COVID-19 en vaccin kunnen huidafwijkingen veroorzaken

Delen via:

Een SARS-CoV-2-infectie kan een breed scala van huidafwijkingen veroorzaken die vóór, tijdens of langere tijd na de actieve ziekte optreden. “Deze huidafwijkingen hebben we redelijk in beeld”, vertelt dr. Annemie Galimont-Collen. “Nu wordt duidelijk dat sommige laesies kunnen persisteren. Daarnaast komen vaccinatiegerelateerde huidafwijkingen aan het licht; ze lijken op de afwijkingen veroorzaakt door het virus zelf.”

In de literatuur over de huidafwijkingen bij COVID-19-patiënten zijn onder andere rapportages over pseudo-wintertenen, vesiculeuze erupties, morbilliform exantheem, acute urticaria en livedo. Galimont, werkzaam bij het dermaTeam Zeeland en het Bravis Ziekenhuis in Roosendaal, vindt het belangrijk om bij dergelijke huidafwijkingen te denken aan een SARS-CoV-2-infectie. Het lastige is dat deze huidafwijkingen niet specifiek zijn voor een SARS-CoV-2-infectie. Alleen nieuw ontstane, onverklaarde pseudo-wintertenen zijn mogelijk een specifieke uiting van een asymptomatische of niet-ernstige infectie met SARS-CoV-2.

Om de oorzaken van de huidafwijkingen beter te begrijpen, adviseert Galimont om huidbiopten af te nemen voor histopathologisch onderzoek. Ook vraagt ze dermatologen om de huidafwijkingen te rapporten op de website van de American Association of Dermatology (www.aad.org/covidregistry). “De Amerikanen en nu ook de Britten hebben registries, waarbij een aantal zaken wordt uitgevraagd. Je kunt je coupes en foto’s opsturen en dan verbinden zij er conclusies aan.”

Pseudo-wintertenen en vesiculeuze eruptie

Sinds het begin van de COVID-19-pandemie zijn opvallend veel meldingen gedaan van huidafwijkingen die lijken op wintertenen. Dit zijn casuïstische mededelingen, patiëntenseries en drie grotere observationele studies. Opvallend is dat het vooral jonge patiënten (mediane leeftijd: 35 jaar) betrof met een blanco voorgeschiedenis en een niet ernstig ziektebeloop. Van de patiënten met vermoedelijke of bewezen COVID-19 bij wie huidafwijkingen optraden, had 62% pseudo-wintertenen.

Terwijl de gebruikelijke wintertenen vooral in de koude maanden een probleem vormen, is de daarop lijkende huidafwijking bij COVID-19-patiënten juist in de lente- en zomermaanden van 2020 gezien. Deze pseudo-wintertenen verdwijnen spontaan binnen enkele weken. “In de afgelopen tijd hebben we een aantal patiënten daarmee gezien”, vertelt Galimont. “Van hen gaan we biopten, serologie en PCR analyseren. We vangen deze COVID-tenen ook niet altijd. Je moet erop bedacht zijn dat deze mensen nog besmettelijk kunnen zijn.”

SARS-CoV-2-gerelateerde vesiculeuze erupties kenmerken zich door monomorfe, kleine vesikels die vooral op de romp aanwezig zijn en soms gepaard gaan met geringe jeuk. Bij 7-9% van de patiënten met bewezen of vermoedelijke COVID-19 en huidafwijkingen zijn vesiculeuze erupties vastgesteld.

Morbilliform exantheem, acute urticaria en livedo

In de literatuur zijn meerdere meldingen gedaan van COVID-19-patiënten met een maculopapuleus of morbilliform exantheem of met acute urticaria. Galimont: “Urticaria vallen niet zo op, die zien we heel vaak”. Morbilliform exantheem kan optreden bij virale infecties, maar komt ook veel voor in reactie op geneesmiddelen, zoals antibiotica. Vooral wanneer acute urticaria gepaard gaat met koorts, kent deze huidafwijking een uitgebreide differentiaaldiagnose (DD), onder andere virale infecties. Galimont vindt dat bij urticaria COVID-19 in de DD moeten staan. “Het is nieuw dat we daaraan moeten denken. In 90% van de gevallen van urticaria vinden we geen oorzaak.”

De laatste groep huidafwijkingen bij COVID-19 omvat cutane doorbloedingsstoornissen en hemorragische afwijkingen. In de literatuur staan enkele meldingen van SARS-CoV-2-positieve patiënten met livedo reticularis op de benen.

Vaccinatiegerelateerde huidafwijkingen

Naast de COVID-19-gerelateerde huidafwijkingen, die uitgebreider staan beschreven in het NTvG-artikel waar Galimont aan heeft meegeschreven, kunnen ook door de vaccinatie huidafwijkingen ontstaan. “We zien vooral reactie bij mensen die fillers hebben gehad. Het zijn ten eerste lokale injectiereacties – een bekend probleem – niet alleen bij toediening van vaccins, maar ook van medicatie. Die reacties zijn van voorbijgaande aard. Blijkbaar reageert het geactiveerde immuunsysteem ook tegen de fillers.”

Bron

Çiftçi Z, Clabbers JMK, Galimont-Collen AFS, Gostyński A. Huidafwijkingen bij covid-19. Een samenvatting van de literatuur. Ned Tijdschr Geneesk. 2020;164:D5443.

