UV-blootstelling versus vitamine D

Delen via:

Bij de blootstelling aan zonlicht bestaat een dilemma tussen vorming van vitamine D en bescherming tegen huidkanker. “Eigenlijk zouden mensen voor hun vitamine D in de lente en zomer onder lunchtijd in polonaise even de zon in moeten, het liefste met ontbloot bovenlijf”, zegt dr. Arjan van Dijk, voorzitter van het Zonkrachtactieplatform (ZAP), “maar dat zit er met onze cultuur niet in.”

Huidgewenning: maar hoe dan?

Op de website van de NVDV staat dat je je verstandig moet gedragen wat betreft de blootstelling aan zonlicht. Het motto is: weren, kleren, smeren. Een ander advies is om de huid in de lente voorzichtig te laten wennen aan zonlicht. Van Dijk vraagt zich af: “Als je vanaf het begin van het jaar met factor 50 op en UV-werende kleren aan binnenshuis werkt en leeft, en je vervolgens in de zomer 3 weken vrij neemt en naar de Middellandse Zee gaat, hoe goed is je huid dan gewend? Bovendien verheugen mensen zich op hun zomervakantie. Die willen dan geen zwaar beperkend advies krijgen, maar een handelingsperspectief om naar buiten te gaan.”

Huidkanker komt doordat stam- en voorlopercellen in de basaallaag, op 70 μm diep, gemuteerd raken, legt Van Dijk uit. “Het idee is dat door het wennen van de huid aan UV-straling de opperhuid verdikt. Dan liggen die stamcellen hopelijk buiten bereik en heb je minder kans op huidkanker.”

Hoe verdik je de epidermis? “Dat doe je niet met een zonnebank, want die geeft vooral UVA-straling”, reageert Van Dijk. “Daar wordt je huid wel bruiner van, maar niet dikker. Hoe dan wel? Iedereen zou in het voorjaar regelmatig midden op de dag kort naar buiten moeten. Er zijn echter hooguit 1 miljoen buitenwerkers in Nederland die dit doen; de rest zit binnen. Als je voor of na school of werk naar buiten gaat, dan staat de zon te laag en verdikt je huid niet. Dat is hetzelfde soort licht als van een zonnebank, met heel veel UVA en weinig UVB.” Hoe zorg je ervoor dat je alle huiddelen laat wennen die in de zomer blootgesteld zullen gaan worden? “Ik zou graag begrijpen hoe we mensen een handelingsperspectief kunnen bieden voor dat geleidelijk wennen.”

Vitamine D

Zonlicht veroorzaakt niet alleen schade, maar is ook nodig voor vitamine D-productie. Het advies is om dagelijks een kwartier lang handen, gezicht en nek aan zonlicht bloot te stellen. “Vitamine D maak je alleen aan als de zon hoog staat, dus in de lente en zomer. In de herfst en winter maakt in Nederland niemand meer vitamine D aan”, zegt Van Dijk.

Onduidelijk is hoe lang je naar buiten moet voor een optimale vitamine D-status. Vitamine D heeft meerdere functies, onder andere in spieren en botten, maar zorgt ook voor modulatie van het immuunsysteem. De Gezondheidsraad adviseert om in actie te komen als iemands vitamine D-waarde onder de 30 nmol/l zakt. In Duitsland en de Verenigde Staten ligt het interventieniveau op 50 en Nederlandse huisartsen en klinisch chemici hebben de leus: ‘80 is prachtig!’ Dat scheelt een factor 3 met de Gezondheidsraad.

De keuze van de Gezondheidsraad voor een ondergrens van 30 nmol/l komt doordat voor de bewezen invloed van vitamine D op de botgezondheid een hogere waarde niet nodig lijkt. “Voor het immuunsysteem is vermoedelijk wel een hogere status nodig, maar die halen de meeste mensen niet”, reageert Van Dijk. “De meeste mensen zitten namelijk de hele dag binnen. Globaal kun je dus zeggen wie er in Nederland een vitamine D-supplement nodig hebben: in herfst en winter iedereen, omdat de zon dan te laag staat om met behulp van zonlicht vitamine D aan te maken, en in lente en zomer iedereen behalve buitenwerkers en scholieren die midden op de dag buiten gymmen, sporten of naar huis lopen of fietsen.”

