Geen vroege ERCP nodig bij voorspelde ernstige galsteenpancreatitis

Delen via:

Bij patiënten met een voorspelde ernstige biliaire pancreatitis vanwege galstenen is vroege ERCP met sphincterotomie niet nodig. In een Nederlandse landelijke gerandomiseerde studie resulteerde vroege ERCP niet in reductie van ernstige complicaties of sterfte vergeleken met conservatieve behandeling. De onderzoekers adviseren ERCP alleen bij patiënten met cholangitis of aanhoudende cholestase. Het onderzoek is recent gepubliceerd in The Lancet.

Acute pancreatitis komt wereldwijd steeds vaker voor en is een belangrijke gastro-intestinale indicatie voor acute opname in het ziekenhuis. Galstenen zijn meestal de oorzaak van acute pancreatitis. Het kan leiden tot cholangitis, orgaanfalen en andere levensbedreigende complicaties. Met ERCP (endoscopische retrograde cholangiopancreatografie) worden galstenen en galgruis (sludge) in beeld gebracht en na biliaire sphincterotomie verwijderd. Richtlijnen adviseren vroege ERCP bij patiënten met galsteenpancreatitis en cholangitis. Uit observationele studies is gebleken dat dit ook gebeurt bij de helft van de patiënten zonder cholangitis, maar het is niet duidelijk of het dan de uitkomsten verbetert bij patiënten met een voorspeld ernstig ziektebeloop. In de Nederlandse studie is vroege ERCP met sphincterotomie vergeleken met conservatieve behandeling bij patiënten met een voorspeld ernstig ziektebeloop maar zonder cholangitis.

Multicenterstudie

In de multicenterstudie (26 ziekenhuizen in Nederland) zijn patiënten met voorspelde ernstige galsteenpancreatitis gerandomiseerd voor vroege ERCP met sphincterotomie (binnen 24 uur na bloedafname op de SEH) of conservatieve behandeling (alleen ERCP bij cholangitis). Het primaire samengestelde eindpunt was sterfte of ernstige complicaties (o.a. orgaanfalen, cholangitis, pancreasnecrose) binnen 6 maanden na randomisatie.

Tussen maart 2013 en maart 2017 zijn 232 patiënten geïncludeerd. Er werden tussen de 2 onderzoeksgroepen geen relevante verschillen gevonden in het gecombineerde primaire eindpunt en in de individuele componenten daarvan. In de groep met standaardbehandeling werd wel meer cholangitis waargenomen (10 vs. 2%).

De resultaten ondersteunen een conservatieve strategie bij patiënten met voorspelde ernstige acute galsteenpancreatitis, met alleen ERCP bij patiënten met cholangitis of aanhoudende cholestase.

Commentaar door eerste auteur Nicolien Schepers, aios MDL in het Albert Schweitzer Ziekenhuis, Dordrecht

“Is vroege ERCP met biliaire sphincterotomie nodig bij patiënten met een acute biliaire pancreatitis? Dat was de hoofdvraag achter het onderzoek. Feitelijk gaat het om de effectiviteit van de sphincterotomie. De hypothese is dat vroege decompressie van de galweg, door middel van een sphincterotomie, het ziektebeloop gunstig beïnvloedt. Een ERCP gaat weliswaar gepaard met risico’s, maar kan bij een pancreatitispatiënt ook levensreddend zijn. Daarom is er al jarenlang discussie of ERCP bij deze patiënten zinvol is. Het gaat om de subgroep van zieke patiënten, want bij minder zieke patiënten is het niet direct nodig. Wij hebben onderzocht of bij patiënten met een voorspeld ernstig ziektebeloop een vroege ERCP gedaan moet worden. Ondanks meerdere gerandomiseerde studies, zelfs al vanaf de jaren ’80, was die vraag nog steeds niet beantwoord.”

