Symptomen en symptoomlast voor en na de start van dialyse onder oudere patiënten

Delen via:
ERA-EDTA 2022

In het jaar vóór de start van dialysebehandeling nam de symptoomlast aanzienlijk toe, terwijl deze iets afnam in het eerste jaar van de behandeling. Moeheid werd het vaakst gerapporteerd als symptoom. Deze resultaten benadrukken hoe belangrijk het is symptomen van nierziekte te bespreken met patiënten als onderdeel van de standaardzorg.

Dit stelt Esther de Rooij van het Universitair Medisch Centrum Groningen in de presentatie van haar abstract, dat werd beoordeeld als een van de beste 8 abstracts gepresenteerd door jonge auteurs. Zij en haar collega’s onderzochten het verloop van de symptoomlast en individuele symptomen zowel voor als na het starten van dialyse bij patiënten van 65 jaar en ouder met gevorderde chronische nierschade (stadium 4-5) uit de European Quality (EQUAL)-studie, een lopende prospectieve multicenter studie.

Tussen 2012 en 2021 werden elke 3-6 maanden 30 verschillende symptomen gerelateerd aan nierziekten vastgelegd met de Dialysis Symptom Index (DSI). Dit gaf een score voor het aantal symptomen (0-30) en voor de ernst van de symptomen (0-150), waarbij hogere scores een zwaardere last weergeven.

Er werden 465 patiënten (75% mannen, gemiddeld 77 jaar, gemiddelde eGFR 8 ml/min/1,73 m2) geïncludeerd. Op baseline (start van dialyse) gaven patiënten aan gemiddeld 15 (SD: 7) symptomen te ervaren met een ernstscore van 46 (SD: 24). Patiënten gaven het vaakst aan dat ze last hadden van moeheid (81%), verminderde interesse in seks (69%) en moeite om opgewonden te raken (68%).

Met ‘mixed-effects’ modellen analyseerden de onderzoekers de symptoomlast en individuele symptomen voor en na de start van dialysebehandeling. In het jaar vóór de start steeg het aantal symptomen met 3,4 (95%-BI 2,4-4,4) en de ernstscore met 13,9 (95%-BI 10,1-17,6). In het eerste jaar van dialysebehandeling daalde het aantal symptomen juist (–1,0; 95%-BI –2,1 tot 0,0), net als de ernst van de symptomen (–6,9; 95%-BI –10,8 tot –3,0).

Bron

Rooij E de, et al. Symptom burden and individual symptoms before and after dialysis initiation in older patients. 59th ERA Congress 2022, abstract FC 093.

Rolkoffer-nier nu getest door patiënten

feb 2026 | Dialyse

Lees meer over Rolkoffer-nier nu getest door patiënten

Toekomstvisie Dialysezorg: wat willen patiënten en hun naasten?

jan 2026 | Dialyse

Lees meer over Toekomstvisie Dialysezorg: wat willen patiënten en hun naasten?

Nieuwe richtlijn: minder vaak nefrectomie bij erfelijke cystenieren

jan 2026 | Erfelijke nierziekten

Lees meer over Nieuwe richtlijn: minder vaak nefrectomie bij erfelijke cystenieren

Vrijwilliger van het Jaar 2025 zet zich fanatiek in voor aHUS

jan 2026 | Acuut nierfalen, Chronische nierschade

Lees meer over Vrijwilliger van het Jaar 2025 zet zich fanatiek in voor aHUS

Met slimme keuzes meer zorg leveren

jan 2026

Lees meer over Met slimme keuzes meer zorg leveren

Dialyse Centrum Groningen wint eerste Renal Impact Award

dec 2025 | Dialyse

Lees meer over Dialyse Centrum Groningen wint eerste Renal Impact Award

FGF23 en fosfaat homeostase: van pathofysiologie tot behandeling van XLH en TIO

26 nov 2025 om 20:00

Lees meer over FGF23 en fosfaat homeostase: van pathofysiologie tot behandeling van XLH en TIO

CMV – oh jee wat moet ik ermee?

1 mei 2025 | Niertransplantatie, Virale infecties

Lees meer over CMV – oh jee wat moet ik ermee?

Chronische nierschade en SGLT2-remmers: nieuwe behandeling in CKD

15 jan 2025

Lees meer over Chronische nierschade en SGLT2-remmers: nieuwe behandeling in CKD

Chronische nierschade en complexe nierstenen: het perspectief van de nefroloog en de uroloog

15 jan 2025

Lees meer over Chronische nierschade en complexe nierstenen: het perspectief van de nefroloog en de uroloog

ERA Highlights 2024

2 jul 2024 om 20:30 | Chronische nierschade, Dialyse

Lees meer over ERA Highlights 2024

Cardiorenale casuïstiek in een transmurale setting

17 jun 2024 om 20:00 | Diabetes

Lees meer over Cardiorenale casuïstiek in een transmurale setting

Niertoxiciteit na orgaantransplantatie – Belicht vanuit diverse disciplines

11 jun 2024 om 20:00 | Acuut nierfalen, Chronische nierschade, Niertransplantatie

Lees meer over Niertoxiciteit na orgaantransplantatie – Belicht vanuit diverse disciplines

Optimaal teamwork bij de DM2-patiënt met chronische nierschade

27 feb 2024 om 20:00 | Chronische nierschade, Diabetes

Lees meer over Optimaal teamwork bij de DM2-patiënt met chronische nierschade

ASN Highlights 2023

28 nov 2023 om 20:30 | Chronische nierschade, Diabetes

Lees meer over ASN Highlights 2023
Er zijn geen e-learnings gevonden.

