Juiste acnezorg op juiste plek

Delen via:

Acne vulgaris is een van de meest voorkomende medische huidaandoeningen wereldwijd. Acne kenmerkt zich door een multidimensionale ziektelast. “Daarom is een effectieve en tijdige behandeling zo ontzettend belangrijk”, benadrukt Femke de Vries, docent-onderzoeker binnen het lectoraat Innovatie van Zorgprocessen in de Farmacie (IZF) aan de Hogeschool Utrecht. “Gemiddeld duurt het 3,7 jaar voordat mensen een effectieve behandeling krijgen, terwijl er goede behandelmogelijkheden voorhanden zijn. Wanneer we erin slagen de nu nog gefragmenteerde acnezorg beter te organiseren, is dat winst voor de patiënt!”

In september 2022 promoveerde De Vries op het onderwerp ‘Organisatie en kwaliteit van de Nederlandse acnezorg’1 en werkte zij mee aan de herziening van de ‘Richtlijn Acne vulgaris’ van de Nederlandse Vereniging van Dermatologie en Venereologie (NVDV).2 De Vries: “We weten heel veel over de effectiviteit van medicamenteuze behandelmogelijkheden; die zijn onderzocht in grootschalige gerandomiseerde studies. Door een efficiëntere inrichting van de zorg zouden we de acnezorg verder kunnen optimaliseren. Omdat het nog ontbrak aan onderzoek naar de organisatie van acnezorg, heb ik hier mijn promotieonderzoek naar gedaan.”

58 zorgpaden

Binnen de Nederlandse acnezorg zijn verschillende typen zorgprofessionals actief, elk vanuit een eigen invalshoek: huisartsen, dermatologen, huidtherapeuten en schoonheidsspecialisten. Uit het onderzoek van De Vries blijkt dat de ‘patiëntreis’, de routes die patiënten bewandelen in de zoektocht naar effectieve zorg, heel divers kunnen zijn. Binnen de Nederlandse acnezorg zijn maar liefst 58 verschillende zorgpaden te onderscheiden, zonder enig coherent patroon.3 Daarnaast zijn diverse over-the-counterproducten verkrijgbaar bij de apotheek en drogist die patiënten naar eigen inzicht gebruiken. “Dit toont aan dat de acnezorg gefragmenteerd is en dat mensen blijkbaar erg aan het zoeken zijn naar een oplossing voor hun acneproblemen.”

Grote variëteit in acnezorg

De Vries heeft in kaart gebracht hoe de Nederlandse acnezorg is georganiseerd, welke factoren van invloed zijn op de kwaliteit van zorg waaronder de kwaliteit van leven en patiënttevredenheid en waar de toekomstige zorg verbeterd zou kunnen worden. In de meeste gevallen is de huisarts de eerst geraadpleegde professional in het behandeltraject; 53% van de zorg wordt verleend door artsen (dermatologen en huisartsen) en 47% door niet-artsen (huidtherapeuten en schoonheidsspecialisten). Ondanks de grote variëteit in acnezorg en acneprofessionals, ervaren veel patiënten een vertraging tussen het ontstaan van acne en het ontvangen van een effectieve behandeling. Ook ervaren zij niet zelden een onnodig langdurig zorgtraject.

Negatieve gevolgen

De Vries: “De lange zoektocht en het ontbreken van de juiste zorg op de juiste plek kan ernstige en langdurige gevolgen hebben. Acne kan permanente schade aan de huid veroorzaken, zoals littekenvorming en post-inflammatoire hyperpigmentatie. Ook vermindert acne de kwaliteit van leven. Zelfs een milde vorm kan negatieve invloed hebben op werk, sociale interacties en stemming.4 Acne is niet alleen cosmetisch! Mijn dringende advies is dan ook acne te beschouwen als medische huidaandoening en alleen therapieën toe te passen die wetenschappelijk bewezen effectief zijn.” Uit haar onderzoek bleek echter dat nog niet alle zorg wordt toegepast volgens de principes van ‘evidence-based medicine’ of ‘evidence-based practice’. Een grote groep patiënten, ook met ernstige acne, kwam soms zelfs niet in aanraking met medicamenteuze therapieën, terwijl voor de effectiviteit van dergelijke behandelingen wetenschappelijk gezien het meeste bewijs is.

