Het gebruik van orale pre-expositieprofylaxe (PrEP) onder transgender- en non-binaire personen blijft sterk achter ten opzichte van andere groepen. Deze groep is wel bereidwillig om langwerkende PrEP te gebruiken. Maar dat vergt specifieke, trans-inclusieve modellen.1
Hoewel de EACS-richtlijn inmiddels expliciet PrEP aanbeveelt voor transgender personen,2 gebruiken transgender- en non-binaire personen minder vaak PrEP dan mannen die seks hebben met mannen (MSM). Bovendien hebben zij hogere uitvalpercentages en minder kennis van langwerkende preventievormen. Dat blijkt uit het pan-Europese onderzoek PROTECT.
20 landen
Met een vragenlijst hebben de onderzoekers uit Maastricht de antwoorden geanalyseerd van 432 hiv-negatieve deelnemers uit 20 Europese landen: 60 transgender vrouwen, 113 transgender mannen en 259 non-binaire personen. Slechts 25% gebruikte op dat moment orale PrEP. Van hen meldde 24% suboptimale therapietrouw en 23% gaf aan voortijdig te zijn gestopt. Ter vergelijking: onder MSM in dezelfde vragenlijst was de PrEP-opname bijna 2 keer zo hoog, en de uitval juist 2 keer zo laag.
Langwerkende PrEP
Als oorzaken noemt onderzoeker Haoyi Wang de historische uitsluiting van transgender mannen in veel PrEP-onderzoeken en -campagnes. Daarnaast is de huidige EACS-richtlijn nog niet duidelijk over het opnemen van non-binaire personen. “Zo had ook slechts 24% ooit gehoord van langwerkende PrEP (cabotegravir). Tegelijkertijd toonde 65% interesse en 59% de intentie om het te gebruiken als het beschikbaar en betaalbaar zou zijn.”
Inclusieve zorg
Daarmee heeft bijna de helft (46%) van de respondenten momenteel een onvervulde behoefte aan PrEP. Volgens Wang toont dit de noodzaak van trans-inclusieve en intersectioneel sensitieve PrEP-zorg. “Zolang stigma, migratieachtergrond en economische kwetsbaarheid de toegang bepalen, blijft een groot deel van de trans- en non-binaire gemeenschap onbeschermd.”
Bronnen:
- Wang H, Kolstee J, Freitag J, et al. Extended PrEP cascades and determinants of long-acting PrEP intention and unmet PrEP needs among transgender women, transgender men, and non-binary individuals in 20 European countries. EACS 2025, plenary session PS02.1.
- Ambrosioni J, Levi LI, Alagaratnam J, et al. Major revision version 13.0 of the European AIDS Clinical Society guidelines 2025. HIV Med. 2025 Oct 15:1-15.