‘Soms lastig om dementie op jongere leeftijd snel te herkennen’

Delen via:

Dementie op jonge leeftijd is heel anders dan op oudere leeftijd. Dat is de belangrijkste boodschap in de oratie van prof. dr. Yolande Pijnenburg, neuroloog bij Alzheimercentrum Amsterdam en per 1 oktober 2020 hoogleraar Dementie op jonge leeftijd aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. De oratie staat gepland op 25 mei en heeft als titel De vele perspectieven van Dementie op jonge leeftijd.

Bij liefst een derde van de jongere dementiepatiënten begint de ziekte niet met geheugenstoornissen en verwardheid. Als wel sprake is van Alzheimer, dan uit die zich bovendien anders dan op oudere leeftijd. Opvallend is dat de ziekte bij jongere patiënten vaak specifiek op één plek in de hersenen begint. Bijvoorbeeld in een frontale kwab wat leidt tot gedragsverandering. Of achterin de hersenen waardoor problemen met het zicht ontstaan. Of in een linker slaapkwab waarbij de patiënt spraakproblemen krijgt. “Dat biedt perspectief voor onderzoek”, vertelt Pijnenburg. “Welke cellen zitten op die specifieke plekken? Bij jongere dementiepatiënten kunnen we juist goed onderzoeken waarom hersenziekten zo specifiek op één plek beginnen. De patiënten zijn vaak nog fit en energiek, en dus zeer geschikt voor deelname aan onderzoek.”

Andere benadering

Het onderzoek naar dementie op jonge leeftijd richt zich dus niet alleen op de traditionele aspecten als geheugen, plaques en vasculaire risicofactoren. Vanwege de aard van hun dementie moeten jonge patiënten ook anders worden benaderd, betoogt Pijnenburg. Want juist doordat de ziekte bij hen zo specifiek op een plek ontstaat, worden geen functies verstoord die door andere hersendelen worden aangestuurd. “Zo kunnen mensen met semantische dementie, waarbij zij de betekenis van woorden niet meer weten, nog wel goed autorijden. Ook hun geheugen werkt nog goed. De zorgverlener moet dus niet alleen kijken naar de gevolgen van de ziekte, maar vooral ook naar wat de patiënt nog wel kan. Anders doe je de patiënt tekort.”

Verkeerde behandelaar

In Nederland gebeurt veel onderzoek naar jonge dementie. Vaak gaat dat over psychosociale aspecten van de ziekte, zoals verlies van werk of de gevolgen voor de thuissituatie. Pijnenburg benadrukt dat deze jongere patiënten niet als één groep moeten worden gezien. “De zorgverlener moet zich bewust zijn dat bij bijvoorbeeld slechter zien of gedragsverandering sprake kan zijn van dementie. Dat is lastig, want bijvoorbeeld een huisarts zal bij deze klachten niet meteen denken aan een hersenziekte. Veel jongere dementiepatiënten komen aanvankelijk bij een verkeerde behandelaar terecht, bijvoorbeeld een oogarts of een psychiater. Het vraagt kennis en bewustzijn dat dementie veel verder gaat dan het klassieke beeld van oudere mensen met geheugenproblemen.”

Herkenbaar gemaakt

De onderzoeksgroep van Pijnenburg heeft de afgelopen tien jaar erg bijgedragen aan het beschrijven van klinische beelden van dementie. Bijvoorbeeld de taalvariant van de ziekte van Alzheimer, varianten van frontotemporale dementie, en de gedragsvariant van Alzheimer waarbij gedragsproblemen op de voorgrond staan. “Jonge dementie lijkt erg op psychiatrie, zeker als het begint met gedragsverandering. We hebben in een richtlijn vastgelegd hoe de hulpverlener het van elkaar kan onderscheiden. Met ons onderzoek hebben we dementie op jonge leeftijd op de kaart gezet en herkenbaar gemaakt.”

Ook interessant voor u: lees het artikel Keuzehulp ‘Wel of niet onderzoek doen naar dementie?’ of bekijk de on demand webcast Online Alzheimer Innovatie Forum.

