Immunotherapie met adjuvans vermindert symptomen en medicatiegebruik

Een nieuwe vorm van immunotherapie, bestaande uit een conjugaat van een berkenpollenextract en een adjuvans, is effectief in het verminderen van symptomen en medicijngebruik bij patiënten met een allergie voor berkenpollen. Tijdens het EAACI-congres 2023 presenteerde prof. Ralph Mösges (Universiteit van Keulen) de resultaten van een fase III-studie naar dit nieuwe middel.¹ 

Allergeen immunotherapie (AIT) is momenteel de enige curatieve behandeling voor allergische ziekten. Het nadeel van AIT is dat voor een optimaal effect deze therapie ten minste 3 jaar volgehouden moet worden. Door het allergeen aan een adjuvans te koppelen, wordt AIT effectiever en kan het korter worden gebruikt. Een van de adjuvantia is mannan, een polysacharide dat onder andere voorkomt in planten, gisten en schimmels.^2,3

In een multicenter, gerandomiseerde, placebogecontroleerde fase III-studie is het effect van een mannan-allergeenconjugaat onderzocht bij patiënten met allergie voor berkenpollen. De deelnemers kregen van januari tot en met maart 2022, 5 subcutane injecties met het conjugaat (n = 199) of een placebo (n = 99) en in april 2022, tijdens het berkenpollenseizoen, inventariseerden de onderzoekers de symptomen (neus- en oogklachten) en het medicatiegebruik (antihistaminica en corticosteroïden) in beide groepen. Dit maten zij onder andere met de combined symptom and medication score (CSMS)⁴, die zij iets modificeerden; bij het medicatiegebruik stonden zij patiënten toe om, in plaats van orale corticosteroïden, antihistamine-oogdruppels te gebruiken.

Patiënten in de interventiegroep hadden tijdens het pollenseizoen een lagere (= gunstiger) score voor zowel symptomen als medicatiegebruik dan patiënten in de placebogroep. Immunologisch zagen de onderzoekers een relatief lage inductie van specifiek IgE (minder dan een factor 2) en een hoge inductie van specifiek IgG4 (meer dan een factor 5 na behandeling). Het aantal patiënten dat bijwerkingen rapporteerde, was vergelijkbaar tussen de interventie- en placebogroep (resp. 52,8 en 45,5%). In de interventiegroep waren deze bijwerkingen wel vaker gerelateerd aan de behandeling (54% vs. 14,2%). Het betrof vooral lokale reacties op de injectieplaats. Er traden geen graad III of IV systemische bijwerkingen op. 

De onderzoekers concluderen dat de nieuwe behandeling effectief, veilig en goed verdraagbaar is en toegepast zou kunnen worden in de allergologische praktijk.

Bronnen:

1. Mösges R, Raskopf E, England L, et al. A randomized, double-blind placebo-controlled phase III study with mannan-conjugated birch pollen allergoids administered subcutaneously to allergic patients. EAACI Congress 2023, oral presentation.
2. Sirvent S, Soria I, Cirauqui C, et al. Novel vaccines targeting dendritic cells by coupling allergoids to nonoxidized mannan enhance allergen uptake and induce functional regulatory T cells through programmed death ligand 1 J Allergy Clin Immunol. 2016 Aug;138(2):558-567.e11.
3. Schülke S, Vieths S. Dendritic cell targeting with C-type lectins for improvement of allergen immunotherapy. J Allergy Clin Immunol. 2016;138(2):568-70.
4. Pfaar O, Demoly P, Gerth van Wijk R, et al. Recommendations for the standardization of clinical outcomes used in allergen immunotherapy trials for allergic rhinoconjunctivitis: an EAACI Position Paper. Allergy. 2014; 69(7): 854–67.