 

Anti-TNF-α bij zwangeren geen nadelig effect op zwangerschapsuitkomsten

jun 2021 |

Lees meer over Anti-TNF-α bij zwangeren geen nadelig effect op zwangerschapsuitkomsten

De onontkoombare digitale transitie

jun 2021 |

Lees meer over De onontkoombare digitale transitie

Promotie: Nieuwe onderzoeksmethoden bij huidaandoeningen, met een focus op rosacea 

jun 2021 |

Lees meer over Promotie: Nieuwe onderzoeksmethoden bij huidaandoeningen, met een focus op rosacea 

Chemopreventie bij non-melanoma skin cancer: acitretine of nicotinamide?

jun 2021 |

Lees meer over Chemopreventie bij non-melanoma skin cancer: acitretine of nicotinamide?

COVID-19 en vaccin kunnen huidafwijkingen veroorzaken

jun 2021 |

Lees meer over COVID-19 en vaccin kunnen huidafwijkingen veroorzaken

Vertraagde huidreactie na COVID-19-vaccin Moderna

jun 2021 |

Lees meer over Vertraagde huidreactie na COVID-19-vaccin Moderna

Webcast chronische jeuk, psoriasis en de toekomst van dermatologie

28 mei 2021 | Coronavirus (COVID-19)

Lees meer over Webcast chronische jeuk, psoriasis en de toekomst van dermatologie

Masterclass vergevorderd cutaan plaveiselcelcarcinoom #2

27 mei 2021 om 20:00 | Dermatologie

Lees meer over Masterclass vergevorderd cutaan plaveiselcelcarcinoom #2

Nieuwe behandelopties voor kinderen met ernstig atopisch (constitutioneel) eczeem

19 mei 2021 | Dermatologie

Lees meer over Nieuwe behandelopties voor kinderen met ernstig atopisch (constitutioneel) eczeem

Webinars ‘Op de hoogte blijven van medicamenteuze behandeling van reumatische ziekten’

19 mrt 2021 | Dermatologie

Lees meer over Webinars ‘Op de hoogte blijven van medicamenteuze behandeling van reumatische ziekten’

Masterclass vergevorderd cutaan plaveiselcelcarcinoom

27 jan 2021 om 20:30 | Dermatologie

Lees meer over Masterclass vergevorderd cutaan plaveiselcelcarcinoom

EADV Highlights (in ORANJE)

2 dec 2020 om 20:30 | Dermatologie

Lees meer over EADV Highlights (in ORANJE)

Precisiezorg dichterbij dan we denken

2 nov 2020 | Cardiologie

Lees meer over Precisiezorg dichterbij dan we denken

Veneuze ziekten; samen van de oppervlakte de diepte in 

16 sep 2020 om 20:30 | Dermatologie

Lees meer over Veneuze ziekten; samen van de oppervlakte de diepte in 

Psoriasis in COVID-19 era: how do we manage psoriasis in 2021?

27 aug 2020 om 20:30 | Dermatologie

Lees meer over Psoriasis in COVID-19 era: how do we manage psoriasis in 2021?

Insectengifallergie behandelen met allergie immunotherapie, hoe zinvol is dat?

Dermatologie

Lees meer over Insectengifallergie behandelen met allergie immunotherapie, hoe zinvol is dat?

Masterclass Dermatologie - Module II De behandeling van handeczeem

Dermatologie

Lees meer over Masterclass Dermatologie - Module II De behandeling van handeczeem
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Toevoegen relatlimab aan nivolumab verbetert PFS bij gevorderd melanoom

Lees meer
Lees meer over Toevoegen relatlimab aan nivolumab verbetert PFS bij gevorderd melanoom

Een eensluidende definitie voor SLE in remissie

Lees meer
Lees meer over Een eensluidende definitie voor SLE in remissie

Effect van filgotinib op PASDAS tot aan week 100

Lees meer
Lees meer over Effect van filgotinib op PASDAS tot aan week 100

Trends bij PsA en axSpA uit de EuroSpA-samenwerking

Lees meer
Lees meer over Trends bij PsA en axSpA uit de EuroSpA-samenwerking

Verbeterde kwaliteit van leven met tofacitinib vooral door minder jeuk

Lees meer
Lees meer over Verbeterde kwaliteit van leven met tofacitinib vooral door minder jeuk

Geen voordeel therapeutic drug monitoring bij starten met infliximab

Lees meer
Lees meer over Geen voordeel therapeutic drug monitoring bij starten met infliximab

Allergeenvrije geurende crème biedt uitkomst voor patiënt met extreem droge huid

Lees meer
Lees meer over Allergeenvrije geurende crème biedt uitkomst voor patiënt met extreem droge huid

Studiemedicijn tegen haaruitval blijft effectief en veilig bij langdurig gebruik

Lees meer
Lees meer over Studiemedicijn tegen haaruitval blijft effectief en veilig bij langdurig gebruik

Live webcast over de EADV Highlights

Lees meer
Lees meer over Live webcast over de EADV Highlights

Psoriasis - Why is real world evidence data important?

nov 2020 |

Lees meer over Psoriasis - Why is real world evidence data important?

The ambition in the treatment of psoriasis

okt 2019 |

Lees meer over The ambition in the treatment of psoriasis