Onderliggende mechanismen van geslachtsverschillen bij astma blootgelegd

Delen via:

De prevalentie en ernst van allergische aandoeningen verschilt tussen mannen en vrouwen. Recent is gevonden dat groep 2 aangeboren lymfoïde cellen (ILC2’s) een cruciale rol spelen bij deze aandoeningen. Een recente studie uit China bevestigde de rol van ILC2’s en toonde geslachtsverschillen en mogelijke aanknopingspunten voor de behandeling.

Bij astma en allergische rinitis is sprake van een allergische luchtwegontsteking, overwegend van het type 2. De epidemiologie en ernst van astma blijken te verschillen tussen mannen en vrouwen. Terwijl deze aandoeningen frequent voorkomen bij jongens, nemen de prevalentie en ziekte-ernst bij meisjes/vrouwen toe vanaf de adolescentie tot de volwassenheid. Er liggen diverse mechanismen ten grondslag aan deze man-vrouwverschillen, waaronder de effecten van vrouwelijke hormonen op de immuunrespons en in het bijzonder de modulatie van de ontstekingsreactie door oestrogenen.

Tot nu toe werd ervan uitgegaan dat de type 2-ontsteking vooral gemedieerd wordt door CD4-positieve helper T-lymfocyten (Th2). In eerder onderzoek is echter gevonden dat vrouwtjesmuizen een hogere Th2- en Th17-respons hadden dan mannetjesmuizen. Bij die respons was sprake van een hoge expressie van interleukine (IL)-13- en IL-17A en hoge niveaus van ontstekingscellen.

Cruciale rol van ILC2’s

In onderzoek van vorig jaar is gevonden dat ILC2’s een cruciale rol spelen bij astma en allergische rinitis, zowel bij mensen als bij dieren. ILC2’s produceren grote hoeveelheden Th2-cytokines, zoals IL-5, -9 en -13, in reactie op cytokines die afkomstig zijn van epitheelcellen, zoals IL-25 en -33 en thymus stromaal lymfopoëtine (TSLP).

Tot nu toe zijn in slechts twee studies geslachtsverschillen in de ILC2’s van patiënten onderzocht. De ene studie meldde dat vrouwelijke patiënten met matig tot ernstig astma grotere hoeveelheden circulerende ILC2’s hadden dan mannelijke patiënten. Daarentegen toonde een andere studie dat de ILC2’s alleen in het sputum van vrouwelijke patiënten met mild astma significant hoger waren dan bij mannelijke patiënten, maar er waren geen geslachtsverschillen in de bloedwaarden. Daarom blijft het onduidelijk of er geslachtsverschillen zijn in de circulerende ILC2-niveaus bij patiënten met allergische rinitis, al dan niet met comorbide astma.

Vrouwtjes- versus mannetjesmuizen

Verschillende studies meldden dat de reactie van de ILC2’s verschilde tussen vrouwtjes- en mannetjesmuizen met astma. In een model van allergische luchtwegontsteking hadden vrouwtjesmuizen grotere aantallen ILC2’s dan mannetjesmuizen. Deze diermodellen waren echter meestal geïnduceerd door ovalbumine of huisstofmijt, terwijl bij de pathogenese daarvan zowel Th2-cellen als ILC2’s betrokken zijn.

IL-33 blijkt specifiek het ILC2-dominante astmamodel bij muizen te induceren. De geslachtsverschillen van ILC2-niveaus moeten onderzocht worden in een specifiek ILC2-dominant model van T- en B-cel-deficiënte muizen.

Recente studie uit China

In een recent muizenmodel uit China zijn de geslachtsverschillen in de ILC2-afhankelijke allergische luchtwegontsteking onderzocht. Daarbij is gebruikgemaakt van T- en B-cel-deficiënte muizen. Vrouwtjesmuizen vertoonden een ernstiger type 2-reactie dan mannetjes, waarbij sprake was van een toegenomen infiltratie van ontstekingscellen in de longen en van een toegenomen productie van IL-5 en IL-13. Belangrijker nog was dat tijdens de ontstekingsreactie het percentage ILC2’s bij vrouwtjesmuizen significant was toegenomen. Dat was verantwoordelijk voor de grotere omvang van de ontsteking die werd geïnduceerd bij vrouwtjesmuizen.

Effecten bij patiënten en van testosteron

Naast het muizenmodel is in dit Chinese onderzoek geëvalueerd of er bij patiënten met astma en allergische rinitis geslachtsverschillen in de ILC2-niveaus bestaan. In tegenstelling tot de bevindingen in het muizenmodel werden bij de patiënten geen significante geslachtsverschillen gevonden. De onderzoekers vonden wel marginaal hogere niveaus van ILC2’s bij vrouwen met astma in combinatie met allergische rinitis.

De behandeling met testosteron resulteerde in een significante afname van de intracellulaire type 2-cytokinen in de ILC2’s en de proliferatie van zuivere ILC2’s als reactie op epitheliale cytokinen. Mogelijk heeft androgeentherapie dan ook een rol bij de behandeling van allergische aandoeningen.

Bron:

Wang C, Xu Z-B, Peng Y-Q, et al. Sex differences in group 2 innate lymphoid cell-dominant allergic airway inflammation. Mol Immunol. 2020;128:89-97.

