Ziekteprogressie Alzheimer volgen met p-tau181 in bloed

Delen via:

Zowel baseline-waarden als longitudinale veranderingen in plasma p-tau181 lijken te zijn geassocieerd met neurodegeneratie en cognitieve achteruitgang bij patiënten met de ziekte van Alzheimer. Ook plasma NfL is geassocieerd met cognitie en neurodegeneratie; deze associatie was echter niet specifiek voor Alzheimer. De onderzoekers concluderen in JAMA Neurology dat plasmabiomarkers gebruikt kunnen worden om de progressie van Alzheimer te volgen.

Plasma p-tau181 is een veelbelovende biomarker voor het detecteren van de ziekte van Alzheimer. Het is echter nog onduidelijk of deze marker ook gebruikt kan worden gebruikt om ziekteprogressie te volgen. In deze longitudinale observationele cohortstudie werd onderzocht in hoeverre zowel baseline als longitudinale plasma p-tau181-niveaus zijn geassocieerd met alzheimergerelateerde neurodegeneratie en cognitieve achteruitgang. Daarbij werd de vergelijking gemaakt met plasma NfL, een niet-specifieke marker voor neuronale schade.

Er werden gegevens gebruikt van het Alzheimer’s Disease Neuroimaging Initiative (1 februari 2007 tot 6 juni 2016). Gedurende maximaal 8 jaar werd bloed afgenomen; alle plasma p-tau181-bepalingen werden uitgevoerd in 2020. Onder de 1.113 deelnemers waren personen zonder cognitieve problemen en patiënten met cognitieve stoornissen (MCI en Alzheimer). Deelnemers kwamen in aanmerking voor inclusie als ze beschikbare plasma p-tau181- en NfL-metingen hadden en ten minste 1 FDG-PET of structurele MRI. De belangrijkste uitkomsten waren longitudinale imaging-markers van neurodegeneratie (FDG-PET en structurele MRI) en cognitieve testscores (PACC en ADAS-Cog 13).

p-tau181 en cognitie

Van de 1.113 deelnemers (gemiddelde leeftijd 74,0 (SD 7,6) jaar; 53,9% man; 89,1% blank), waren er 378 (34,0%) cognitief gezond (CU) en hadden er 735 (66,0%) cognitieve problemen (CImp). In de CImp-groep hadden 537 deelnemers (73,1%) MCI en 198 deelnemers (26,9%) de ziekte van Alzheimer. Longitudinale veranderingen in plasma p-tau181 waren geassocieerd met cognitieve achteruitgang (CU: r = -0,24; p < 0,001; CImp: r = 0,34; p < 0,001) en een prospectieve afname van glucosemetabolisme (CU: r = -0,05; p = 0,48; CImp: r = -0,27; p < 0,001) en grijzestofvolume (CU: r = -0,19; p < 0,001; CImp: r = -0.31, P <.001) in voor Alzheimer kenmerkende hersengebieden. Deze associaties werden alleen gezien bij amyloïd-β-positieve personen. Zowel plasma p-tau181 als NfL was onafhankelijk geassocieerd met cognitie en neurodegeneratie in alzheimerspecifieke hersengebieden. NfL was echter ook geassocieerd met neurodegeneratie in andere hersengebieden en bij amyloïd-β-negatieve deelnemers. Ongeveer 25 tot 45% van de associatie tussen baseline plasma p-tau181 en cognitieve achteruitgang werd gemedieerd door neuroimaging-markers voor neurodegeneratie op baseline, wat suggereert dat er onafhankelijke verbanden bestaan tussen plasma p-tau181 en cognitie die niet worden verklaard door neurodegeneratie.

Misschien ook interessant voor u: Neurologisch Jaaroverzicht 2020

Bron:

Moscoso A, Grothe MJ, Ashton NJ, et al. Longitudinal Associations of Blood Phosphorylated Tau181 and Neurofilament Light Chain With Neurodegeneration in Alzheimer Disease. JAMA Neurol. 2021 Jan 11. Online ahead of print.

