Door patiënt ervaren restklachten voorspellen opvlammingen van axSpA

Aanwezigheid van door de patiënt ervaren restklachten tijdens inactieve ziekte/lage ziekteactiviteit is geassocieerd met een hoger risico op opvlamming van axSpA en kortere tijd tot opvlamming. “Deze resultaten uit de Nederlandse SpANet-registratie suggereren dat restklachten van prognostische waarde kunnen zijn bij axSpA,” aldus Ellen Renet (Maastricht UMC+).¹

Behandelrichtlijnen voor axiale spondyloartritis (axSpA) adviseren om te streven naar inactieve ziekte (ID; Axial Spondyloarthritis Disease Activity Score (ASDAS) < 1,3) of lage ziekteactiviteit (LDA; ASDAS < 2,1).² Maar zelfs wanneer dat lukt, ervaren veel patiënten klinisch relevante restklachten.³ Deze restklachten hebben impact op het dagelijks functioneren, maar hebben mogelijk ook prognostische waarde.

Renet en collega’s onderzochten of restklachten – zowel objectief vastgesteld (zoals actieve perifere manifestaties en verhoogde ontstekingswaarden) als door de patiënt ervaren (zoals pijn en vermoeidheid) – tijdens ID/LDA bij axSpA samenhangen met opvlamming van de ziekte in de volgende 12 maanden. Ze gebruikten daarvoor gegevens van 140 patiënten met axSpA uit de Nederlandse SpA-registratie (SpA-Net). De geïncludeerde patiënten hadden ID/LDA (ASDAS < 2,1) en minimaal 1 ASDAS-meting beschikbaar tijdens de 12 maanden follow-up. 

Tijdens ID/LDA hadden 61 patiënten (58,7%) objectieve restklachten en 82 patiënten (62,1%) zelf ervaren restklachten. Na een mediane tijd van 178 dagen (interkwartielafstand 129-288) kwam bij 36 patiënten (25,7%) een opvlamming voor, met een gemiddelde ASDAS-toename van 1,5 (SD 0,5). Aanwezigheid van door de patiënt zelf ervaren restklachten tijdens ID/LDA was significant geassocieerd met een hogere kans op opvlamming (OR 3,4; 95%-BI 1,3-9,2) en kortere tijd tot opvlamming (HR 3,2; 95%-BI 1,3-7,8), vergeleken met patiënten zonder ervaren restklachten. Vooral de ervaren restklachten vermoeidheid en beperking van fysiek functioneren verhoogden het opvlammingsrisico (respectievelijk HR 2,5; 95%-BI 1,2-5,1 en HR 2,3; 95%-BI 1,0-5,1), maar rugpijn niet. Opvallend was dat objectief vastgestelde restklachten níet geassocieerd waren met opvlammingen.

Bronnen:

1. Renet E, Smits ML, van Tubergen A, et al. Impact of residual disease on disease flares in axial spondyloarthritis: A longitudinal study in a Dutch clinical practice registry.
2. Ramiro S, Nikiphorou E, Seprianoet A, et al. ASAS-EULAR recommendations for the management of axial spondyloarthritis: 2022 update. Ann Rheum Dis. 2023;82:19-34.
3. Webers C, Boonen A, Vonkeman HE, et al. Factors associated with residual disease in axial spondyloarthritis: Results from a clinical practice registry. J Rheumatol. 2023;50:1430-8.