Een slechte slaapstructuur verhoogt het risico op neurodegeneratie

Delen via:
EAN 2023

Slechte slaap draagt mogelijk bij aan neurodegeneratieve ziekten (NDD), maar helemaal zeker is dat nog niet. Een retrospectieve cohortstudie toont nu aan dat een verminderde slaapstructuur, bepaald met polysomnografie, samengaat met een hoger risico op het voorkomen van een NDD-diagnose minimaal 5 jaar later. 

Slaap en neurodegeneratie zijn een verhaal van de kip of het ei. Patiënten met neurodegeneratieve stoornissen (NDD) hebben namelijk vaak last van slaapstoornissen, maar daarnaast rapporteren veel mensen soms al jaren voorafgaand aan hun NDD-diagnose verschillende slaapklachten. Mogelijk draagt slechte slaap dus bij aan neurodegeneratie, maar het ontbreekt vooralsnog aan grootschalige longitudinale studies met objectieve slaapmetingen om dit verband hard te maken. Een retrospectieve cohortstudie met polysomnografie, de gouden standaard voor het meten van slaapstructuur, werpt licht op deze zaak. 

De onderzoekers verzamelden gegevens bij volwassen patiënten zonder NDD die polysomnografie ondergingen in een Oostenrijks slaapbehandelingscentrum. Patiënten werden alleen geïncludeerd als zij binnen 5 jaar na het slaaponderzoek geen NDD-diagnose hadden gekregen. De belangrijkste uitkomstmaat was een NDD-diagnose tussen 5 en maximaal 17 jaar na de polysomnografie. 

Van de bijna 1000 geïncludeerde patiënten (68,3% man; mediane leeftijd 54,9 jaar) kregen er 75 (7,5%) een NDD-diagnose na een mediane periode van 12,8 jaar. Na controle voor slaapstoornissen en medicatie-inname bleken er significante verbanden te zijn tussen 1%-afnames in slaapefficiëntie, diepe slaap (fase N3) en REM-slaap en verhoogde risico’s op het voorkomen van neurodegeneratie. Een 1%-afname in wakker zijn tussen de eerste keer inslapen en de laatste keer wakker worden gaf juist een verlaging van het risico op het voorkomen van NDD’s. Verdere statistische analyses lieten zien dat meer wakker zijn de belangrijkste voorspeller was voor NDD, gevolgd door minder N3-slaap en REM-slaap. De auteurs concluderen dat veranderingen in slaap kunnen bijdragen aan de pathogenese van neurodegeneratieve stoornissen. 

Bron:

Ibrahim A, Heidbreder A, Cesari M, et al. Sleep features and long-term incident neurodegenerative diseases: a polysomnographic study. EAN Virtual Congress 2023, abstract OPR-061.

“Het voornaamste doel bij post-COVID is symptoomverlichting, vaak niet-medicamenteus”

jun 2026 | Virale infecties

Lees meer over “Het voornaamste doel bij post-COVID is symptoomverlichting, vaak niet-medicamenteus”

Verrassende nieuwe inzichten in migraine

jun 2026 | Hoofdpijn

Lees meer over Verrassende nieuwe inzichten in migraine

Veiligheid en effectiviteit van celecoxib-ciprofloxacine bij ALS

jun 2026 | Neuro-musculair

Lees meer over Veiligheid en effectiviteit van celecoxib-ciprofloxacine bij ALS

Snellere en veiligere diagnose hersenlymfoom met ruggenprik

jun 2026 | Lymfoom, Neuro-oncologie

Lees meer over Snellere en veiligere diagnose hersenlymfoom met ruggenprik

Asundexian voor secundaire preventie na een ischemisch CVA

jun 2026 | Neuro-vasculair

Lees meer over Asundexian voor secundaire preventie na een ischemisch CVA

Neuroloog bundelt kennis over dementie in boek: Het kwetsbare brein

jun 2026 | Dementie

Lees meer over Neuroloog bundelt kennis over dementie in boek: Het kwetsbare brein

MS, medicatie & zwangerschap: actuele inzichten voor de klinische praktijk

21 sep 2026 om 20:00 | Multipele Sclerose

Lees meer over MS, medicatie & zwangerschap: actuele inzichten voor de klinische praktijk

Alzheimerdiagnostiek en -behandeling: van innovatie naar verantwoorde implementatie

16 jun 2026 om 20:00 | Dementie

Lees meer over Alzheimerdiagnostiek en -behandeling: van innovatie naar verantwoorde implementatie

