Weren, kleren, smeren: UV-werende kleding en misverstanden over zonnebrandcrème

Delen via:

Het devies voor huidkankerpreventie is: ‘weren, kleren, smeren’. En wel in die volgorde, benoemt dr. Arjan van Dijk, voorzitter van het Zonkrachtactieplatform (ZAP): “Als eerste ‘weren’, want een probleem dat je niet opzoekt, hoef je ook niet op te lossen. Dan ‘kleren’, dus als je toch naar buiten gaat, zorg ervoor dat zonlicht je huid niet bereikt. Pas in derde instantie: smeer je zonnebrandcrème op wat nog uit je kleren steekt.”

Als je een wit T-shirt aan hebt, en dat wordt nat, dan heeft het een beschermingsfactor van ongeveer 2, laat Van Dijk weten. “Niemand koopt een zonnebrandcrème met een SPF (beschermingsfactor) van 2. Dus aan een gewoon T-shirt heb je weinig voor goede UV-protectie.” De meeste shirts zijn geweven. Het is ook mogelijk een shirt te breien. “Dan denk je aan geitenwollen sokken”, stelt Van Dijk, “maar deze techniek is tegenwoordig geavanceerd. Als je ragfijne garens breit, dan krijg je een soepel, dun resultaat waar UV-straling ‘gecertificeerd’ niet doorheen komt (factor 50 voor UVB en UVA). Als artsen een oplossing willen aanbieden, dan werkt zulke UV-werende kleding prima. Een leren jas en een spijkerbroek geven ook zonder certificaat natuurlijk een goede bescherming tegen UV-straling.”

Zonnebrandcrème en UVA-filter

Met zonnebrandcrèmes zijn er 2 uitdagingen: het UVA-filter is in de Europese Unie (EU) slecht geregeld en de beschermingsfactor (SPF) op de flacon ‘jokt’. Wat is er aan de hand? “UV-straling van de zon kun je aan de hand van de golflengte onderverdelen in UVA, UVB en UVC. Die laatste komt niet door de atmosfeer heen, dus daar zijn we vanaf. UVB-straling kan leiden tot erytheem en huidkanker. Om die reden zijn zonnebrandcrèmes gefocust op UVB-onderdrukking. Inmiddels is duidelijk dat ook UVA nadelige gezondheidseffecten heeft, waaronder huidveroudering en vorming van radicalen in de dermis, wat kan bijdragen aan melanoomvorming en immuunsuppressie.”

Een goede zonnebrandcrème dooft dus zowel UVB als UVA. Een crème met een matig UVA-filter haalt in Nederland, waar de zon laag staat en het aandeel UVA groot is, de SPF op de fles niet. Dit kan meer dan een factor 2 schelen! De SPF is een maat voor UVB-onderdrukking. UVA mag dus door dat filter heen. “Als je een zonnebrandcrème gebruikt die UVB onderdrukt, maar UVA doorlaat, en je gaat evenredig met de SPF langer naar buiten, dan heb je een veelvoudige UVA-dosis gekregen”, zegt Van Dijk. “Dat pakt slecht uit voor de gezondheid.”

Van de EU mag al een UVA-logo op een crème gezet worden, als het UVA wordt onderdrukt met een derde deel van de SPF. Dat vindt Van Dijk echt te weinig. “In Engeland heeft firma Boots een kwart eeuw geleden een kwaliteitssysteem voor UVA-filters ontworpen. Een crème met 5 Boots-sterren heeft een UVA-demping die 90% van de SPF is. Zo’n crème biedt universele, goede bescherming. In Nederland is een dergelijke crème moeilijk verkrijgbaar en duur, maar in Engeland en ook in EU-land Ierland liggen goedkope huismerken met 5 Boots-sterren in elke winkel. Daar is men dus wel goed beschermd. Als je jonge mensen vertelt dat UVA huidveroudering veroorzaakt en dat een vijfsterrenzonnebrandcrème de beste antirimpelcrème is, dan moet dit toch aanspreken. Nu de Nederlandse huismerken nog.”

‘Sjoemel-zonnebrandcrème’

Onbeschermd kan iemand met een bleke huid in Nederland als de zon hoog staat 10 minuten in de zon zonder te verbranden. De beschermingsfactor op zonnebrandcrèmes betekent niet dat iemand die factor-50 opgesmeerd heeft 50 keer 10 minuten in de zon kan. “Dat wordt wel zo gezien”, zegt Van Dijk. “De SPF-factor op de flacon blijkt geen beschermingsfactor voor consumenten te zijn, maar is gebaseerd op een industriële laagdikte die nodig is om met een lamp een crème betrouwbaar door te meten.”

Om de aangegeven beschermingsfactor te halen moet iemand smeren met de dikte van een laag pindakaas, laat Van Dijk weten. “Mensen smeren de helft tot een derde deel van deze dikte. Logisch, want anders maak je met een gezin met 3 kinderen per smeerbeurt een flacon leeg. Dat doen mensen niet: een dikke laag werkt niet met kinderen die in het zand spelen, en het is duur. Mensen zijn behoorlijk minder goed beschermd dan de SPF aangeeft. Van SPF-50 zonnebrandcrème houd je bij reële laagdikte een beschermingsfactor 4 tot 17 over. Dat laatste lijkt op factor-15, waarvan gezegd wordt dat dat te weinig is.”

Daarom gebruikt Van Dijk wel eens de term sjoemel-zonnebrandcrème. “Eigenlijk zou je de SPF dus niet op de fles moeten mogen vermelden, maar alleen de werkelijke bescherming van de huid. Van alle gezondheidseffecten op de huid zou een zonnebrandcrème het slechtst moeten beschermen tegen zonverbranding, terwijl het daar op dit moment op is geoptimaliseerd. Erytheem is je rookmelder; die moet je niet uitschakelen.”

