Veranderingen in structurele connectiviteit bij mensen met MS en cognitieve beperkingen

Delen via:
ECTRIMS 2024

Veel mensen met MS hebben last van cognitieve beperkingen, waarbij een grote diversiteit bestaat in welk cognitief domein is aangetast en de ernst van de beperking die daarmee samenhangt. Uit een onderzoek bij mensen met MS blijkt nu dat ernstige cognitieve beperkingen samengaan met verminderde structurele connectiviteit, vooral in de temporaal- en occipitaalkwab. 

Een onderzoeksteam uit onder andere Spanje en Nederland was benieuwd of patiënten die meer last hebben van cognitieve beperkingen een sterkere verlaging hadden van hun structurele connectiviteit dan patiënten met minder beperkingen. Ook wilden ze weten welke hersengebieden vooral aangedaan waren bij patiënten met meer cognitieve beperkingen. 

In een retrospectief cross-sectioneel onderzoek werden gegevens verzameld van 601 mensen met MS en 163 gezonde controles. Op basis van hun scores op de Brief Repeatable Battery of Neuropsychological Tests (BRB-N) of een gelijkwaardige testbatterij, maakten de onderzoekers 3 groepen patiënten: 1) zonder cognitieve beperkingen, 2) cognitief aangedaan in 1 domein, namelijk geheugen óf informatieverwerkingssnelheid, en 3) cognitief aangedaan in 2 domeinen, namelijk geheugen én informatieverwerkingssnelheid. Diffusie-gewogen MRI gaf inzicht in structurele connectiviteit. 

De onderzochte patiënten hadden het vaakst relapsing remitting MS (82%), waren vaker vrouw (68%), hadden een mediane leeftijd van 44,4 jaar en een mediane EDSS-score van 2,5. 41% had geen cognitieve beperkingen, 32% had beperkingen in 1 domein en 27% in 2 domeinen. In vergelijking met gezonde controles hadden MS-patiënten zonder cognitieve beperkingen een verlaging in structurele connectiviteit van 81,7% (effectgrootte (ES): klein tot middelgroot). Verschillen tussen MS-patiënten zonder cognitieve beperkingen en met beperkingen in 1 domein waren klein en betroffen dan vooral veranderingen in de pariëtaalkwab. Patiënten met beperkingen in 2 domeinen hadden een verminderde connectiviteit in vergelijking met cognitief onaangedane patiënten (85,4%; ES: middelgroot tot groot) en patiënten met beperkingen in 1 domein (78,4%; ES: klein tot middelgroot). Het ging vooral om veranderingen in de temporaal- en occipitaalkwab. 

Bron: 

Solana E, Martinez-Heras E, Vivò Pascual F, et al. Is structural connectivity different according to cognitive profiles in people with MS? ECTRIMS 2024, abstract O042/877.

Regionale en demografische verschillen in Parkinson in Nederland

jan 2026 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Regionale en demografische verschillen in Parkinson in Nederland

Microneurografie onthult perifere zenuwstoornis bij long covid

jan 2026 | Virale infecties

Lees meer over Microneurografie onthult perifere zenuwstoornis bij long covid

Vergoeding pitolisant voor behandeling EDS bij OSA

jan 2026

Lees meer over Vergoeding pitolisant voor behandeling EDS bij OSA

Gerichte therapieën plus radiotherapie bij glioblastoom: een umbrella-studie

jan 2026 | Neuro-oncologie, Radiotherapie

Lees meer over Gerichte therapieën plus radiotherapie bij glioblastoom: een umbrella-studie

Peri-ictale apneu en alleen wonen verhogen SUDEP-risico

jan 2026 | Epilepsie

Lees meer over Peri-ictale apneu en alleen wonen verhogen SUDEP-risico

Webcast 'Gordelroospreventie in medische risicogroepen – van indicatie tot vaccinatie'

jan 2026 | IBD, Multipele Sclerose, Psoriasis, RA, SLE, Spondyloartritis, Vaccinatie, Virale infecties

Lees meer over Webcast 'Gordelroospreventie in medische risicogroepen – van indicatie tot vaccinatie'

Neurologisch Jaaroverzicht 2025

15 dec 2025 om 20:00 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose

Lees meer over Neurologisch Jaaroverzicht 2025

Parkinson: Dopaminerge infusietherapie - Ervaringen uit de praktijk

4 dec 2025 om 20:00 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Parkinson: Dopaminerge infusietherapie - Ervaringen uit de praktijk

