Ischemische hartziekten en depressie hangen samen met meer ziekteactiviteit bij MS

Delen via:
ECTRIMS 2024

Comorbiditeit komt vaak voor bij MS, maar er is nog weinig bekend over hoe de aanwezigheid ervan samenhangt met ziekteactiviteit. Een grootschalig onderzoek met gegevens uit fase III-trials naar MS-medicatie toont nu aan dat verschillende vormen van comorbiditeit, vooral ischemische hartziekten en depressie, samenhangen met meer ziekteactiviteit. 

Hoewel patiënten met MS en comorbiditeit vaak niet mogen deelnemen aan klinische trials, wees eerder onderzoek van Amber Salter en haar collega’s uit dat meer dan 40% van de deelnemers aan 17 fase III-trials naar MS-medicatie minimaal 1 comorbiditeit had. Dit was een aanknopingspunt voor vervolgonderzoek, waarbij ze gegevens verzamelden van maar liefst 16.794 deelnemers aan klinische trials. 

Op basis van de medische geschiedenis bepaalden de onderzoekers of er bij patiënten sprake was van comorbiditeit in een van de volgende categorieën: auto-immuunziekten, cardiometabole ziekten, longziekten, migraine, psychiatrische aandoeningen en huidaandoeningen. Verder turfden ze per patiënt het aantal vormen van comorbiditeit in alle categorieën en specifiek voor cardiometabole en psychiatrische aandoeningen. De belangrijkste uitkomstmaat was de tijd tot het eerste bewijs van ziekteactiviteit (EDA) bij een follow-up van 2 jaar. 

Uit de analyses bleek dat patiënten met minimaal 3 vormen van comorbiditeit in welke categorie dan ook een 14% hoger risico op ziekteactiviteit hadden dan degenen zonder comorbiditeit (aHR 1,14; 95%-BI 1,02-1,28). Was sprake van specifiek minimaal 2 cardiometabole ziekten dan steeg het risico op ziekteactiviteit met 21% in vergelijking met personen zonder comorbiditeit in deze categorie (HR 1,21; 95%-BI 1,08-1,37). Gekeken naar individuele aandoeningen waren significante verbanden aanwezig voor ischemische hartziekten en depressie. 

De onderzoekers geven aan dat de data geen inzicht geven in causaliteit en dat de uitkomsten mogelijk een onderschatting zijn van de waarden in de bredere MS-populatie, waarbinnen patiënten mogelijk in sterkere mate last hebben van comorbiditeit dan deelnemers aan fase III-trials. De conclusie: preventie en management van comorbiditeit verdienen veel aandacht bij patiënten met MS.

Bron: 

Salter A, Lancia S, Fitzgerald K, et al. The Association of Comorbidities and Disease Activity in Phase III Clinical Trials for Disease-Modifying Therapies in Multiple Sclerosis. ECTRIMS 2024, abstract O005/1392. 

“Kunst maken of ondergaan heeft therapeutische waarde bij Parkinson”

mei 2026 | Neuro-musculair

Lees meer over “Kunst maken of ondergaan heeft therapeutische waarde bij Parkinson”

Plasma GFAP voorspelt veranderingen in MRI-markers bij cSVD

mei 2026 | Neuro-vasculair

Lees meer over Plasma GFAP voorspelt veranderingen in MRI-markers bij cSVD

Geneesmiddelentekorten zijn minder, maar nog niet opgelost

mei 2026

Lees meer over Geneesmiddelentekorten zijn minder, maar nog niet opgelost

Waarom sommige mensen slecht slapen: rol van FOXP-genen

mei 2026

Lees meer over Waarom sommige mensen slecht slapen: rol van FOXP-genen

EU keurt inebilizumab goed voor gegeneraliseerde myasthenia gravis

apr 2026 | Neuro-musculair

Lees meer over EU keurt inebilizumab goed voor gegeneraliseerde myasthenia gravis

Rabiës: ook via een kleine beet of krab

apr 2026 | Virale infecties

Lees meer over Rabiës: ook via een kleine beet of krab

Alzheimerdiagnostiek en -behandeling: van innovatie naar verantwoorde implementatie

16 jun 2026 om 20:00 | Dementie

Lees meer over Alzheimerdiagnostiek en -behandeling: van innovatie naar verantwoorde implementatie

MS & immunologie anno 2026: van mechanisme naar besluitvorming

9 jun 2026 om 19:30 | Multipele Sclerose, Vaccinatie

Lees meer over MS & immunologie anno 2026: van mechanisme naar besluitvorming

Neurologisch Jaaroverzicht 2025

15 dec 2025 om 20:00 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose

Lees meer over Neurologisch Jaaroverzicht 2025

Parkinson: Dopaminerge infusietherapie - Ervaringen uit de praktijk

4 dec 2025 om 20:00 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Parkinson: Dopaminerge infusietherapie - Ervaringen uit de praktijk