Overgevoeligheidsreacties op fillers na COVID-19-vaccinatie

sep 2022 | Cosmetische dermatologie, Vaccinatie

Lees meer over Overgevoeligheidsreacties op fillers na COVID-19-vaccinatie

Het natuurlijke beloop van rectale gonokokken- en chlamydia-infecties: de ExGen-studie

sep 2022 | Bacteriële infecties, SOA, Venereologie

Lees meer over Het natuurlijke beloop van rectale gonokokken- en chlamydia-infecties: de ExGen-studie

TEN vereist snelle herkenning en juiste verpleegtechniek

sep 2022

Lees meer over TEN vereist snelle herkenning en juiste verpleegtechniek

Vitamine D-tekort bij melanoom geassocieerd met slechtere overleving

sep 2022 | Dermato-oncologie

Lees meer over Vitamine D-tekort bij melanoom geassocieerd met slechtere overleving

Risico op invasief cutaan plaveiselcelcarcinoom na behandeling van actinische keratosen

sep 2022 | Actinische keratose, Dermato-oncologie

Lees meer over Risico op invasief cutaan plaveiselcelcarcinoom na behandeling van actinische keratosen

Zorgpaden dermatologie: voor alle huidkankerpatiënten de beste zorg

sep 2022 | Dermato-oncologie

Lees meer over Zorgpaden dermatologie: voor alle huidkankerpatiënten de beste zorg

Masterclass: innovatieve inzichten in de behandeling van Psoriatic Disease

4 okt 2022 om 20:00 | Arthritis psoriatica, Psoriasis

Lees meer over Masterclass: innovatieve inzichten in de behandeling van Psoriatic Disease

Masterclass casuïstiek - Horen, zien en een goed gesprek!

14 sep 2022 om 19:30 | Eczeem, Psoriasis

Lees meer over Masterclass casuïstiek - Horen, zien en een goed gesprek!

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

7 sep 2022 om 20:30 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Kijk verder dan de huid #2 - Patiënt Management

8 jul 2022 | Lymfoom

Lees meer over Kijk verder dan de huid #2 - Patiënt Management

Masterclass niet-melanoom huidkanker #3

8 mrt 2022 | Chirurgie, Dermato-oncologie

Lees meer over Masterclass niet-melanoom huidkanker #3

Kijk verder dan de huid

14 jan 2022 | Eczeem, Huidinfecties, Psoriasis

Lees meer over Kijk verder dan de huid

Webinars ‘Op de hoogte blijven van medicamenteuze behandeling van reumatische ziekten’

26 nov 2021 | Arthritis psoriatica, Artritis

Lees meer over Webinars ‘Op de hoogte blijven van medicamenteuze behandeling van reumatische ziekten’

Crossing borders in type 2 inflammation 2021

16 nov 2021 om 19:30 | Astma, Eczeem

Lees meer over Crossing borders in type 2 inflammation 2021

Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?
Er zijn geen e-learnings gevonden.

Dermatologen van de Toekomst

vrijdag 14 okt 2022 van 10:30 tot 17:00 | Dermato-oncologie, Eczeem

Lees meer over Dermatologen van de Toekomst

Neoadjuvant cemiplimab gaat gepaard met pathologisch complete respons bij resectabel cutaan plaveiselcelcarcinoom

Lees meer
Lees meer over Neoadjuvant cemiplimab gaat gepaard met pathologisch complete respons bij resectabel cutaan plaveiselcelcarcinoom

In aantocht: gentherapie voor epidermolysis bullosa

Lees meer
Lees meer over In aantocht: gentherapie voor epidermolysis bullosa

Impact vitiligo groot: “Vraag hoe het gaat ónder de huid”

Lees meer
Lees meer over Impact vitiligo groot: “Vraag hoe het gaat ónder de huid”

Biomarker voorspelt of kind constitutioneel eczeem ontwikkelt

Lees meer
Lees meer over Biomarker voorspelt of kind constitutioneel eczeem ontwikkelt

Alopecia areata: eindelijk een groeimarkt?

Lees meer
Lees meer over Alopecia areata: eindelijk een groeimarkt?

Zijn JAK-remmers de toekomst voor behandeling van constitutioneel eczeem?

Lees meer
Lees meer over Zijn JAK-remmers de toekomst voor behandeling van constitutioneel eczeem?

“Stop met eliminatiediëten”

Lees meer
Lees meer over “Stop met eliminatiediëten”

Real-world studie naar progressievrije overleving CTCL

Lees meer
Lees meer over Real-world studie naar progressievrije overleving CTCL

Mythes over zongebruinde huid hardnekkig en risicovol

Lees meer
Lees meer over Mythes over zongebruinde huid hardnekkig en risicovol

Podcast RWE in de praktijk

mei 2022 | Psoriasis

Lees meer over Podcast RWE in de praktijk

Wat moet u weten over Olumiant na 1 jaar?

dec 2021 | Eczeem

Lees meer over Wat moet u weten over Olumiant na 1 jaar?

Het ultieme behandeldoel

nov 2021 | Psoriasis

Lees meer over Het ultieme behandeldoel

Het belang van de huid

jul 2021 | Eczeem, Huidinfecties, Psoriasis

Lees meer over Het belang van de huid

Psoriasis - Why is real world evidence data important?

nov 2020 | Psoriasis

Lees meer over Psoriasis - Why is real world evidence data important?

The ambition in the treatment of psoriasis

okt 2019 | Psoriasis

Lees meer over The ambition in the treatment of psoriasis

MedNet Dermatologie 2022-02

jun 2022

Lees meer over MedNet Dermatologie 2022-02

MedNet Dermatologie 2022-01

apr 2022

Lees meer over MedNet Dermatologie 2022-01