Zoektocht naar zeldzame genodermatose bekroond met JID-publicatie

Delen via:

De beschrijving van een zeldzame genodermatose bij twee familie, de ene uit Canada en de andere uit Den Haag, kreeg onlangs een plek in het toonaangevende tijdschrift JID Innovations. Medeauteur dr. Lydia Vos wist voorheen niet af van het bestaan van het Basan-syndroom. Ze vertelt over de interessante zoektocht naar de klinisch(-genetische) diagnose en geeft enkele praktische tips voor de behandeling en eventuele noodzaak van genetisch onderzoek bij onverklaarde dermatosen.

Basan-syndroom in het kort

Het Basan-syndroom is een autosomaal dominante genodermatose die wordt gekenmerkt door congenitale adermatoglyfie, voorbijgaande congenitale milia in het gezicht, neonatale acrale bullae en hypo- of anhydrosis. Dit syndroom is wereldwijd bij slechts 10 verwante mensen beschreven en wordt veroorzaakt door varianten van het SMARCAD1-gen, dat specifiek tot expressie komt in de huid.

Het SMARCAD1-eiwit is voornamelijk gelokaliseerd in de celkern en speelt een cruciale rol bij chromatine-remodellering, homologe recombinatieherstel van dubbelstrengs DNA-breuken en de stabiliteit van het genoom. Bij muizen resulteert de knock-out voor de muizen-specifieke homoloog, Smarcad1, in prenatale en perinatale sterfte, verminderde vruchtbaarheid, groeiretardatie en skeletafwijkingen.

Twee families

In dit JID-artikel rapporteren Vos c.s. twee families met het Basan-syndroom en beschrijven twee SMARCAD1-varianten. Deze varianten zijn voor zover bekend nog niet eerder gerapporteerd in relatie tot het Basan-syndroom. Terwijl de meeste van de eerder gerapporteerde SMARCAD1-varianten puntmutaties betreffen, hebben Vos c.s. een complexe structurele variant (een deletie, een non-tandemduplicatie en een inversie) in een Canadese familie en een deletie van 12 baseparen die de donorsplitsingsplaats van exon 1 van de huidspecifieke isovorm) in een Nederlandse familie beschreven.

In 2018 meldde een moeder zich op het spreekuur van Vos, dermatoloog in het Haaglanden MC, met als opvallendste huidafwijking de afwezigheid van vingerafdrukken (adermatoglyfie). “In de wereldliteratuur heb ik gezocht welke syndromen daarbij kunnen passen. Dan kom je bij spannend klinkende diagnoses, zoals het immigration delay syndrome

Klinisch(-genetische) diagnostiek

Op basis van de adermatoglyfie en hypohydrosis bij deze mevrouw hadden Vos en collega’s al het klinische vermoeden dat het waarschijnlijk om het Basan-syndroom ging. “Daarnaast had de patiënt last van droge huid en hyperkeratosen en kloven op handen en voeten”, vertelt ze. “Van dit gezin heb ik in eerste instantie de moeder en daarna ook de twee kinderen uitgenodigd. De kinderen bleken dezelfde huidafwijkingen meer prominent te hebben en opvallende knuckle pads en gehypopigmenteerde vlekken op handen en voeten.” 

Vervolgens moest de klinisch geneticus uit het LUMC die diagnose bevestigen. Er is een whole-exome sequencing ingezet. “Dit was een hele zoektocht”, herinnert Vos zich. “Op een congres kwam de Leidse klinisch geneticus een collega uit Canada tegen. Die vertelde dat ze net bezig waren met de diagnostiek van een grote familie van 12 personen bij wie er ook aanwijzingen voor het Basan-syndroom waren. Vervolgens hebben ze samen het klinisch-genetische onderzoek ingezet. Daar kwam daadwerkelijk het Basan-syndroom uit.”

Terwijl de Haagse patiënt klinisch-genetisch gezien een vrij makkelijke ontdekking was, bleek de analyse van de Canadese familie heel complex te zijn (zie kader en meer details in JID-publicatie). “Door het unieke huidbeeld van de Nederlandse familie en complex klinisch-genetische onderzoek van de Canadese familie is het in de JID gepubliceerd”, laat Vos weten. “Dat is heel bijzonder. Ik ben er trots op om als perifere dermatoloog in zo’n toonaangevend tijdschrift te staan.”

Impact van dit syndroom

In het JID-artikel staat een overzichtelijke tabel van de klinische kenmerken van alle gezinnen met het Basan-syndroom die wereldwijd beschreven zijn. De impact van het Basan-syndroom wordt door de patiënten als acceptabel gezien, zo heeft Vos in de praktijk en literatuur bemerkt. 

