Bij patiënten met chronisch hartfalen lijkt het bekende beschermende effect van een hogere body mass index minder sterk aanwezig naarmate de ernst van het hartfalen toeneemt. Vooral bij verhoogde NT-proBNP-waarden – een belangrijke marker voor cardiale stress en prognose – verdwijnt de zogenoemde obesitasparadox grotendeels.
De obesitasparadox is een fenomeen dat al jaren wordt beschreven bij patiënten met hartfalen (HF). Hoewel obesitas een belangrijke risicofactor is voor het ontstaan van cardiovasculaire aandoeningen, blijken patiënten met overgewicht of obesitas in sommige onderzoeken juist een betere prognose te hebben dan patiënten met een normaal of laag lichaamsgewicht. Tot nu toe was echter onvoldoende duidelijk of dit effect behouden blijft bij ernstiger HF. In deze analyse onderzochten de onderzoekers de relatie tussen de body mass index (BMI), N-terminal pro-brain natriuretic brain peptide (NT-proBNP)-concentraties en klinische uitkomsten bij 4.529 patiënten met chronisch HF. NT-proBNP – ingezet als marker voor de ernst van HF – is sterk geassocieerd met mortaliteit en ziekenhuisopnamen. De resultaten lieten zien dat een hogere BMI vooral gunstig geassocieerd was met klinische uitkomsten bij patiënten met relatief lage NT-proBNP-waarden. Naarmate de NT-proBNP-concentraties stegen, nam dit voordeel echter duidelijk af. Bij patiënten met de hoogste biomarkerwaarden was het beschermende effect van obesitas vrijwel verdwenen. Volgens de onderzoekers suggereert dit dat de obesitasparadox voornamelijk aanwezig is in minder gevorderde stadia van HF.
Mogelijk spelen bij ernstiger HF factoren zoals inflammatie, cachexie, spierverlies en metabole ontregeling een grotere rol dan de potentiële voordelen van extra lichaamsmassa. De onderzoekers benadrukten daarom dat de BMI bij HF altijd in de context van ziekte-ernst moet worden geïnterpreteerd. Een hogere BMI betekent niet automatisch een betere prognose, zeker niet bij patiënten met sterk verhoogde NT-proBNP-waarden.
Bron:
Yu MM, Jauhari SM, Tan SML, et al. Relationship between NT-proBNP levels and BMI on clinical outcomes in heart failure: attenuation of the obesity paradox at higher disease severity. Heart Failure Congress 2026, moderated ePosters 1.