Benefit-Risk Ratio bij DMT's in MS: dilemma’s van de behandelaar

25 nov 2025 om 19:30 | Multipele Sclerose

Lees meer over Benefit-Risk Ratio bij DMT's in MS: dilemma’s van de behandelaar

Ouder worden met MS

12 nov 2025 om 20:30 | Multipele Sclerose

Lees meer over Ouder worden met MS

Keynote webinar | Spotlight on functional neurological disorder

20 okt 2025 om 18:00

Lees meer over Keynote webinar | Spotlight on functional neurological disorder

Gordelroospreventie in medische risicogroepen - van indicatie tot vaccinatie

2 jul 2025 om 20:00 | Vaccinatie, Virale infecties

Lees meer over Gordelroospreventie in medische risicogroepen - van indicatie tot vaccinatie

Kosteneffectiviteit van MS-medicatie in de praktijk

12 mei 2025 om 20:00 | Multipele Sclerose

Lees meer over Kosteneffectiviteit van MS-medicatie in de praktijk

Overmatige slaperigheid overdag bij OSA & narcolepsie: de laatste inzichten

22 jan 2025 om 20:00

Lees meer over Overmatige slaperigheid overdag bij OSA & narcolepsie: de laatste inzichten

Neurologisch Jaaroverzicht 2024

17 dec 2024 om 20:00 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose

Lees meer over Neurologisch Jaaroverzicht 2024
Er zijn geen e-learnings gevonden.

Dementie Update 2026

donderdag 26 mrt 2026 van 09:30 tot 16:30 | Dementie

Lees meer over Dementie Update 2026

ECTRIMS NL 2026

woensdag 21 okt 2026 t/m vrijdag 23 okt 2026 | Multipele Sclerose

Lees meer over ECTRIMS NL 2026

Subklinische ziektelast van MS bij EDSS-score van 0

okt 2021 | Multipele Sclerose

Lees meer over Subklinische ziektelast van MS bij EDSS-score van 0

Effect cladribine op beperkingen en mobiliteit houdt lang aan

okt 2021 | Multipele Sclerose

Lees meer over Effect cladribine op beperkingen en mobiliteit houdt lang aan

Standpunt ECTRIMS/EAN over COVID-19-vaccins bij MS

okt 2021 | Multipele Sclerose, Vaccinatie

Lees meer over Standpunt ECTRIMS/EAN over COVID-19-vaccins bij MS

Gunstig effect op neurodegeneratie van siponimod bevestigd

okt 2021 | Multipele Sclerose

Lees meer over Gunstig effect op neurodegeneratie van siponimod bevestigd

Effect van ATA188 bij progressieve MS suggereert remyelinisatie

okt 2021 | Immuuntherapie, Multipele Sclerose

Lees meer over Effect van ATA188 bij progressieve MS suggereert remyelinisatie

Positieve invloed teriflunomide op vermoeidheid, stemming en werk

okt 2021 | Multipele Sclerose

Lees meer over Positieve invloed teriflunomide op vermoeidheid, stemming en werk

Satralizumab aanhoudend effectief bij NMOSD

okt 2021 | Multipele Sclerose

Lees meer over Satralizumab aanhoudend effectief bij NMOSD

MS verergert al in een vroeg stadium sluipenderwijs

okt 2021 | Multipele Sclerose

Lees meer over MS verergert al in een vroeg stadium sluipenderwijs

Corticale laesies bij diagnose voorspellen conversie naar SPMS

okt 2021 | Multipele Sclerose

Lees meer over Corticale laesies bij diagnose voorspellen conversie naar SPMS

Podcast: AI in stroke - Using deep learning to predict clinical outcomes after stroke

jan 2024 | Neuro-vasculair

Lees meer over Podcast: AI in stroke - Using deep learning to predict clinical outcomes after stroke

Podcast: Stem cell therapy for PD - A new era for managing Parkinson’s disease?

dec 2023 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Podcast: Stem cell therapy for PD - A new era for managing Parkinson’s disease?

Real World Evidence in MS

jan 2020 | Multipele Sclerose

Lees meer over Real World Evidence in MS

MedNet Neurologie 2025-04

dec 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-04

MedNet Neurologie 2025-03

sep 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-03

MedNet Neurologie 2025-02

jun 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-02

MedNet Neurologie 2025-01

mrt 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-01

MedNet Neurologie 2024-04

dec 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-04

MedNet Neurologie 2024-03

sep 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-03

MedNet Neurologie 2024-02

jun 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-02

MedNet Neurologie 2024-01

mrt 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-01

MedNet Neurologie 2023-04

dec 2023

Lees meer over MedNet Neurologie 2023-04

Whitepaper: 24 Veelgestelde vragen en antwoorden over long COVID

feb 2022

Lees meer over Whitepaper: 24 Veelgestelde vragen en antwoorden over long COVID