Multidisciplinaire samenwerking

Op basis van de resultaten uit het proefschrift kon De Vries concluderen dat de Nederlandse acnezorg een leeromgeving is, die open staat voor nieuwe benaderingen om de kwaliteit van de acnezorg te verbeteren. Op basis daarvan heeft ze aan het eind van het proefschrift een overkoepelend, multidisciplinair zorg- en participatiemodel voorgesteld, om de kwaliteit van zorg, die meer is afgestemd op de behoeften van de patiënten, te bevorderen. Zo moeten ernstige vormen van acne zonder twijfel behandeld worden door de dermatoloog. Een relatief grote groep patiënten kan behandeld worden in de eerstelijnszorg door de huisarts en door de huidtherapeut met de juiste patiëntvoorlichting en de juiste middelen. De groep met milde acneklachten kan behandeld worden door de schoonheidsspecialist. De Vries pleit voor multidisciplinaire samenwerking en snelle doorverwijzing. “Een goede afstemming tussen verschillende zorgverleners en protocollering van zorgprocessen is essentieel. Mijn advies is: evalueer na 12 weken en kies dan bij onvoldoende effect voor een andere behandeling of verwijs de patiënt door naar een andere zorgverlener. Voor een efficiënte en effectieve samenwerking is het van belang de acne te meten om het effect van de behandeling te kunnen evalueren. Dat gebeurt nu nog niet overal. Idealiter gebruiken zorgprofessionals hiervoor dezelfde meetinstrumenten, zodat zij dezelfde taal spreken en bij doorverwijzen direct goed op de hoogte zijn.” Dit sluit goed aan bij de module ‘Organisatie van zorg’ die is toegevoegd in de herziene richtlijn van de NVDV.2 Hierin staat duidelijk beschreven wanneer een patiënt met acne verwezen moet worden naar een dermatoloog of een andere medisch specialist. Ook is het advies aandacht te besteden aan mogelijke psychische problemen als gevolg van acne en zo nodig door te verwijzen naar een psycholoog.

Patiënt centraal

De Vries ziet gaandeweg een verschuiving optreden in de behandeling van acne. “Er komt steeds meer aandacht voor de wensen en behoeften van de patiënt. Door het in kaart brengen van het patiëntenperspectief kan de behandeling beter afgestemd worden op de persoonlijke situatie en kan zorg op maat geleverd worden.” In dit kader onderzocht De Vries de patiëntervaringen, aan de hand van de Patient Reported Experience Measurements-vragenlijst (PREMs). Patiënten waren over het algemeen positief over de zorg die door de professionals werd geleverd. Er werden echter statistisch significante verschillen gevonden tussen verschillende onderzochte PREM-zorgdomeinen. Zo waren patiënten het meest positief over het contact, het behandelplan en de zorgfaciliteiten van de huidtherapeut. Patiënten gaven daarbij aan de huidtherapeut hoogstwaarschijnlijk aan te bevelen aan andere mensen met vergelijkbare huidproblemen. Wat betreft het effect van de behandeling waren patiënten het meest tevreden over de dermatoloog. “Alhoewel een behandeling op maat met daarin voldoende voorlichting en begeleiding van de patiënt met acne wellicht meer tijd kost, kan de patiënttevredenheid stijgen en daarmee de behoefte aan vervolgconsulten afnemen. Ik zie daarin een toenemende rol voor huidtherapeuten. Ik hoop dat we in de (nabije) toekomst de zorg efficiënter kunnen organiseren, effectiever kunnen behandelen op een manier die aansluit bij de patiënt. Het gaat om een grote groep mensen die last hebben acne en die goede zorg verdienen.”

