‘Soms lastig om dementie op jongere leeftijd snel te herkennen’

Delen via:

Dementie op jonge leeftijd is heel anders dan op oudere leeftijd. Dat is de belangrijkste boodschap in de oratie van prof. dr. Yolande Pijnenburg, neuroloog bij Alzheimercentrum Amsterdam en per 1 oktober 2020 hoogleraar Dementie op jonge leeftijd aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. De oratie staat gepland op 25 mei en heeft als titel De vele perspectieven van Dementie op jonge leeftijd.

Bij liefst een derde van de jongere dementiepatiënten begint de ziekte niet met geheugenstoornissen en verwardheid. Als wel sprake is van Alzheimer, dan uit die zich bovendien anders dan op oudere leeftijd. Opvallend is dat de ziekte bij jongere patiënten vaak specifiek op één plek in de hersenen begint. Bijvoorbeeld in een frontale kwab wat leidt tot gedragsverandering. Of achterin de hersenen waardoor problemen met het zicht ontstaan. Of in een linker slaapkwab waarbij de patiënt spraakproblemen krijgt. “Dat biedt perspectief voor onderzoek”, vertelt Pijnenburg. “Welke cellen zitten op die specifieke plekken? Bij jongere dementiepatiënten kunnen we juist goed onderzoeken waarom hersenziekten zo specifiek op één plek beginnen. De patiënten zijn vaak nog fit en energiek, en dus zeer geschikt voor deelname aan onderzoek.”

Andere benadering

Het onderzoek naar dementie op jonge leeftijd richt zich dus niet alleen op de traditionele aspecten als geheugen, plaques en vasculaire risicofactoren. Vanwege de aard van hun dementie moeten jonge patiënten ook anders worden benaderd, betoogt Pijnenburg. Want juist doordat de ziekte bij hen zo specifiek op een plek ontstaat, worden geen functies verstoord die door andere hersendelen worden aangestuurd. “Zo kunnen mensen met semantische dementie, waarbij zij de betekenis van woorden niet meer weten, nog wel goed autorijden. Ook hun geheugen werkt nog goed. De zorgverlener moet dus niet alleen kijken naar de gevolgen van de ziekte, maar vooral ook naar wat de patiënt nog wel kan. Anders doe je de patiënt tekort.”

Verkeerde behandelaar

In Nederland gebeurt veel onderzoek naar jonge dementie. Vaak gaat dat over psychosociale aspecten van de ziekte, zoals verlies van werk of de gevolgen voor de thuissituatie. Pijnenburg benadrukt dat deze jongere patiënten niet als één groep moeten worden gezien. “De zorgverlener moet zich bewust zijn dat bij bijvoorbeeld slechter zien of gedragsverandering sprake kan zijn van dementie. Dat is lastig, want bijvoorbeeld een huisarts zal bij deze klachten niet meteen denken aan een hersenziekte. Veel jongere dementiepatiënten komen aanvankelijk bij een verkeerde behandelaar terecht, bijvoorbeeld een oogarts of een psychiater. Het vraagt kennis en bewustzijn dat dementie veel verder gaat dan het klassieke beeld van oudere mensen met geheugenproblemen.”

Herkenbaar gemaakt

De onderzoeksgroep van Pijnenburg heeft de afgelopen tien jaar erg bijgedragen aan het beschrijven van klinische beelden van dementie. Bijvoorbeeld de taalvariant van de ziekte van Alzheimer, varianten van frontotemporale dementie, en de gedragsvariant van Alzheimer waarbij gedragsproblemen op de voorgrond staan. “Jonge dementie lijkt erg op psychiatrie, zeker als het begint met gedragsverandering. We hebben in een richtlijn vastgelegd hoe de hulpverlener het van elkaar kan onderscheiden. Met ons onderzoek hebben we dementie op jonge leeftijd op de kaart gezet en herkenbaar gemaakt.”

Ook interessant voor u: lees het artikel Keuzehulp ‘Wel of niet onderzoek doen naar dementie?’ of bekijk de on demand webcast Online Alzheimer Innovatie Forum.

Verspilling van goede geneesmiddelen is een verspilde kans!

jul 2024

Lees meer over Verspilling van goede geneesmiddelen is een verspilde kans!

Verschillende progestagenen verhogen risico op intracraniaal meningeoom

jul 2024 | Neuro-oncologie

Lees meer over Verschillende progestagenen verhogen risico op intracraniaal meningeoom

Hersentumor beïnvloedt gevoelsleven van patiënt

jul 2024 | Neuro-oncologie

Lees meer over Hersentumor beïnvloedt gevoelsleven van patiënt

Standaard zenuwoperatie bij beenamputatie moet postamputatiepijn voorkomen

jul 2024

Lees meer over Standaard zenuwoperatie bij beenamputatie moet postamputatiepijn voorkomen

FDA-goedkeuring donanemab

jul 2024 | Dementie

Lees meer over FDA-goedkeuring donanemab

Cognitieve testen op smartphones leveren betrouwbare informatie over FTLD

jul 2024 | Dementie

Lees meer over Cognitieve testen op smartphones leveren betrouwbare informatie over FTLD

Keynote webinar | Spotlight on sleep in brain health

2 mei 2024 om 18:00

Lees meer over Keynote webinar | Spotlight on sleep in brain health

Neurologisch Jaaroverzicht 2023

20 feb 2024 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Epilepsie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose, Neuro-vasculair

Lees meer over Neurologisch Jaaroverzicht 2023

Masterclass Wervelkolom Welzijn: hedendaagse inzichten en oplossingen

30 jan 2024 om 20:00

Lees meer over Masterclass Wervelkolom Welzijn: hedendaagse inzichten en oplossingen

Plaatsbepaling van device-aided therapies (DATs) bij de ziekte van Parkinson

7 aug 2023 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Plaatsbepaling van device-aided therapies (DATs) bij de ziekte van Parkinson

MS: welk middel voor welke patiënt?