Van de afwezige vingerafdrukken hebben ze geen last. Overigens kan dat voor de toekomst wel onhandig zijn, als we ons biometrisch met vingerafdrukken bij de douane moeten screenen, maar mogelijk gaat dat bijvoorbeeld met iriscontroles gebeuren.

De hypohydrosis kan problematisch zijn in warme landen of tijdens sporten. “Deze familieleden waren geen topsporters”, vertelt Vos. “Het waren nog jonge kinderen, maar ze hadden er momenteel geen last van.” 

Behandelopties

Bij de behandeling van patiënten met het Basan-syndroom worden de dermatologische afwijkingen die opkomen, zo goed mogelijk behandeld. “Dat was ook de hulpvraag van de moeder toen ze in 2018 bij mij kwam: wat te doen met de kloven en hyperkeratose”, benoemt Vos. “De meest extreme verdikkingen waren bij de dochter aanwezig. Daar had ze veel last van; dat deed veel pijn. Maar daarvoor hebben we weinig behandelmogelijkheden. Zacht houden met zure zalf, zoals acidum salicylicum 20% vaseline, en vaak vijlen werkte het beste om de hyperkeratose vlak en leefbaar te houden.” 

Dit jaar kwam de moeder met haar ene kind opnieuw met een hulpvraag naar Vos; de dochter kreeg steeds meer last van de hyperkeratotische plaque van 3 cm op haar handpalm. “Ik verwees ze naar het Erasmus MC, met de vraag of CO2-laser een optie was. Dat zou echter een grote kans op verlittekening van de huid geven. Daarom is in overleg met moeder en dochter voorlopig besloten om daarvan af te zien.” Een andere mogelijkheid is het wegsnijden van de hyperkeratose. Daarbij moet echter een huidtransplantaat aangebracht worden, wat ook verlittekening geeft. Moeder en dochter besloten met grotere therapietrouw de acidum salicydicum 20% in vaseline te gaan smeren en te vijlen. 

Daarnaast hebben patiënten met het Basan-syndroom last van xerosis cutis en hyperkeratose van de handen en voeten. “Dat moeten ze dagelijks insmeren met vette zalf”, adviseert Vos. “Ze weten goed dat als ze meer last krijgen, bijvoorbeeld in de winter, dat ze dan fanatieker moeten smeren.” Voor de hypohydrosis is er geen oplossing beschikbaar, maar daar hadden de Haagse patiënten geen last van. 

Verwijzing naar klinisch geneticus?

De vraag is of bij een combinatie van verschillende afwijkingen die niet passen in een reguliere dermatologische diagnose, vaker klinisch-genetische diagnostiek zou moeten plaatsvinden. Zelf vindt Vos dat patiënten recht hebben om met de huidige moderne technieken de diagnose te weten. “Ik bespreek met de ouders of ze van de klinisch geneticus willen weten of er een genetische oorzaak is. Er zijn namelijk andere syndromen bekend waarbij eveneens een vingerafdruk afwezig is, zoals pigmentosa reticularis en dyskeratosis congenita. Die geven een verhoogd risico op plaveiselcelcarcinoom, doofheid, leukemie en hartafwijkingen. Omdat deze aandoeningen veel medische impact hebben, is het relevant voor de patiënt zelf en zijn familieleden om dat te weten.” 

Bron 

Elhaji Y, van Henten TMA, Ruivenkamp CAL, et al. Two SMARCAD1 Variants Causing Basan Syndrome in a Canadian and a Dutch Family. JID Innovations 2021;1:100022.

Overgevoeligheidsreacties op fillers na COVID-19-vaccinatie

sep 2022 | Cosmetische dermatologie, Vaccinatie

Lees meer over Overgevoeligheidsreacties op fillers na COVID-19-vaccinatie

Het natuurlijke beloop van rectale gonokokken- en chlamydia-infecties: de ExGen-studie

sep 2022 | Bacteriële infecties, SOA, Venereologie

Lees meer over Het natuurlijke beloop van rectale gonokokken- en chlamydia-infecties: de ExGen-studie

TEN vereist snelle herkenning en juiste verpleegtechniek

sep 2022

Lees meer over TEN vereist snelle herkenning en juiste verpleegtechniek

Vitamine D-tekort bij melanoom geassocieerd met slechtere overleving

sep 2022 | Dermato-oncologie

Lees meer over Vitamine D-tekort bij melanoom geassocieerd met slechtere overleving

Risico op invasief cutaan plaveiselcelcarcinoom na behandeling van actinische keratosen

sep 2022 | Actinische keratose, Dermato-oncologie

Lees meer over Risico op invasief cutaan plaveiselcelcarcinoom na behandeling van actinische keratosen

Zorgpaden dermatologie: voor alle huidkankerpatiënten de beste zorg

sep 2022 | Dermato-oncologie

Lees meer over Zorgpaden dermatologie: voor alle huidkankerpatiënten de beste zorg

Masterclass: innovatieve inzichten in de behandeling van Psoriatic Disease

4 okt 2022 om 20:00 | Arthritis psoriatica, Psoriasis

Lees meer over Masterclass: innovatieve inzichten in de behandeling van Psoriatic Disease

Masterclass casuïstiek - Horen, zien en een goed gesprek!