Referenties:

  1. Vries FMC de. ‘Acne healthcare in the Netherlands; From fragmented care to an integrated healthcare system’ [proefschrift] Nijmegen: Radboud Universiteit, 2022.
  2. Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie. Richtlijn Acne vulgaris. Herziening 2022. Te raadplegen op: https://nvdv.nl
  3. Vries FMC de, Tjin E, Driessen R, et al. Exploring patient journeys through acne healthcare: a patient perspective. J Dermatolog Treat. 2021 Jun 30:1-8.
  4. Layton AM, Thiboutot D, Tan J. Reviewing the global burden of acne: how could we improve care to reduce the burden? Br J Dermatol. 2021;184:219-25.

Infecties bij kinderen behandeld met dupilumab voor constitutioneel eczeem

apr 2024 | Bacteriële infecties, Eczeem

Lees meer over Infecties bij kinderen behandeld met dupilumab voor constitutioneel eczeem

Ernst van huidlaesies bij psoriasis beïnvloedt arbeidsproductiviteit en zorgkosten

apr 2024 | Psoriasis

Lees meer over Ernst van huidlaesies bij psoriasis beïnvloedt arbeidsproductiviteit en zorgkosten

Wennen aan de Europese regels voor geneesmiddelenonderzoek

apr 2024

Lees meer over Wennen aan de Europese regels voor geneesmiddelenonderzoek

CRISPR-Cas9 in vivo genbewerking van KLKB1 bij erfelijk angio-oedeem

apr 2024

Lees meer over CRISPR-Cas9 in vivo genbewerking van KLKB1 bij erfelijk angio-oedeem

Focus op bijwerkingen immuuntherapie bij kanker

apr 2024 | Immuuntherapie

Lees meer over Focus op bijwerkingen immuuntherapie bij kanker

Doxycycline-PEP ter preventie van seksueel overdraagbare infecties bij vrouwen

apr 2024 | SOA, Venereologie

Lees meer over Doxycycline-PEP ter preventie van seksueel overdraagbare infecties bij vrouwen

Challenges in advanced Cutaneous T-cell Lymphoma (CTCL) – diagnosis and management

10 jun 2024 om 16:30 | Lymfoom

Lees meer over Challenges in advanced Cutaneous T-cell Lymphoma (CTCL) – diagnosis and management

Masterclass: Psoriatic Disease recente ontwikkelingen in de behandeling

22 mei 2024 om 20:00 | Artritis, Psoriasis

Lees meer over Masterclass: Psoriatic Disease recente ontwikkelingen in de behandeling

Hidradenitis Suppurativa (HS): recente ontwikkelingen in de behandeling

7 mrt 2024 | Huidinfecties

Lees meer over Hidradenitis Suppurativa (HS): recente ontwikkelingen in de behandeling

Van data naar doen! De systemische behandeling van atopisch eczeem en prurigo nodularis

2 feb 2024 | Eczeem, Vaccinatie

Lees meer over Van data naar doen! De systemische behandeling van atopisch eczeem en prurigo nodularis

Zeldzame aandoeningen binnen dermatologie

30 okt 2023 om 20:00

Lees meer over Zeldzame aandoeningen binnen dermatologie

Niet-melanoom huidkanker in de regio

31 aug 2023 | Dermato-oncologie, Radiotherapie

Lees meer over Niet-melanoom huidkanker in de regio

Zoveel meer dan alleen maar eczeem!

19 apr 2023 om 20:30 | Eczeem

Lees meer over Zoveel meer dan alleen maar eczeem!

