoofdpijn

Lees meer over Sinusitus of Migraine?
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Update EAN/ECTRIMS-richtlijnen voor behandeling MS

Lees meer
Lees meer over Update EAN/ECTRIMS-richtlijnen voor behandeling MS

Factoren die beperkingen bij MS op kinderleeftijd voorspellen

Lees meer
Lees meer over Factoren die beperkingen bij MS op kinderleeftijd voorspellen

Subklinische ziektelast van MS bij EDSS-score van 0

Lees meer
Lees meer over Subklinische ziektelast van MS bij EDSS-score van 0

Effect cladribine op beperkingen en mobiliteit houdt lang aan

Lees meer
Lees meer over Effect cladribine op beperkingen en mobiliteit houdt lang aan

Standpunt ECTRIMS/EAN over COVID-19-vaccins bij MS

Lees meer
Lees meer over Standpunt ECTRIMS/EAN over COVID-19-vaccins bij MS

Gunstig effect op neurodegeneratie van siponimod bevestigd

Lees meer
Lees meer over Gunstig effect op neurodegeneratie van siponimod bevestigd

Effect van ATA188 bij progressieve MS suggereert remyelinisatie

Lees meer
Lees meer over Effect van ATA188 bij progressieve MS suggereert remyelinisatie

Positieve invloed teriflunomide op vermoeidheid, stemming en werk

Lees meer
Lees meer over Positieve invloed teriflunomide op vermoeidheid, stemming en werk

Satralizumab aanhoudend effectief bij NMOSD

Lees meer
Lees meer over Satralizumab aanhoudend effectief bij NMOSD

Podcasts migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

aug 2021 | Hoofdpijn

Lees meer over Podcasts migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

Real World Evidence in MS

jan 2020 | Multipele Sclerose

Lees meer over Real World Evidence in MS