Omgevingsfactoren krijgen steeds meer aandacht binnen de reumatologie. In een meta-analyse bleek blootstelling aan NOx, PM2,5 en PM10 geassocieerd met een verhoogd risico op RA.1 Tegelijkertijd kunnen natuur, biodiversiteit en luchtkwaliteit een rol spelen in preventie en revalidatie.2
RA ontstaat door een samenspel van genetische aanleg en omgevingsfactoren. Luchtvervuiling komt hierbij steeds nadrukkelijker in beeld. In de systematische review en meta-analyse zijn 21 observationele studies meegenomen, met in totaal 6.358.763 deelnemers.1 De Egyptische onderzoekers onderzochten hierin de relatie tussen gasvormige luchtverontreiniging, fijnstof en het risico op RA.
Verhoogde risico’s
Voor stikstofoxiden (NOx) werd een significant verhoogd RA-risico gevonden, met een relatief risico van 1,07. Ook fijnstofdeeltjes met een diameter < 2,5 en < 10 micrometer (PM2,5 en PM10) waren significant geassocieerd met RA, met relatieve risico’s van respectievelijk 1,09 en 1,04. Luchtvervuiling lijkt een meetbare risicofactor voor RA. Onderzoeker Rashad Mohamed concludeert echter dat vervolgonderzoek nodig is om preventieve strategieën en milieubeleid beter te onderbouwen.
Groene ruimte
De vraag is vervolgens of groene ruimte daar iets tegenover kan zetten. Ja, illustreert medisch wetenschapper en epidemioloog Jessica Stanhope van het Queen Elizabeth Ziekenhuis in Adelaide met een recent onderzoek: “Meer boomkroonbedekking of natuurlijke omgeving binnen 300 tot 1000 meter van de woning hangt samen met een lager risico op artrose. Een deel van dat effect lijkt samen te hangen met minder luchtvervuiling, vooral lagere blootstelling aan NO2 en PM10.”3
Elke toename van 5% in groene ruimte, blauwe ruimte (water) en natuurlijke omgeving binnen 300 meter gaat bovendien gepaard met een lager risico op artrose, met hazard ratio’s van 0,96 (95%-BI 0,95-0,97), 0,95 (95%-BI 0,91-0,99) en 0,98 (95%-BI 0,97-0,99).3 “Groene en biodiverse omgevingen hebben mogelijk gunstige effecten. En omdat mensen nu eenmaal moeite hebben met het aanpassen van gedrag, is omgevingsgezondheid een steeds interessanter onderdeel van preventie en leefstijl.”
Bronnen:
- Mohamed R, Ehab M, Shehab M et al. Association between air pollution and risk of rheumatoid arthritis. a systematic review and meta-analysis. EULAR 2026, poster presentation 1325.
- Stanhope J. How green spaces can impact joint health. EULAR 2026, invited speaker presentation.
- Bai J, Wei P, Zhang Y, et al. Association of residential green space, blue space, and natural environment with osteoarthritis risk: The role of air pollution and phenotypic age acceleration. Environ Res. 2026;292:123632.