Nieuwe behandelmogelijkheid bij osteoporose hoopgevend

Delen via:

Begin dit jaar is het middel romosozumab op de markt gekomen voor de behandeling van osteoporose. Het middel is bedoeld voor postmenopauzale vrouwen met hoog risico op botfracturen. Misschien komt het in de toekomst ook beschikbaar voor patiënten die behandeld worden met prednisolon voor een onderliggende reumatische aandoeningen, denkt reumatoloog dr. Hennie Raterman (Noordwest Ziekenhuisgroep, Alkmaar).

Osteoporose is een chronische ziekte met een hoog risico op nieuwe fracturen. Dit komt door een disbalans tussen osteoblasten die bot opbouwen en osteoclasten die bot afbreken. “De behandelstrategie richt zich tot nu toe vooral op een gezonde leefstijl met voldoende zuivel”, vertelt Raterman. “Medicatie zoals bisfosfonaten en denosumab doen alleen iets tegen het probleem van de botafbraak. Het bijzondere van romosozumab is dat het met name zorgt voor botopbouw. Het is hiermee het tweede geneesmiddel, naast teriparatide, wat vooral tot botopbouw leidt. Maar het heeft een heel ander en uniek werkingsmechanisme.”

Specifieke criteria

Het nieuwe middel is bedoeld voor een specifieke patiëntengroep, namelijk postmenopauzale vrouwen met hoog risico op botbreuken. Voor het verhoogde risico zijn specifieke criteria vastgesteld. Raterman legt uit: “De score voor botdichtheid, de BMD T-score, moet kleiner zijn dan -2,5 in de heup of de heuphals. Een T-score van -2,5 of lager wijst op osteoporose. Daarnaast moet sprake zijn van een of meer wervelinzakkingen. Het gaat dus om een groep vrouwen met duidelijke osteoporose en daarbij een wervelbreuk.”

Een iets betere T-score kan ook, maar dan in combinatie met meerdere ernstige wervelfracturen. Voorheen was er met de bestaande medicatie wel winst te behalen voor deze meest ernstige doelgroep, echter slechts beperkt. Het is volgens Raterman lastig te zeggen hoe groot de groep is. “Maar ik schat dat zeker tot een kwart van de mensen met osteoporose en een wervelfractuur hiermee geholpen kan worden. De definitieve criteria voor gebruik van romosozumab worden opgenomen in de nieuwe richtlijn voor de behandeling van osteoporose, die naar verwachting begin volgend jaar verschijnt.”

Er is wel een belangrijke contra-indicatie voor het nieuwe middel. In een van de registratiestudies werd namelijk een verhoogd risico gevonden op cardiovasculaire bijwerkingen. Dat ging om beroertes en hartinfarcten. “Deze waarneming heeft de registratie in Europa vertraagd, hoewel dit verhoogde cardiovasculaire risico niet in alle studies werd gezien”, aldus Raterman. “Maar een myocardinfarct of CVA in de voorgeschiedenis is wel opgenomen als belangrijke contra-indicatie, ook al is het risico wellicht klein.”

Reumatische aandoeningen

Raterman heeft zelf niet deelgenomen aan studies met romosozumab. Enkele academische centra in Nederland hebben het middel wel onderzocht. “Zij zijn erg positief over de effecten die zij waarnemen. Vergeleken met het meest voorgeschreven bisfosfonaat alendroninezuur is er met romosozumab veel meer botopbouw bij patiënten. Bovendien is het aantal nieuwe fracturen significant minder. Enerzijds wordt dus de botopbouw gestimuleerd, en anderzijds worden nieuwe botbreuken voorkomen.”

Ook voor reumatologen is dit goed nieuws, want osteoporose speelt eveneens een belangrijke rol bij reumatische aandoeningen die worden behandeld met glucocorticoïden, die juist zorgen voor toename van botafbraak en afname van botopbouw. Zeker bij langdurig gebruik en hogere doseringen kan prednisolon dus osteoporose induceren. “Maar romosozumab is nog niet geregistreerd voor patiënten die behandeld worden met prednisolon voor een onderliggende reumatische aandoening”, vertelt Raterman. “Daar zullen ongetwijfeld studies naar komen. Gezien de werking van prednisolon en van romosozumab denk ik dat het nieuwe middel veel zou kunnen betekenen voor reumapatiënten. Uiteraard moet eerst het aspect van veiligheid voor deze patiëntencategorie goed onderzocht zijn.”