“Toen ik in 2012 bij de Pancreatitis Werkgroep Nederland kwam, hebben we de toen reeds bestaande studieopzet verder uitgewerkt en bediscussieerd tijdens werkgroep-vergaderingen met delegaties van de deelnemende ziekenhuizen. In de studie is vroege ERCP vergeleken met een conservatieve behandeling, waarbij een ERCP alleen verricht werd bij cholangitis of bij persisterende cholestase. ‘Vroeg’ betekent binnen 24 uur na bloedafname op de SEH. Als er daadwerkelijk een gunstig effect van de ERCP is, is het logisch om deze zo snel mogelijk te verrichten en zo ernstige complicaties te voorkomen. Dit bemoeilijkte de studie, want binnen die 24 uur moet de patiënt worden opgenomen, worden bekeken of de patiënt in aanmerking komt voor de studie, informed consent worden gevraagd en afhankelijk van de randomisatie tevens een ERCP worden verricht. Bovendien kunnen patiënten dag en nacht binnenkomen. Het was een heel karwei om de patiënten te includeren. Er zijn 1178 patiënten beoordeeld, van wie 232 hebben deelgenomen. Ondanks de praktische drempels is de studie heel netjes en zorgvuldig uitgevoerd. Dat maakt de resultaten betrouwbaar.”

“De belangrijkste uitkomst is dat vroege ERCP niet nodig is bij patiënten met een voorspeld ernstige biliaire pancreatitis. Deze uitkomst heeft wel consequenties voor de praktijk. Voorheen was er veel praktijkvariatie tussen ziekenhuizen. Sommige MDL-artsen waren overtuigd van het gunstige effect van een ERCP, en wel zo vroeg mogelijk. Maar dat blijkt dus niet nuttig bij deze patiënten. Voor de praktijk betekent dit dat er bijvoorbeeld in het weekend geen endoscopieteam hoeft te komen voor een snelle ERCP. Het primaire samengestelde eindpunt was sterfte of ernstige complicaties. We zagen alleen verschil in cholangitis, maar dat is te verwachten gezien de opzet van de studie. Het is een groot project geweest waaraan veel mensen hebben meegedacht en meegewerkt. Deze studie geeft eindelijk duidelijkheid over de rol van ERCP bij voorspeld ernstige biliaire pancreatitis.”

Bron:

Schepers NJ, Hallensleben NDL, Besselink MG, et al. Urgent endoscopic retrograde cholangiopancreatography with sphincterotomy versus conservative treatment in predicted severe acute gallstone pancreatitis (APEC): a multicentre randomised controlled trial. Lancet. 2020;396:167-76.

 

Trilapparaatje helpt tegen nachtelijke refluxklachten

aug 2022

Lees meer over Trilapparaatje helpt tegen nachtelijke refluxklachten

De impact van coloscopie op de werkproductiviteit

aug 2022 | Endoscopie

Lees meer over De impact van coloscopie op de werkproductiviteit

Adjuvant sorafenib na RFA verbetert prognose van HCC-patiënten

aug 2022 | Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Adjuvant sorafenib na RFA verbetert prognose van HCC-patiënten

Risico op psoriasis na behandeling met een TNF-α-remmer

jul 2022 | IBD, Psoriasis, RA

Lees meer over Risico op psoriasis na behandeling met een TNF-α-remmer

Kinderen met (actieve) IBD hebben toegenomen risico op VTE

jul 2022 | IBD, Kinderen

Lees meer over Kinderen met (actieve) IBD hebben toegenomen risico op VTE

Domperidon voor gastroparese geeft matige verbetering van klachten

jul 2022

Lees meer over Domperidon voor gastroparese geeft matige verbetering van klachten

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

7 sep 2022 om 20:30 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Gewone symptomen van zeldzame ziekten

20 apr 2022 om 20:30

Lees meer over Gewone symptomen van zeldzame ziekten

JAK-remmers in de klinische praktijk: inzichten vanuit verschillende disciplines

28 mrt 2022 om 19:30 | IBD

Lees meer over JAK-remmers in de klinische praktijk: inzichten vanuit verschillende disciplines

Webcast Bridging the Gaps in Inflammatory bowel disease (IBD)

25 mrt 2022 | IBD

Lees meer over Webcast Bridging the Gaps in Inflammatory bowel disease (IBD)

Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

Make it happen: Someday starts today

28 jun 2021 om 20:00 | IBD

Lees meer over Make it happen: Someday starts today

De rol van de JAK-STAT pathways in colitis ulcerosa

13 apr 2021 om 19:30 | IBD

Lees meer over De rol van de JAK-STAT pathways in colitis ulcerosa

Darmgezondheid: diagnostiek en het brein

24 mrt 2021 | Maag-darm-leveroncologie, Ouderen

Lees meer over Darmgezondheid: diagnostiek en het brein

Darmgezondheid bij jong en oud

24 mrt 2021 | Maag-darm-leveroncologie, Ouderen

Lees meer over Darmgezondheid bij jong en oud

e-learning: Verbeterde zorg voor slokdarm- en maagkanker

Chirurgie

Lees meer over e-learning: Verbeterde zorg voor slokdarm- en maagkanker

UEG in ORANJE 2022

zondag 9 okt 2022 van 18:00 tot 21:45

Lees meer over UEG in ORANJE 2022

Lange tijd tot diagnose bij eosinofiele oesofagitis

Lees meer
Lees meer over Lange tijd tot diagnose bij eosinofiele oesofagitis

Langwerkende GLP-1R/GLP-2R-agonist veilig en effectief

Lees meer
Lees meer over Langwerkende GLP-1R/GLP-2R-agonist veilig en effectief

Geen voordeel intensiveren chemotherapie bij gemetastaseerd CRC

Lees meer
Lees meer over Geen voordeel intensiveren chemotherapie bij gemetastaseerd CRC

Toevoegen panitumumab verbetert overleving bij linkszijdig RAS-wildtype mCRC

Lees meer
Lees meer over Toevoegen panitumumab verbetert overleving bij linkszijdig RAS-wildtype mCRC

Vroege-fasestudie bij dMMR-rectumcarcinoom toont indrukwekkende respons

Lees meer
Lees meer over Vroege-fasestudie bij dMMR-rectumcarcinoom toont indrukwekkende respons

ctDNA succesvolle biomarker voor adjuvante therapie bij coloncarcinoom

Lees meer
Lees meer over ctDNA succesvolle biomarker voor adjuvante therapie bij coloncarcinoom

Praktijkonderzoek wijst op laag risico oesofaguscarcinoom na endoscopische eradicatie barrettoesofagus

Lees meer
Lees meer over Praktijkonderzoek wijst op laag risico oesofaguscarcinoom na endoscopische eradicatie barrettoesofagus

Gastrojejunostomie werkt beter dan stent bij blokkade maag-darmdoorgang

Lees meer
Lees meer over Gastrojejunostomie werkt beter dan stent bij blokkade maag-darmdoorgang

Onderhoudsbehandeling mirikizumab bij IBD effectief

Lees meer
Lees meer over Onderhoudsbehandeling mirikizumab bij IBD effectief

Podcast pancreascarcinoom

dec 2021

Lees meer over Podcast pancreascarcinoom

Podcast - Periampullaire tumoren: maak onderscheid

nov 2021

Lees meer over Podcast - Periampullaire tumoren: maak onderscheid

Slokdarm- en maagkanker

jun 2021 | Chirurgie, Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Slokdarm- en maagkanker

Impact van COVID-19 op bevolkingsonderzoek darmkanker in Nederland

feb 2021 | Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Impact van COVID-19 op bevolkingsonderzoek darmkanker in Nederland

Diagnose en behandeling van inflammatoire darmziekten (IBD)

dec 2020 | IBD

Lees meer over Diagnose en behandeling van inflammatoire darmziekten (IBD)

Leefstijl en voeding bij levercirrose en hepatische encefalopathie

jan 2020 | Hepatologie

Lees meer over Leefstijl en voeding bij levercirrose en hepatische encefalopathie

Medicamenteuze behandelmogelijkheden bij hepatische encefalopathie

okt 2019

Lees meer over Medicamenteuze behandelmogelijkheden bij hepatische encefalopathie

MedNet Dermatologie nr 1-2022

jul 2022

Lees meer over MedNet Dermatologie nr 1-2022