Vasculaire risicofactoren voor dementie variëren per levensfase

jun 2022 | Dementie

Lees meer over Vasculaire risicofactoren voor dementie variëren per levensfase

NWO Stevinpremie voor neuroloog Bas Bloem

jun 2022 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over NWO Stevinpremie voor neuroloog Bas Bloem

Adolescenten met continue migrainehoofdpijn willen vooral minder intense klachten

jun 2022 | Hoofdpijn

Lees meer over Adolescenten met continue migrainehoofdpijn willen vooral minder intense klachten

Neusspray met CGRP-receptorantagonist werkzaam bij migraine

jun 2022 | Hoofdpijn

Lees meer over Neusspray met CGRP-receptorantagonist werkzaam bij migraine

Apomorfine effectief tegen slapeloosheid bij parkinsonpatiënten

jun 2022 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Apomorfine effectief tegen slapeloosheid bij parkinsonpatiënten

Zeswekelijks natalizumab even effectief als vierwekelijks

jun 2022 | Multipele Sclerose

Lees meer over Zeswekelijks natalizumab even effectief als vierwekelijks

Masterclass Diabetes: Pijn & Polyfarmacie

16 jun 2022 om 20:00 | Diabetes

Lees meer over Masterclass Diabetes: Pijn & Polyfarmacie

Gewone symptomen van zeldzame ziekten

20 apr 2022 om 20:30

Lees meer over Gewone symptomen van zeldzame ziekten

Neurologisch Jaaroverzicht 2021

5 apr 2022 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose

Lees meer over Neurologisch Jaaroverzicht 2021

Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

Online Alzheimer Innovatie Forum

4 nov 2021 om 20:00 | Dementie

Lees meer over Online Alzheimer Innovatie Forum

Meaningful Migraine Management

13 okt 2021 om 20:00 | Hoofdpijn

Lees meer over Meaningful Migraine Management

Don’t be late! Vroege behandeling en interventie bij MS

22 sep 2021 om 20:00 | Multipele Sclerose

Lees meer over Don’t be late! Vroege behandeling en interventie bij MS

Webinars migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

10 aug 2021 | Hoofdpijn

Lees meer over Webinars migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

Masterclass: de neuropathische pijnpuzzel

11 mei 2021 om 20:00

Lees meer over Masterclass: de neuropathische pijnpuzzel

Sinusitus of Migraine?

Hoofdpijn

Lees meer over Sinusitus of Migraine?
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Twee derde blijkt na herseninfarct toch risicofactoren te hebben

Lees meer
Lees meer over Twee derde blijkt na herseninfarct toch risicofactoren te hebben

Matige intermethodebetrouwbaarheid van Rankin-schaal bij subarachnoïdale bloeding

Lees meer
Lees meer over Matige intermethodebetrouwbaarheid van Rankin-schaal bij subarachnoïdale bloeding

Warm aanbevolen symposium over vooruitgang bij MS

Lees meer
Lees meer over Warm aanbevolen symposium over vooruitgang bij MS

Genvarianten van invloed op overlevingsduur van parkinsonpatiënten

Lees meer
Lees meer over Genvarianten van invloed op overlevingsduur van parkinsonpatiënten

Toegenomen risico op neurologische aandoeningen na COVID-19

Lees meer
Lees meer over Toegenomen risico op neurologische aandoeningen na COVID-19

Hemodynamiek van supiene hypertensie bij neurogene orthostatische hypotensie

Lees meer
Lees meer over Hemodynamiek van supiene hypertensie bij neurogene orthostatische hypotensie

Afwijkingen in degree centrality gaan gepaard met het ziektebeloop van MS

Lees meer
Lees meer over Afwijkingen in degree centrality gaan gepaard met het ziektebeloop van MS

Clustering van hypersomnolentie maakt fenotypering mogelijk

Lees meer
Lees meer over Clustering van hypersomnolentie maakt fenotypering mogelijk

EAN-richtlijnen over invasieve behandeling van Parkinson en neuropathische pijn

Lees meer
Lees meer over EAN-richtlijnen over invasieve behandeling van Parkinson en neuropathische pijn

Podcasts migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

aug 2021 | Hoofdpijn

Lees meer over Podcasts migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

Real World Evidence in MS

jan 2020 | Multipele Sclerose

Lees meer over Real World Evidence in MS