9 mrt 2023 | Multipele Sclerose

Lees meer over MS: welk middel voor welke patiënt?

Neurologisch Jaaroverzicht 2022

1 feb 2023 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Epilepsie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose, Neuro-vasculair

Lees meer over Neurologisch Jaaroverzicht 2022

Antistolling en bloedingen

8 dec 2022 om 20:00

Lees meer over Antistolling en bloedingen

Masterclass Diabetes: Pijn & Polyfarmacie

20 okt 2022 | Diabetes

Lees meer over Masterclass Diabetes: Pijn & Polyfarmacie

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

12 okt 2022 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog
Er zijn geen e-learnings gevonden.

ECTRIMS in ORANJE 2024

donderdag 19 sep 2024 van 18:00 tot 21:45 | Multipele Sclerose

Lees meer over ECTRIMS in ORANJE 2024

MS Pitstop: Update Diagnose en Nieuwe Ontwikkelingen in MS

dinsdag 19 nov 2024 van 18:00 tot 21:15 | Multipele Sclerose

Lees meer over MS Pitstop: Update Diagnose en Nieuwe Ontwikkelingen in MS

Veel verschillen in klinische kenmerken tussen volwassenen en kinderen met anti-AMPAR encefalitis

jul 2024 | Bewegingsstoornissen, Neuro-oncologie

Lees meer over Veel verschillen in klinische kenmerken tussen volwassenen en kinderen met anti-AMPAR encefalitis

Neuromodulatie verbetert cognitie bij mensen met milde cognitieve stoornissen door de ziekte van Alzheimer

jul 2024 | Dementie

Lees meer over Neuromodulatie verbetert cognitie bij mensen met milde cognitieve stoornissen door de ziekte van Alzheimer

Snelheid van veranderingen in symptomen hangt samen met overleving bij mensen met ALS

jul 2024 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Snelheid van veranderingen in symptomen hangt samen met overleving bij mensen met ALS

Bewegen en een ketogeen dieet verminderen slaperigheid overdag bij narcolepsiepatiënten

jul 2024

Lees meer over Bewegen en een ketogeen dieet verminderen slaperigheid overdag bij narcolepsiepatiënten

Hoog cumulatief opioïdengebruik hangt samen met een grotere kans op dementie voor het 90e levensjaar

jul 2024 | Dementie

Lees meer over Hoog cumulatief opioïdengebruik hangt samen met een grotere kans op dementie voor het 90e levensjaar

Na de diagnose myasthenia gravis hebben veel mensen last van angstgevoelens

jul 2024 | Neuro-musculair

Lees meer over Na de diagnose myasthenia gravis hebben veel mensen last van angstgevoelens

Mannen met clusterhoofdpijn hebben vaker gecompenseerd hypogonadisme

jul 2024 | Hoofdpijn

Lees meer over Mannen met clusterhoofdpijn hebben vaker gecompenseerd hypogonadisme

Grote veranderingen nodig in zorgsystemen als antilichamen tegen β-amyloïd op de markt komen

jul 2024 | Dementie

Lees meer over Grote veranderingen nodig in zorgsystemen als antilichamen tegen β-amyloïd op de markt komen

Hersenbiopsie is nuttig en relatief veilig bij onverklaarde neurologische aandoeningen

jul 2024 | Neuro-oncologie

Lees meer over Hersenbiopsie is nuttig en relatief veilig bij onverklaarde neurologische aandoeningen

Podcast: AI in stroke - Using deep learning to predict clinical outcomes after stroke

jan 2024 | Neuro-vasculair

Lees meer over Podcast: AI in stroke - Using deep learning to predict clinical outcomes after stroke

Podcast: Stem cell therapy for PD - A new era for managing Parkinson’s disease?

dec 2023 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Podcast: Stem cell therapy for PD - A new era for managing Parkinson’s disease?

Podcasts migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

aug 2021 | Hoofdpijn

Lees meer over Podcasts migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

Real World Evidence in MS

jan 2020 | Multipele Sclerose

Lees meer over Real World Evidence in MS

MedNet Neurologie 2024-02

jun 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-02

MedNet Neurologie 2024-01

mrt 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-01

MedNet Neurologie 2023-04

dec 2023

Lees meer over MedNet Neurologie 2023-04

MedNet Neurologie 2023-03

sep 2023

Lees meer over MedNet Neurologie 2023-03

MedNet Neurologie 2023-02

jun 2023

Lees meer over MedNet Neurologie 2023-02

MedNet Neurologie 2023-01

mrt 2023

Lees meer over MedNet Neurologie 2023-01

MedNet Neurologie 2022-04

dec 2022

Lees meer over MedNet Neurologie 2022-04

MedNet Neurologie 2022-03

sep 2022

Lees meer over MedNet Neurologie 2022-03

MedNet Neurologie 2022-02

jun 2022

Lees meer over MedNet Neurologie 2022-02