Meer aandacht

Raterman zelf heeft nog geen ervaring met toediening van romosozumab. Hij is wel erg benieuwd naar de resultaten ermee bij patiënten. “Studies laten enorm hoopgevende resultaten zien. Daarom zijn mijn verwachtingen hooggespannen. De timing van de beschikbaarheid van het nieuwe middel is heel gunstig, omdat er de afgelopen tijd meer aandacht is gekomen voor osteoporose. Zorginstituut Nederland heeft het onderwerp afgelopen jaar aangemerkt als Zinnige Zorg-project. Dat heeft geleid tot de signalering van allerlei verbeterpunten waarmee behandelaars aan de slag kunnen in de praktijk. Het is alweer 10 jaar geleden dat er een nieuw middel was voor de behandeling van osteoporose. Een nieuw middel plus een nieuwe richtlijn zorgen voor een uiterst boeiende periode waarin we hopelijk de fractuurzorg kunnen verbeteren. Daarmee zullen veel kwetsbare patiënten beter beschermd worden.”

Werking

Romosozumab is een monoklonaal antilichaam tegen sclerostine. Dit wordt geproduceerd door botcellen (osteocyten) en speelt een belangrijke rol bij de botstofwisseling. Bij mensen met een tekort aan sclerostine (de ziekte van Van Buchem) is sprake van overmatige botgroei. Remming van sclerostine stimuleert dus de botopbouw. Het leidt tot de activatie van cellen die het bot omringen, van osteoblasten die de botmatrix produceren en van de aanmaak van botvoorlopercellen. Het resultaat is meer botvorming. Bovendien leidt remming van sclerostine tot afname van botresorptie. Bij elkaar geeft dit verbeteringen in botstructuur en -sterkte.

 

Behandeling van RA. Is er ruimte voor een persoonlijke touch?

sep 2021 | RA

Lees meer over Behandeling van RA. Is er ruimte voor een persoonlijke touch?

Door corona dreigt wereldwijd tekort aan tocilizumab

sep 2021 | Arteriitis, Immunotherapie, JIA, Lymfoom, RA, Virale infecties

Lees meer over Door corona dreigt wereldwijd tekort aan tocilizumab

‘Het doel van de patiënt is de basis van samen beslissen’

sep 2021 | Orthopedie, RA

Lees meer over ‘Het doel van de patiënt is de basis van samen beslissen’

Gewrichtsontsteking komt vaak terug in dezelfde gewrichten

sep 2021 | RA

Lees meer over Gewrichtsontsteking komt vaak terug in dezelfde gewrichten

Rubriek 'De patiënt‘: 'De ziekte van Elisha heeft ook mijn leven veranderd’

sep 2021 | Kinderen

Lees meer over Rubriek 'De patiënt‘: 'De ziekte van Elisha heeft ook mijn leven veranderd’

Fertiliteit en zwangerschapsuitkomsten bij vrouwen met spondyloartritis

sep 2021 | Arthritis psoriatica, Spondyloartritis

Lees meer over Fertiliteit en zwangerschapsuitkomsten bij vrouwen met spondyloartritis

Live webcast: De wondere wereld van bindweefselziekten

18 nov 2021 om 19:30 | ILD

Lees meer over Live webcast: De wondere wereld van bindweefselziekten

Live webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Live webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

Expertdebat SLE en lupus nefritis

6 sep 2021 om 20:00 | SLE

Lees meer over Expertdebat SLE en lupus nefritis

Webcast Adult-onset Still’s Disease (AOSD)

30 jun 2021

Lees meer over Webcast Adult-onset Still’s Disease (AOSD)

Op de bres voor reumatologie

23 jun 2021

Lees meer over Op de bres voor reumatologie

Nieuwe EULAR-richtlijnen

23 jun 2021

Lees meer over Nieuwe EULAR-richtlijnen

Online SpA café: in gesprek met experts over axiale SpA

15 jun 2021 om 19:30 | Spondyloartritis

Lees meer over Online SpA café: in gesprek met experts over axiale SpA

Nieuwe ontwikkelingen in axiale SpA: wat moet ik weten als klinisch behandelaar? (Online SpA café: module 1)