Voedselconsumptiepeiling en jager-verzamelaars

Van Dijk ziet nog een probleem: “Het suppletieadvies is gebaseerd op een voedselconsumptiepeiling. In de analyse hiervan zit volgens mij een rekenfout. Er is geen rekening gehouden met remissie van vitamine D uit lichaamsvet. Vitamine D-inname blijkt volgens eigen (niet-gepubliceerde) berekening, na correctie hiervoor, een factor 10 minder efficiënt dan aangenomen.”

Bovenstaande betekent dat de suppletie- en blootstellingsadviezen minder doen dan gehoopt, concludeert Van Dijk. “Zeker als je streefwaarde driemaal zo hoog ligt. De vitamine D-status is ook een maat voor de blootstelling aan zonlicht. Jager-verzamelaars zijn de hele dag buiten en zitten op zo’n 150 nmol/l. Die hoge waarde zou een biologisch nut kunnen hebben. Een kwartiertje handen, gezicht en nek is vermoedelijk echt niet genoeg. Een zo groot mogelijk huidoppervlak midden op de dag kort blootstellen is het veiligst. En ook hiervoor is een zonnebank niet de oplossing.”

Comorbiditeit constitutioneel eczeem van belang bij behandelkeuze

jul 2024 | Astma, Eczeem

Lees meer over Comorbiditeit constitutioneel eczeem van belang bij behandelkeuze

Verspilling van goede geneesmiddelen is een verspilde kans!

jul 2024

Lees meer over Verspilling van goede geneesmiddelen is een verspilde kans!

Gebruik van ePRO-platform Kaiku voor monitoren symptomen bij melanoompatiënten

jul 2024 | Dermato-oncologie

Lees meer over Gebruik van ePRO-platform Kaiku voor monitoren symptomen bij melanoompatiënten

Klinisch bewijs binnen handbereik met behulp van AI

jul 2024

Lees meer over Klinisch bewijs binnen handbereik met behulp van AI

Nieuwe inzichten chlamydia: GGD past testbeleid aan

jul 2024 | Antibioticaresistentie, SOA, Venereologie

Lees meer over Nieuwe inzichten chlamydia: GGD past testbeleid aan

Eerdere herkenning artritis bij psoriasis

jul 2024 | Arthritis psoriatica, Psoriasis

Lees meer over Eerdere herkenning artritis bij psoriasis

Challenges in advanced Cutaneous T-cell Lymphoma (CTCL) – diagnosis and management

10 jun 2024 om 16:30 | Lymfoom

Lees meer over Challenges in advanced Cutaneous T-cell Lymphoma (CTCL) – diagnosis and management

Masterclass: Psoriatic Disease recente ontwikkelingen in de behandeling

22 mei 2024 om 20:00 | Artritis, Psoriasis

Lees meer over Masterclass: Psoriatic Disease recente ontwikkelingen in de behandeling

Hidradenitis Suppurativa (HS): recente ontwikkelingen in de behandeling

7 mrt 2024 | Huidinfecties

Lees meer over Hidradenitis Suppurativa (HS): recente ontwikkelingen in de behandeling

Van data naar doen! De systemische behandeling van atopisch eczeem en prurigo nodularis

2 feb 2024 | Eczeem, Vaccinatie

Lees meer over Van data naar doen! De systemische behandeling van atopisch eczeem en prurigo nodularis

Zeldzame aandoeningen binnen dermatologie

30 okt 2023 om 20:00

Lees meer over Zeldzame aandoeningen binnen dermatologie

Niet-melanoom huidkanker in de regio

31 aug 2023 | Dermato-oncologie, Radiotherapie

Lees meer over Niet-melanoom huidkanker in de regio

Zoveel meer dan alleen maar eczeem!

19 apr 2023 om 20:30 | Eczeem

Lees meer over Zoveel meer dan alleen maar eczeem!