Benefit-Risk Ratio bij DMT's in MS: dilemma’s van de behandelaar

25 nov 2025 om 19:30 | Multipele Sclerose

Lees meer over Benefit-Risk Ratio bij DMT's in MS: dilemma’s van de behandelaar

Ouder worden met MS

12 nov 2025 om 20:30 | Multipele Sclerose

Lees meer over Ouder worden met MS

Keynote webinar | Spotlight on functional neurological disorder

20 okt 2025 om 18:00

Lees meer over Keynote webinar | Spotlight on functional neurological disorder

Gordelroospreventie in medische risicogroepen - van indicatie tot vaccinatie

2 jul 2025 om 20:00 | Vaccinatie, Virale infecties

Lees meer over Gordelroospreventie in medische risicogroepen - van indicatie tot vaccinatie

Kosteneffectiviteit van MS-medicatie in de praktijk

12 mei 2025 om 20:00 | Multipele Sclerose

Lees meer over Kosteneffectiviteit van MS-medicatie in de praktijk
Er zijn geen e-learnings gevonden.

EAN in ORANJE 2026

zondag 28 jun 2026 van 18:00 tot 21:45 | Bewegingsstoornissen, Multipele Sclerose

Lees meer over EAN in ORANJE 2026

ECTRIMS NL 2026

woensdag 21 okt 2026 t/m vrijdag 23 okt 2026 | Multipele Sclerose

Lees meer over ECTRIMS NL 2026

Rimegepant veilig en verdraagbaar bij matig tot hoog CV-risico

dec 2022 | Hoofdpijn

Lees meer over Rimegepant veilig en verdraagbaar bij matig tot hoog CV-risico

Pijnverslechtering en MSSS-score voorspellen anti-CGRP-respons

dec 2022 | Hoofdpijn

Lees meer over Pijnverslechtering en MSSS-score voorspellen anti-CGRP-respons

Het gebruik van een e-dagboek biedt duidelijke voordelen

dec 2022 | Hoofdpijn

Lees meer over Het gebruik van een e-dagboek biedt duidelijke voordelen

Patiënten met IBD hebben vaker migraine

dec 2022 | Hoofdpijn, IBD

Lees meer over Patiënten met IBD hebben vaker migraine

Hoofdpijn en COVID-19

dec 2022 | Hoofdpijn

Lees meer over Hoofdpijn en COVID-19

Snelheid van typen op mobiele telefoon indicatie voor SPMS

nov 2022 | Multipele Sclerose

Lees meer over Snelheid van typen op mobiele telefoon indicatie voor SPMS

Goede langetermijnresultaten van fingolimod bij kinderen

nov 2022 | Multipele Sclerose

Lees meer over Goede langetermijnresultaten van fingolimod bij kinderen

Roken, stress en slaap spelen een grote rol bij MS

nov 2022 | Multipele Sclerose

Lees meer over Roken, stress en slaap spelen een grote rol bij MS

Stamceltransplantatie vergeleken met krachtige MS-medicijnen

nov 2022 | Multipele Sclerose, Stamceltransplantatie

Lees meer over Stamceltransplantatie vergeleken met krachtige MS-medicijnen

Podcast: AI in stroke - Using deep learning to predict clinical outcomes after stroke

jan 2024 | Neuro-vasculair

Lees meer over Podcast: AI in stroke - Using deep learning to predict clinical outcomes after stroke

Podcast: Stem cell therapy for PD - A new era for managing Parkinson’s disease?

dec 2023 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Podcast: Stem cell therapy for PD - A new era for managing Parkinson’s disease?

Real World Evidence in MS

jan 2020 | Multipele Sclerose

Lees meer over Real World Evidence in MS

MedNet Neurologie 2026-01

mrt 2026

Lees meer over MedNet Neurologie 2026-01

MedNet Neurologie 2025-04

dec 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-04

MedNet Neurologie 2025-03

sep 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-03

MedNet Neurologie 2025-02

jun 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-02

MedNet Neurologie 2025-01

mrt 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-01

MedNet Neurologie 2024-04

dec 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-04

MedNet Neurologie 2024-03

sep 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-03

MedNet Neurologie 2024-02

jun 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-02

MedNet Neurologie 2024-01

mrt 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-01

Whitepaper: 24 Veelgestelde vragen en antwoorden over long COVID

feb 2022

Lees meer over Whitepaper: 24 Veelgestelde vragen en antwoorden over long COVID