MS & immunologie anno 2026: van mechanisme naar besluitvorming

9 jun 2026 om 19:30 | Multipele Sclerose, Vaccinatie

Lees meer over MS & immunologie anno 2026: van mechanisme naar besluitvorming

Neurologisch Jaaroverzicht 2025

15 dec 2025 om 20:00 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose

Lees meer over Neurologisch Jaaroverzicht 2025

Parkinson: Dopaminerge infusietherapie - Ervaringen uit de praktijk

4 dec 2025 om 20:00 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Parkinson: Dopaminerge infusietherapie - Ervaringen uit de praktijk

Benefit-Risk Ratio bij DMT's in MS: dilemma’s van de behandelaar

25 nov 2025 om 19:30 | Multipele Sclerose

Lees meer over Benefit-Risk Ratio bij DMT's in MS: dilemma’s van de behandelaar

Ouder worden met MS

12 nov 2025 om 20:30 | Multipele Sclerose

Lees meer over Ouder worden met MS

Keynote webinar | Spotlight on functional neurological disorder

20 okt 2025 om 18:00

Lees meer over Keynote webinar | Spotlight on functional neurological disorder

Gordelroospreventie in medische risicogroepen - van indicatie tot vaccinatie

2 jul 2025 om 20:00 | Vaccinatie, Virale infecties

Lees meer over Gordelroospreventie in medische risicogroepen - van indicatie tot vaccinatie
Er zijn geen e-learnings gevonden.

ECTRIMS NL 2026

woensdag 21 okt 2026 t/m vrijdag 23 okt 2026 | Multipele Sclerose

Lees meer over ECTRIMS NL 2026

AMX0035 bij ALS: overleving op lange termijn

apr 2021 | Neuro-musculair

Lees meer over AMX0035 bij ALS: overleving op lange termijn

Lecanemab verlaagt hersenamyloïd snel bij vroege Alzheimer

apr 2021 | Dementie

Lees meer over Lecanemab verlaagt hersenamyloïd snel bij vroege Alzheimer

MS-medicatie beïnvloedt kans op ernstig beloop COVID-19

apr 2021 | Multipele Sclerose, Virale infecties

Lees meer over MS-medicatie beïnvloedt kans op ernstig beloop COVID-19

Neurologische manifestaties en mortaliteit bij COVID-19-patiënten

apr 2021 | Hoofdpijn, Neuro-vasculair, Virale infecties

Lees meer over Neurologische manifestaties en mortaliteit bij COVID-19-patiënten

Kan linolzuur een beroerte helpen voorkomen?

apr 2021 | Neuro-vasculair

Lees meer over Kan linolzuur een beroerte helpen voorkomen?

Intranasale zavegepant effectief bij acute migraine

apr 2021 | Hoofdpijn

Lees meer over Intranasale zavegepant effectief bij acute migraine

BTK-remmer tolebrutinib effectief bij zeer actieve MS

apr 2021 | Multipele Sclerose

Lees meer over BTK-remmer tolebrutinib effectief bij zeer actieve MS

Anti-epileptica tijdens de zwangerschap niet gevaarlijk?

apr 2021 | Epilepsie

Lees meer over Anti-epileptica tijdens de zwangerschap niet gevaarlijk?

MS-patiënten positief over gebruiksgemak en bijwerkingen cladribine

apr 2021 | Multipele Sclerose

Lees meer over MS-patiënten positief over gebruiksgemak en bijwerkingen cladribine

Podcast: AI in stroke - Using deep learning to predict clinical outcomes after stroke

jan 2024 | Neuro-vasculair

Lees meer over Podcast: AI in stroke - Using deep learning to predict clinical outcomes after stroke

Podcast: Stem cell therapy for PD - A new era for managing Parkinson’s disease?

dec 2023 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Podcast: Stem cell therapy for PD - A new era for managing Parkinson’s disease?

Real World Evidence in MS

jan 2020 | Multipele Sclerose

Lees meer over Real World Evidence in MS

MedNet Neurologie 2026-02

jun 2026

Lees meer over MedNet Neurologie 2026-02

MedNet Neurologie 2026-01

mrt 2026

Lees meer over MedNet Neurologie 2026-01

MedNet Neurologie 2025-04

dec 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-04

MedNet Neurologie 2025-03

sep 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-03

MedNet Neurologie 2025-02

jun 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-02

MedNet Neurologie 2025-01

mrt 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-01

MedNet Neurologie 2024-04

dec 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-04

MedNet Neurologie 2024-03

sep 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-03

MedNet Neurologie 2024-02

jun 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-02

Het MS-dossier: winst bij vroeg hoog effectief behandelen

jun 2026

Lees meer over Het MS-dossier: winst bij vroeg hoog effectief behandelen

Whitepaper: 24 Veelgestelde vragen en antwoorden over long COVID

feb 2022

Lees meer over Whitepaper: 24 Veelgestelde vragen en antwoorden over long COVID