Goede zwangerschapszorg begint al voor de zwangerschap. Ziekteactiviteit rond de conceptie hangt samen met verminderde fertiliteit, langere tijd tot zwangerschap en mogelijk ook ongunstige zwangerschapsuitkomsten, blijkt uit een Nederlandse studie.1 Een treat-to-targetstrategie met remissie voor conceptie kan een groot verschil maken.
Een 31-jarige vrouw met sinds 5 jaar seropositieve reumatoïde artritis (RA) is verwezen naar de zwangerschapspoli.2 Ze heeft al ruim 2 jaar een actieve kinderwens en inmiddels meerdere fertiliteitsbehandelingen achter de rug. Haar RA is echter actief en zonder ibuprofen lukt gemeenschap nauwelijks. Een rode vlag, aldus aios reumatologie Tania Vargas van het Erasmus MC. De casus illustreert het betoog van prof. dr. Radboud Dolhain over de invloed van RA op de fertiliteit, de vroege placentaontwikkeling en mogelijk ook de latere gezondheid van het kind.
Tijd tot zwangerschap
Uit de Nederlandse PARA-studie komt naar voren dat fertiliteit bij vrouwen met RA verminderd is: 42% van de geïncludeerde vrouwen was verminderd vruchtbaar, gedefinieerd als niet zwanger binnen 1 jaar.3 Hogere ziekteactiviteit, NSAID-gebruik en prednison > 7,5 mg per dag waren geassocieerd met langere tijd tot zwangerschap.4 NSAID’s kunnen via remming van prostaglandines de ovulatie en nidatie beïnvloeden; in de PARA-studie gebruikte 48% van de vrouwen met onverklaarde subfertiliteit NSAID’s, tegenover 17% van de andere subfertiele vrouwen.5
Treat-to-target
De vervolgstudie PreCARA heeft recent aangetoond dat een treat-to-targetaanpak haalbaar is in de periconceptionele periode.6 In deze cohortstudie werden vrouwen sneller zwanger: de mediane duur was 91 dagen in PreCARA versus 251 dagen in PARA.6 Bij vrouwen in remissie was dit zelfs 65 dagen. Dolhain: “Bespreek een kinderwens vroeg, streef al vóór conceptie naar remissie en gebruik daarvoor een treat-to-targetstrategie. Vermijd waar mogelijk NSAID’s en hoge doses glucocorticoïden. En bespreek punten uit de reguliere preconceptiezorg zoals de obstetrische voorgeschiedenis, de gezondheid van de partner, het gebruik van foliumzuur en stoppen met alcohol en roken.”
Bronnen:
- Dolhain, RJEM. Timing is everything: why control of disease activity in the periconceptional period is key in rheumatoid arthritis, EULAR 2026, Invited speaker presentation.
- Vargas T. Case presentation – Timing is everything: why control of disease activity in the periconceptional period is key in rheumatoid arthritis, EULAR 2026, Invited speaker presentation.
- Brouwer J, Hazes JM, Laven JS, et al. Fertility in women with rheumatoid arthritis: influence of disease activity and medication. Ann Rheum Dis. 2015;74:1836-41.
- Van Heeswijk B, Perez LF, Lubberts E, et al. Protein profiling to identify inflammatory markers associated with fertility in RA; an exploratory study. EULAR 2025, poster presentation 0228.
- Brouwer J, Fleurbaaij R, Hazes JMW, et al. Subfertility in women with rheumatoid arthritis and the outcome of fertility assessments. Arthritis Care Res (Hoboken). 2017;69:1142-49.
- Quaak CH, Röder E, Wintjes HM, et al. Time to pregnancy in women with rheumatoid arthritis who want to conceive treated according to a treat-to-target approach: a comparison of an observational cohort with a historical reference cohort. Lancet Rheumatol. 2026;8:e461-9.