14 sep 2022 om 19:30 | Eczeem, Psoriasis

Lees meer over Masterclass casuïstiek - Horen, zien en een goed gesprek!

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

7 sep 2022 om 20:30 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Kijk verder dan de huid #2 - Patiënt Management

8 jul 2022 | Lymfoom

Lees meer over Kijk verder dan de huid #2 - Patiënt Management

Masterclass niet-melanoom huidkanker #3

8 mrt 2022 | Chirurgie, Dermato-oncologie

Lees meer over Masterclass niet-melanoom huidkanker #3

Kijk verder dan de huid

14 jan 2022 | Eczeem, Huidinfecties, Psoriasis

Lees meer over Kijk verder dan de huid

Webinars ‘Op de hoogte blijven van medicamenteuze behandeling van reumatische ziekten’

26 nov 2021 | Arthritis psoriatica, Artritis

Lees meer over Webinars ‘Op de hoogte blijven van medicamenteuze behandeling van reumatische ziekten’

Crossing borders in type 2 inflammation 2021

16 nov 2021 om 19:30 | Astma, Eczeem

Lees meer over Crossing borders in type 2 inflammation 2021

Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?
Er zijn geen e-learnings gevonden.

Dermatologen van de Toekomst

vrijdag 14 okt 2022 van 10:30 tot 17:00 | Dermato-oncologie, Eczeem

Lees meer over Dermatologen van de Toekomst

Neoadjuvant cemiplimab gaat gepaard met pathologisch complete respons bij resectabel cutaan plaveiselcelcarcinoom

Lees meer
Lees meer over Neoadjuvant cemiplimab gaat gepaard met pathologisch complete respons bij resectabel cutaan plaveiselcelcarcinoom

In aantocht: gentherapie voor epidermolysis bullosa

Lees meer
Lees meer over In aantocht: gentherapie voor epidermolysis bullosa

Impact vitiligo groot: “Vraag hoe het gaat ónder de huid”

Lees meer
Lees meer over Impact vitiligo groot: “Vraag hoe het gaat ónder de huid”

Biomarker voorspelt of kind constitutioneel eczeem ontwikkelt

Lees meer
Lees meer over Biomarker voorspelt of kind constitutioneel eczeem ontwikkelt

Alopecia areata: eindelijk een groeimarkt?

Lees meer
Lees meer over Alopecia areata: eindelijk een groeimarkt?

Zijn JAK-remmers de toekomst voor behandeling van constitutioneel eczeem?

Lees meer
Lees meer over Zijn JAK-remmers de toekomst voor behandeling van constitutioneel eczeem?

“Stop met eliminatiediëten”

Lees meer
Lees meer over “Stop met eliminatiediëten”

Real-world studie naar progressievrije overleving CTCL

Lees meer
Lees meer over Real-world studie naar progressievrije overleving CTCL

Mythes over zongebruinde huid hardnekkig en risicovol

Lees meer
Lees meer over Mythes over zongebruinde huid hardnekkig en risicovol

Podcast RWE in de praktijk

mei 2022 | Psoriasis

Lees meer over Podcast RWE in de praktijk

Wat moet u weten over Olumiant na 1 jaar?

dec 2021 | Eczeem

Lees meer over Wat moet u weten over Olumiant na 1 jaar?

Het ultieme behandeldoel

nov 2021 | Psoriasis

Lees meer over Het ultieme behandeldoel

Het belang van de huid

jul 2021 | Eczeem, Huidinfecties, Psoriasis

Lees meer over Het belang van de huid

Psoriasis - Why is real world evidence data important?

nov 2020 | Psoriasis

Lees meer over Psoriasis - Why is real world evidence data important?

The ambition in the treatment of psoriasis

okt 2019 | Psoriasis

Lees meer over The ambition in the treatment of psoriasis

MedNet Dermatologie 2022-02

jun 2022

Lees meer over MedNet Dermatologie 2022-02

MedNet Dermatologie 2022-01

apr 2022

Lees meer over MedNet Dermatologie 2022-01