 

Vetten in bloed bieden bescherming tegen allergieën

feb 2023 | Astma, Eczeem

Lees meer over Vetten in bloed bieden bescherming tegen allergieën

Antoni van Leeuwenhoek gestart met studie naar longkankerscreening

feb 2023 | Longoncologie

Lees meer over Antoni van Leeuwenhoek gestart met studie naar longkankerscreening

Publicatie werkafspraken over wisselen inhalatiemedicatie vertraagd

jan 2023 | Astma, COPD

Lees meer over Publicatie werkafspraken over wisselen inhalatiemedicatie vertraagd

Recordaantal postmortale orgaandonaties in 2022

jan 2023 | Niertransplantatie

Lees meer over Recordaantal postmortale orgaandonaties in 2022

Interimresultaten van bivalent omikronbevattend boostervaccin

jan 2023 | Vaccinatie, Virale infecties

Lees meer over Interimresultaten van bivalent omikronbevattend boostervaccin

Luchtwegverwijders bij (ex-)rokers met luchtwegsymptomen en een normale longfunctie?

jan 2023

Lees meer over Luchtwegverwijders bij (ex-)rokers met luchtwegsymptomen en een normale longfunctie?

CMV-infecties bij post-transplantatiepatiënten; een behandellandschap in ontwikkeling

14 mrt 2023 om 20:00 | Stamceltransplantatie, Virale infecties

Lees meer over CMV-infecties bij post-transplantatiepatiënten; een behandellandschap in ontwikkeling

Live online GOLD-café

23 jan 2023 | COPD

Lees meer over Live online GOLD-café

Antistolling en bloedingen

8 dec 2022 om 20:00

Lees meer over Antistolling en bloedingen

ERS Highlights 2022

9 nov 2022 om 20:00 | Astma, COPD, Pulmonale hypertensie

Lees meer over ERS Highlights 2022

Small Airways Symposium 2022: Nieuwste inzichten in Small Airways Disease

8 nov 2022 | Astma, COPD

Lees meer over Small Airways Symposium 2022: Nieuwste inzichten in Small Airways Disease

Small Airways Symposium 2022: Duurzame zorg bij astma en COPD

8 nov 2022 | Astma, COPD

Lees meer over Small Airways Symposium 2022: Duurzame zorg bij astma en COPD

Recidief van chronische rhinosinusitis met nasale poliepen (CRSwNP) na operatie? Wat nu...

12 okt 2022

Lees meer over Recidief van chronische rhinosinusitis met nasale poliepen (CRSwNP) na operatie? Wat nu...

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

12 okt 2022 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Toegevoegde waarde en praktische toepassing van FeNO bij ernstig astma

4 okt 2022 | Astma

Lees meer over Toegevoegde waarde en praktische toepassing van FeNO bij ernstig astma

Astma Module 1: Uitdagingen in het diagnostisch proces

Lees meer over Astma Module 1: Uitdagingen in het diagnostisch proces

Astma Module 2: Inzicht in ernstig astma

Lees meer over Astma Module 2: Inzicht in ernstig astma
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Nieuwe vaccinatiestrategie verbetert humorale respons bij patiënten met ANCA-geassocieerde vasculitis

Lees meer
Lees meer over Nieuwe vaccinatiestrategie verbetert humorale respons bij patiënten met ANCA-geassocieerde vasculitis

Vergelijkbare werkzaamheid rituximab en cyclofosfamide bij patiënten met interstitiële longziekte

Lees meer
Lees meer over Vergelijkbare werkzaamheid rituximab en cyclofosfamide bij patiënten met interstitiële longziekte

Risico op tuberculose vooral verhoogd in eerste drie maanden na starten ART

Lees meer
Lees meer over Risico op tuberculose vooral verhoogd in eerste drie maanden na starten ART

ESMO in FOCUS 2022

Lees meer
Lees meer over ESMO in FOCUS 2022

Sotorasib versus docetaxel bij eerder behandeld KRAS-gemuteerd NSCLC

Lees meer
Lees meer over Sotorasib versus docetaxel bij eerder behandeld KRAS-gemuteerd NSCLC

Larotrectinib geeft duurzame respons en is veilig bij tumoren met NTRK-fusies

Lees meer
Lees meer over Larotrectinib geeft duurzame respons en is veilig bij tumoren met NTRK-fusies

Atezolizumab verbetert overleving bij NSCLC met contra-indicaties voor platinumhoudende chemotherapie

Lees meer
Lees meer over Atezolizumab verbetert overleving bij NSCLC met contra-indicaties voor platinumhoudende chemotherapie

Sotorasib verbetert PFS ten opzichte van docetaxel bij KRAS G12C-gemuteerd NSCLC

Lees meer
Lees meer over Sotorasib verbetert PFS ten opzichte van docetaxel bij KRAS G12C-gemuteerd NSCLC

Arbeidsdeelname bij PAH hangt samen met opleidingsniveau en 6MWD

Lees meer
Lees meer over Arbeidsdeelname bij PAH hangt samen met opleidingsniveau en 6MWD

Zorgtransitie: Thuistoedieningspilot met anti-IL5 behandelingen voor ernstig astma

nov 2021 | Astma

Lees meer over Zorgtransitie: Thuistoedieningspilot met anti-IL5 behandelingen voor ernstig astma

MedNet Longziekten 2022-04

dec 2022

Lees meer over MedNet Longziekten 2022-04

MedNet Oncologie special Longkanker 2022

nov 2022

Lees meer over MedNet Oncologie special Longkanker 2022

MedNet Longziekten 2022-03

sep 2022

Lees meer over MedNet Longziekten 2022-03

MedNet Longziekten 2022-02

jun 2022

Lees meer over MedNet Longziekten 2022-02

MedNet Longziekten 2022-01

mrt 2022

Lees meer over MedNet Longziekten 2022-01