In hart & nieren: kleine eiwitten, groot risico

dinsdag 7 apr 2026 van 18:00 tot 21:30 | Chronische nierschade

Lees meer over In hart & nieren: kleine eiwitten, groot risico

Predict-PD: overleving van PD-patiënten voorspellen met machine learning

mei 2024 | Dialyse

Lees meer over Predict-PD: overleving van PD-patiënten voorspellen met machine learning

Is de urine oxalaat-creatinineratio geschikt om te screenen op hyperoxalurie?

mei 2024 | Chronische nierschade

Lees meer over Is de urine oxalaat-creatinineratio geschikt om te screenen op hyperoxalurie?

Interimanalyse ALIGN: Afname proteïnurie met atrasentan bij IgA-nefropathie

mei 2024 | Chronische nierschade

Lees meer over Interimanalyse ALIGN: Afname proteïnurie met atrasentan bij IgA-nefropathie

Minder AKI na hartchirurgie dankzij perioperatief empagliflozine

mei 2024 | Acuut nierfalen

Lees meer over Minder AKI na hartchirurgie dankzij perioperatief empagliflozine

Felzartamab veilig en effectief tegen antilichaamgemedieerde afstoting in fase II-studie

mei 2024 | Niertransplantatie

Lees meer over Felzartamab veilig en effectief tegen antilichaamgemedieerde afstoting in fase II-studie

Nierpatiënten te vaak ongeschikt voor deelname aan cardiovasculaire RCT’s

mei 2024 | Chronische nierschade

Lees meer over Nierpatiënten te vaak ongeschikt voor deelname aan cardiovasculaire RCT’s

Voclosporine in de behandeling van lupusnefritis

mei 2024 | Chronische nierschade, SLE

Lees meer over Voclosporine in de behandeling van lupusnefritis

SELECT-trial: Semaglutide lijkt ook effect te hebben op nieruitkomsten

mei 2024 | Chronische nierschade

Lees meer over SELECT-trial: Semaglutide lijkt ook effect te hebben op nieruitkomsten

Klimaatverandering en nierziekten verergeren elkaar

mei 2024 | Acuut nierfalen, Chronische nierschade, Dialyse, Erfelijke nierziekten, Niertransplantatie

Lees meer over Klimaatverandering en nierziekten verergeren elkaar

Podcast CMV-infectie: Microbiologie

nov 2024 | Niertransplantatie, Transplantatie, Virale infecties

Lees meer over Podcast CMV-infectie: Microbiologie

Podcast CMV-infectie: Klinische farmacologie

nov 2024 | Niertransplantatie, Transplantatie, Virale infecties

Lees meer over Podcast CMV-infectie: Klinische farmacologie

Podcast CMV-infectie: Solide orgaantransplantatie

nov 2024 | Niertransplantatie, Stamceltransplantatie, Virale infecties

Lees meer over Podcast CMV-infectie: Solide orgaantransplantatie

Podcast CMV-infectie: Hematologie

nov 2024 | Niertransplantatie, Stamceltransplantatie, Virale infecties

Lees meer over Podcast CMV-infectie: Hematologie

Multidisciplinaire podcastserie: CMV-infectie;
Diagnostiek en management na transplantatie

jun 2024 | Niertransplantatie, Stamceltransplantatie, Virale infecties

Lees meer over Multidisciplinaire podcastserie: CMV-infectie;
Diagnostiek en management na transplantatie

ERA Highlights 2023 Podcast

aug 2023 | Dialyse, Niertransplantatie

Lees meer over ERA Highlights 2023 Podcast

Maximale RAAS-blokkade bij CKD-patiënten met (risico op) hyperkaliëmie

nov 2020

Lees meer over Maximale RAAS-blokkade bij CKD-patiënten met (risico op) hyperkaliëmie

MedNet Nefrologie 2025-03

nov 2025

Lees meer over MedNet Nefrologie 2025-03

MedNet Nefrologie 2025-02

jul 2025

Lees meer over MedNet Nefrologie 2025-02

MedNet Nefrologie 2025-01

apr 2025

Lees meer over MedNet Nefrologie 2025-01

MedNet Nefrologie 2024-03

nov 2024

Lees meer over MedNet Nefrologie 2024-03

MedNet Nefrologie 2024-02

jul 2024

Lees meer over MedNet Nefrologie 2024-02

MedNet Nefrologie 2024-01

apr 2024

Lees meer over MedNet Nefrologie 2024-01

MedNet Nefrologie 2023-03

dec 2023

Lees meer over MedNet Nefrologie 2023-03

MedNet Nefrologie 2023-02

jul 2023

Lees meer over MedNet Nefrologie 2023-02

MedNet Nefrologie 2023-01

apr 2023

Lees meer over MedNet Nefrologie 2023-01

Whitepaper: 24 Veelgestelde vragen en antwoorden over long COVID

feb 2022

Lees meer over Whitepaper: 24 Veelgestelde vragen en antwoorden over long COVID