Masterclass: innovatieve inzichten in de behandeling van Psoriatic Disease

2 nov 2022 | Arthritis psoriatica, Psoriasis

Lees meer over Masterclass: innovatieve inzichten in de behandeling van Psoriatic Disease

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

12 okt 2022 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Serious game Kijk verder dan de huid; casus 1

Lees meer over Serious game Kijk verder dan de huid; casus 1

EADV in ORANJE 2024

donderdag 26 sep 2024 van 18:00 tot 21:45

Lees meer over EADV in ORANJE 2024

EADV Late Afternoon Highlights 2024

vrijdag 27 sep 2024 van 17:30 tot 20:00

Lees meer over EADV Late Afternoon Highlights 2024

Dermatologen van de Toekomst 2025

vrijdag 17 jan 2025 van 09:45 tot 16:30 | Dermato-oncologie, Eczeem

Lees meer over Dermatologen van de Toekomst 2025

Kan effectieve behandeling psoriasis progressie naar PsA voorkomen?

jun 2024 | Arthritis psoriatica, Psoriasis

Lees meer over Kan effectieve behandeling psoriasis progressie naar PsA voorkomen?

AI voorspelt risico op voedselallergie beter dan arts

jun 2024 | Eczeem

Lees meer over AI voorspelt risico op voedselallergie beter dan arts

Speciaal dieet voor immuunsysteem bij allergieën

jun 2024 | Astma, Eczeem

Lees meer over Speciaal dieet voor immuunsysteem bij allergieën

Ook systemisch herstel mogelijk bij constitutioneel eczeem met biological

jun 2024 | Eczeem

Lees meer over Ook systemisch herstel mogelijk bij constitutioneel eczeem met biological

Desensibilisatie mogelijk door de B-geheugencellen aan te passen?

jun 2024

Lees meer over Desensibilisatie mogelijk door de B-geheugencellen aan te passen?

Het was hoog tijd voor nieuwe nomenclatuur, en die is er nu

jun 2024 | Astma, Eczeem

Lees meer over Het was hoog tijd voor nieuwe nomenclatuur, en die is er nu

Neoadjuvant ipilimumab plus nivolumab verbetert uitkomsten bij stadium III-melanoom

jun 2024 | Dermato-oncologie

Lees meer over Neoadjuvant ipilimumab plus nivolumab verbetert uitkomsten bij stadium III-melanoom

Zo doen de JAK-remmers het in de Nederlandse praktijk

jun 2024 | Eczeem

Lees meer over Zo doen de JAK-remmers het in de Nederlandse praktijk

Allergisch astma voorkomen? Begin vanaf de geboorte

jun 2024 | Astma, Eczeem

Lees meer over Allergisch astma voorkomen? Begin vanaf de geboorte

Podcastserie Psoriasis

nov 2023 | Arthritis psoriatica, Diabetes, Psoriasis

Lees meer over Podcastserie Psoriasis

Psoriatic Disease: het belang van anamnese en het herkennen van rode vlaggen

nov 2022 | Psoriasis

Lees meer over Psoriatic Disease: het belang van anamnese en het herkennen van rode vlaggen

Conventioneel systemische therapie; is dat nog nodig?

okt 2022 | Psoriasis

Lees meer over Conventioneel systemische therapie; is dat nog nodig?

Psoriasis - Why is real world evidence data important?

nov 2020 | Psoriasis

Lees meer over Psoriasis - Why is real world evidence data important?

The ambition in the treatment of psoriasis

okt 2019 | Psoriasis

Lees meer over The ambition in the treatment of psoriasis

MedNet Dermatologie 2024-03

jun 2024

Lees meer over MedNet Dermatologie 2024-03

MedNet Dermatologie 2024-02

apr 2024

Lees meer over MedNet Dermatologie 2024-02

MedNet Dermatologie 2024-01

mrt 2024

Lees meer over MedNet Dermatologie 2024-01

MedNet Dermatologie 2023-04

dec 2023

Lees meer over MedNet Dermatologie 2023-04

MedNet Dermatologie 2023-02

jun 2023

Lees meer over MedNet Dermatologie 2023-02

MedNet Dermatologie 2023-01

apr 2023

Lees meer over MedNet Dermatologie 2023-01

MedNet Dermatologie 2022-04

dec 2022

Lees meer over MedNet Dermatologie 2022-04

MedNet Dermatologie 2022-03

sep 2022

Lees meer over MedNet Dermatologie 2022-03

MedNet Dermatologie 2022-02

jun 2022

Lees meer over MedNet Dermatologie 2022-02