Masterclass: innovatieve inzichten in de behandeling van Psoriatic Disease

2 nov 2022 | Arthritis psoriatica, Psoriasis

Lees meer over Masterclass: innovatieve inzichten in de behandeling van Psoriatic Disease

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

12 okt 2022 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Serious game Kijk verder dan de huid; casus 1

Lees meer over Serious game Kijk verder dan de huid; casus 1
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Teleurstellende uitkomsten doxyPEP en vaccin tegen gonorroe

mrt 2024 | Bacteriële infecties, SOA, Venereologie

Lees meer over Teleurstellende uitkomsten doxyPEP en vaccin tegen gonorroe

Zo veilig zijn COVID-vaccins bij gebruik immuunsuppressiva

nov 2023 | Arthritis psoriatica, Spondyloartritis, Vaccinatie

Lees meer over Zo veilig zijn COVID-vaccins bij gebruik immuunsuppressiva

Eerder, vaker en langer remissie met anifrolumab bij SLE

nov 2023 | SLE

Lees meer over Eerder, vaker en langer remissie met anifrolumab bij SLE

Positieve resultaten voor neoadjuvant cemiplimab bij cutaan plaveiselcelcarcinoom

okt 2023 | Chirurgie, Dermato-oncologie, Immuuntherapie

Lees meer over Positieve resultaten voor neoadjuvant cemiplimab bij cutaan plaveiselcelcarcinoom

Paradigmaverschuiving op komst bij alopecia areata?

okt 2023

Lees meer over Paradigmaverschuiving op komst bij alopecia areata?

Zo beïnvloedt comorbiditeit de behandeling voor vitiligo

okt 2023 | Eczeem, Psoriasis

Lees meer over Zo beïnvloedt comorbiditeit de behandeling voor vitiligo

Drug survival bij alle IL-17- en IL-23-remmers hoog, maar één middel springt eruit

okt 2023 | Psoriasis

Lees meer over Drug survival bij alle IL-17- en IL-23-remmers hoog, maar één middel springt eruit

Wat een opluchting: binnen 2 weken verlost van jeuk

okt 2023 | Eczeem

Lees meer over Wat een opluchting: binnen 2 weken verlost van jeuk

Hoe herkent u kanker in de donkere huid?

okt 2023 | Actinische keratose, Dermato-oncologie

Lees meer over Hoe herkent u kanker in de donkere huid?

Podcastserie Psoriasis

nov 2023 | Arthritis psoriatica, Diabetes, Psoriasis

Lees meer over Podcastserie Psoriasis

Psoriatic Disease: het belang van anamnese en het herkennen van rode vlaggen

nov 2022 | Psoriasis

Lees meer over Psoriatic Disease: het belang van anamnese en het herkennen van rode vlaggen

Conventioneel systemische therapie; is dat nog nodig?

okt 2022 | Psoriasis

Lees meer over Conventioneel systemische therapie; is dat nog nodig?

Psoriasis - Why is real world evidence data important?

nov 2020 | Psoriasis

Lees meer over Psoriasis - Why is real world evidence data important?

The ambition in the treatment of psoriasis

okt 2019 | Psoriasis

Lees meer over The ambition in the treatment of psoriasis

MedNet Dermatologie 2024-02

apr 2024

Lees meer over MedNet Dermatologie 2024-02

MedNet Dermatologie 2024-01

mrt 2024

Lees meer over MedNet Dermatologie 2024-01

MedNet Dermatologie 2023-04

dec 2023

Lees meer over MedNet Dermatologie 2023-04

MedNet Dermatologie 2023-02

jun 2023

Lees meer over MedNet Dermatologie 2023-02

MedNet Dermatologie 2023-01

apr 2023

Lees meer over MedNet Dermatologie 2023-01

MedNet Dermatologie 2022-04

dec 2022

Lees meer over MedNet Dermatologie 2022-04

MedNet Dermatologie 2022-03

sep 2022

Lees meer over MedNet Dermatologie 2022-03

MedNet Dermatologie 2022-02

jun 2022

Lees meer over MedNet Dermatologie 2022-02

MedNet Dermatologie 2022-01

apr 2022

Lees meer over MedNet Dermatologie 2022-01