15 jun 2021 om 19:30 | Spondyloartritis

Lees meer over Nieuwe ontwikkelingen in axiale SpA: wat moet ik weten als klinisch behandelaar? (Online SpA café: module 1)

Casuïstiek axiale SpA: de juiste afwegingen maken in de praktijk (Online SpA café: module 2)

15 jun 2021 om 20:30 | Spondyloartritis

Lees meer over Casuïstiek axiale SpA: de juiste afwegingen maken in de praktijk (Online SpA café: module 2)

Implementatie van innovatie binnen de reumazorg

Artritis, RA

Lees meer over Implementatie van innovatie binnen de reumazorg
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Een eensluidende definitie voor SLE in remissie

Lees meer
Lees meer over Een eensluidende definitie voor SLE in remissie

Risico op COVID-diagnose en hospitalisatie groter bij RA

Lees meer
Lees meer over Risico op COVID-diagnose en hospitalisatie groter bij RA

Video: Mycofenolaatmofetil beïnvloedt mogelijk effectiviteit van lenabasum bij dcSSc

Lees meer
Lees meer over Video: Mycofenolaatmofetil beïnvloedt mogelijk effectiviteit van lenabasum bij dcSSc

Neuropathische pijn bij handartrose vraagt aparte behandeling

Lees meer
Lees meer over Neuropathische pijn bij handartrose vraagt aparte behandeling

Baricitinib in een real-world setting voor RA

Lees meer
Lees meer over Baricitinib in een real-world setting voor RA

Kan de verpleegkundig specialist osteoporoseconsulten doen?

Lees meer
Lees meer over Kan de verpleegkundig specialist osteoporoseconsulten doen?

Video: COSMOS-studie toont voordelen guselkumab bij PsA-patiënt met onvoldoende respons op TNF-remmer

Lees meer
Lees meer over Video: COSMOS-studie toont voordelen guselkumab bij PsA-patiënt met onvoldoende respons op TNF-remmer

Polyfarmacie leidt vaak tot slechtere uitkomsten bij RA

Lees meer
Lees meer over Polyfarmacie leidt vaak tot slechtere uitkomsten bij RA

Bestaat subklinische ILD bij bindweefselziekten wel?

Lees meer
Lees meer over Bestaat subklinische ILD bij bindweefselziekten wel?

Samendraads - Unieke samenwerking tussen 1e en 2e lijn voor Fractuur Risico Management

sep 2021 | Endocrinologie, Osteoporose

Lees meer over Samendraads - Unieke samenwerking tussen 1e en 2e lijn voor Fractuur Risico Management

Principes van sequentiële behandeling van fractuur risico management

sep 2021 | Endocrinologie, Osteoporose

Lees meer over Principes van sequentiële behandeling van fractuur risico management

Herken en behandel de patiënt met een hoog fractuurrisico

aug 2021 | Endocrinologie, Osteoporose

Lees meer over Herken en behandel de patiënt met een hoog fractuurrisico

Highlight van ASBMR 2020: Treat to Target

dec 2020 | Endocrinologie, Osteoporose

Lees meer over Highlight van ASBMR 2020: Treat to Target

Fractuurpreventie bij Glucocorticoïd-geïnduceerde Osteoporose – Standpunt NVR

dec 2020 | Endocrinologie, Osteoporose

Lees meer over Fractuurpreventie bij Glucocorticoïd-geïnduceerde Osteoporose – Standpunt NVR

De voor- en nadelen van zorg op afstand: ervaringen van Nederlandse reumatologen tijdens COVID

nov 2020

Lees meer over De voor- en nadelen van zorg op afstand: ervaringen van Nederlandse reumatologen tijdens COVID

Podcast - Terugkerende koortssyndromen: steeds beter te (be)grijpen en behandelen

okt 2020

Lees meer over Podcast - Terugkerende koortssyndromen: steeds beter te (be)grijpen en behandelen

Zinnige Zorg voor patiënten met osteoporose

okt 2020 | Endocrinologie, Osteoporose

Lees meer over Zinnige Zorg voor patiënten met osteoporose

Vitamine D: rol bij osteoporose en COVID-19

sep 2020 | Endocrinologie, Osteoporose

Lees meer over Vitamine D: rol bij osteoporose en COVID-19