De meeste onderzoeken naar de relatie tussen lichaamsgewicht en kanker kijken naar het gewicht op 1 moment in de tijd. Een nieuw onderzoek met gegevens van ruim 630.000 mensen analyseerde veranderingen in lichaamsgewicht over de tijd. Wie het snelst aankomt, heeft een fors verhoogd risico op verschillende obesitasgerelateerde kankers, ook die waarvan het verband nog niet bekend was.1,2
In dit Zweedse cohortonderzoek (ODDS) is op 4 momenten het gewicht bepaald van 251.041 mannen en 378.981 vrouwen tussen hun 17de en 60ste levensjaar. Het risico op alle vormen van kanker was 7% hoger bij mannen en 17% bij vrouwen in de groep met de 20% hoogste gewichtstoename vergeleken met de 20% laagste gewichtstoename. Het risico op obesitasgerelateerde kankers was 46% hoger bij mannen en 43% bij vrouwen. Zo was bij mannen het risico op leverkanker ongeveer 2,7 keer hoger (95%-BI 2,15-3,33) en het risico op slokdarmkanker ongeveer 2,3 keer (95%-BI 1,66-3,04). Voor endometriumkanker was het risico ongeveer 3,8 keer hoger (95%-BI 3,09–4,61).
Ook was er een sterk verband tussen de snelle gewichtstoename en vormen van kanker die nog niet eerder in verband waren gebracht met obesitas. Voor de top 20% van gewichtstoename versus de onderste 20% werden opnieuw substantiële verbanden gezien voor hypofysetumoren bij mannen (3,13 keer hoger) en vrouwen (2,13 keer). Bij mannen werd daarnaast een verhoogd risico gezien op maligne melanoom (27%) en diffuus grootcellig B-cellymfoom (48%), terwijl bij vrouwen vaker tumoren van de bijschildklier voorkwamen (33%).
Analyses waarbij werd gekeken naar de leeftijd waarop iemand obesitas kreeg, laten zien dat het kankerrisico hoger was wanneer obesitas op jongere leeftijd begon. Dit verband was vooral duidelijk voor lever- en dikkedarmkanker bij mannen, endometriumkanker en meningeoom bij vrouwen, en niercel- en alvleesklierkanker bij zowel mannen als vrouwen.
Mannen die vóór hun 30ste obesitas ontwikkelden hadden een 5 keer hoger risico op leverkanker, een verdubbeld risico op pancreaskanker en niercelkanker, en een 58% verhoogd risico op dikkedarmkanker vergeleken met mannen die nooit obesitas hadden. Vrouwen die vóór hun 30ste obesitas ontwikkelden hadden een 4,5 keer verhoogd risico op endometriumkanker, een 67% hoger risico op pancreaskanker, een verdubbeld risico op niercelkanker en een 76% verhoogd risico op meningeoom.
Bronnen:
- Nilsson A. Stock T. People who gain the most weight are at more than double the risk of certain cancers. European Congress on Obesity (ECO) 2026, abstract 0759.
- Nilsson A, da Silva M, Huyen Le H, et al. Weight trajectories and cause-specific cancer risk: a pooled cohort study.