Frans Verhey, laatste zenuwarts van Nederland, met emeritaat

mei 2022 | Dementie

Lees meer over Frans Verhey, laatste zenuwarts van Nederland, met emeritaat

Vermindering hersendoorbloeding en achteruitgang van cognitie bij Alzheimer

mei 2022 | Dementie

Lees meer over Vermindering hersendoorbloeding en achteruitgang van cognitie bij Alzheimer

Ketogeen dieet gerelateerd aan afname MS-symptomen

mei 2022 | Multipele Sclerose

Lees meer over Ketogeen dieet gerelateerd aan afname MS-symptomen

Dagelijks corticosteroïden veilig en effectief bij duchennespierdystrofie

mei 2022 | Neuro-musculair

Lees meer over Dagelijks corticosteroïden veilig en effectief bij duchennespierdystrofie

Briljante technologische doorbraak zoekt toepassing

mei 2022 | Neuro-musculair

Lees meer over Briljante technologische doorbraak zoekt toepassing

Onderzoek naar behandeling voor epilepsie met precisiebestraling

apr 2022 | Epilepsie, Radiotherapie

Lees meer over Onderzoek naar behandeling voor epilepsie met precisiebestraling

Masterclass Diabetes: Pijn & Polyfarmacie

16 jun 2022 om 20:00 | Diabetes

Lees meer over Masterclass Diabetes: Pijn & Polyfarmacie

Gewone symptomen van zeldzame ziekten

20 apr 2022 om 20:30

Lees meer over Gewone symptomen van zeldzame ziekten

Neurologisch Jaaroverzicht 2021

5 apr 2022 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose

Lees meer over Neurologisch Jaaroverzicht 2021

Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

Online Alzheimer Innovatie Forum

4 nov 2021 om 20:00 | Dementie

Lees meer over Online Alzheimer Innovatie Forum

Meaningful Migraine Management

13 okt 2021 om 20:00 | Hoofdpijn

Lees meer over Meaningful Migraine Management

Don’t be late! Vroege behandeling en interventie bij MS

22 sep 2021 om 20:00 | Multipele Sclerose

Lees meer over Don’t be late! Vroege behandeling en interventie bij MS

Webinars migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

10 aug 2021 | Hoofdpijn

Lees meer over Webinars migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

Masterclass: de neuropathische pijnpuzzel

11 mei 2021 om 20:00

Lees meer over Masterclass: de neuropathische pijnpuzzel

Sinusitus of Migraine?

Hoofdpijn

Lees meer over Sinusitus of Migraine?
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Koffie vermindert kans op beroerte en fatale CV-ziekte

Lees meer
Lees meer over Koffie vermindert kans op beroerte en fatale CV-ziekte

Zoutvervanger voorkomt beroerte bij mensen met hypertensie of eerdere beroerte

Lees meer
Lees meer over Zoutvervanger voorkomt beroerte bij mensen met hypertensie of eerdere beroerte

DOAC’s behouden cognitieve functie bij AF-patiënten

Lees meer
Lees meer over DOAC’s behouden cognitieve functie bij AF-patiënten

SymptoMScreen-vragenlijst geschikt om symptomen van NMOSD mee vast te stellen

Lees meer
Lees meer over SymptoMScreen-vragenlijst geschikt om symptomen van NMOSD mee vast te stellen

Balansmodulatie met vestibulaire stimulatie na traumatisch hersenletsel

Lees meer
Lees meer over Balansmodulatie met vestibulaire stimulatie na traumatisch hersenletsel

Cerebellaire schade op MRI-scan is voorspellend bij MS

Lees meer
Lees meer over Cerebellaire schade op MRI-scan is voorspellend bij MS

Parkinsonsymptomen stabiliseren of verbeteren met levodopa-carbidopa intestinale gel

Lees meer
Lees meer over Parkinsonsymptomen stabiliseren of verbeteren met levodopa-carbidopa intestinale gel

Vijftigplussers gebruiken triptanen ondanks cardiovasculaire comorbiditeit

Lees meer
Lees meer over Vijftigplussers gebruiken triptanen ondanks cardiovasculaire comorbiditeit

Medicatiebeoordeling door apotheker bij dementie

Lees meer
Lees meer over Medicatiebeoordeling door apotheker bij dementie

Podcasts migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

aug 2021 | Hoofdpijn

Lees meer over Podcasts migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

Real World Evidence in MS

jan 2020 | Multipele Sclerose

Lees meer over Real World Evidence in MS