Zorg op afstand is eigenlijk zorg dichtbij (huis)

Delen via:

Dermatologen moeten zich klaarmaken voor digitale zorg, zo vermoeden Juul van den Reek (Radboudumc) en Annefloor van Enst (NVDV). Vanuit ZonMw zijn zeven projecten gehonoreerd om zorg op afstand in verschillende vakgebieden, waaronder de dermatologie, te gaan onderzoeken. Zorg op afstand klinkt afstandelijk, maar dat zou het niet moeten zijn als op de juiste manier wordt ingezet. Eigenlijk zou het zorg dichtbij (huis) moeten heten.

Ruim 1 miljoen Nederlanders hebben psoriasis of constitutioneel eczeem. Zoals bekend krijgt een deel van deze patiënten een biological of andere systemische medicatie. Zij worden intensief begeleid en komen gemiddeld iedere 3 tot 6 maanden op controle. “Sommige patiënten gebruiken deze geneesmiddelen al jarenlang; bij hen is de ziekte zeer goed onder controle. De vraag is of je deze patiënten zo frequent poliklinisch moet zien. Weliswaar zitten we bij het gebruik van sommige van die medicijnen vast aan labcontroles, maar die kunnen ook in een prikpost in de buurt plaatsvinden, dus dicht bij huis.”

Lessen uit de coronaperiode

Tijdens de coronacrisis vond de zorg noodgedwongen grotendeels op afstand plaats, ook van patiënten met een chronische huidziekte. Dit heeft belangrijke inzichten gegeven in de mogelijkheden van zorg op afstand bij deze specifieke patiëntenpopulatie. “In de afgelopen 2 jaar heeft iedereen wel wat ervaring opgedaan met zorg op afstand”, benoemt Van Enst. “Sommige dermatologen zijn er nog steeds veel mee bezig, en andere helemaal niet. We willen weten wat hun ervaringen zijn geweest, en wat ze wel of niet fijn vonden.”

Van den Reek heeft het idee dat dermatologen deze patiënten tijdens de coronapandemie via zorg op afstand best goed konden begeleiden. “Maar nu de storm weer is gaan liggen, gaan we snel terug naar ons oude gedrag.”

Dermatoloog

Dr. J.M.P.A. van den reek, dermatoloog in het Radboudumc

Maakt dit dat het voor jullie project lastiger is om zorg op afstand voort te zetten? “Dit maakt het vooral zinnig”, reageert Van den Reek. “Het is goed om hier heel bewust mee bezig te zijn, en je af te vragen: Waar kan de zorg op afstand wel en onder welke omstandigheden niet? Hoe moeten we dat inbouwen? En hoe moeten we het goed regelen voor iedereen, zodat dermatologen en patiënten zich er goed bij voelen? Waarschijnlijk gaat zorg op afstand meer plaatsvinden dan tegenwoordig.”

Lopende project

De NVDV, onderzoekers van het Radboudumc en UMCU, KSYOS, Psoriasispatiënten Nederland en de Vereniging voor Mensen met Constitutioneel Eczeem denken dat een gedeelte van de zorg blijvend op afstand aangeboden kan worden. Daarom zijn dermatologen, patiënten en onderzoekers een gezamenlijk project gestart, om te inventariseren wat de mogelijkheden zijn van zorg op afstand. Daarbij worden de ervaringen en data vanuit de coronaperiode meegenomen. “De patiëntenverenigingen zijn heel enthousiast over de mogelijkheden”, laat Van Enst weten. “Ze vinden de mogelijkheid om zorg op afstand aan te bieden veel patiëntvriendelijker.” Voor hen is het namelijk geen zorg op afstand, maar dichtbij, thuis.

Dit project is begonnen met een systematisch literatuuronderzoek, waarbij wordt geïnventariseerd wat de gunstige of ongunstige effecten zijn van zorg op afstand in de dermatologie.

Vervolgens zal door middel van enquêtes en interviews in kaart gebracht worden hoe dermatologen en patiënten met psoriasis en constitutioneel eczeem de zorg op afstand hebben ervaren in vergelijking met face-to-facezorg. “Daarnaast gaan we een paar focusgroepen doen, om meer verdieping te krijgen bij de enquêtes”, vertelt Van Enst.

“We doen dit onderzoek om te bepalen wat wel of niet mogelijk is”, voegt Van den Reek toe. “Je kunt immers niet alle lichaamsdelen op de camera zetten. Niet iedereen vindt dat prettig. Wij hebben goede lampen met speciaal licht. Die zijn natuurlijk niet aanwezig bij de patiënt thuis. Als iemand met een slechte camera werkt, dan kun je de huidlaesies soms moeilijk beoordelen.”

Enerzijds is de dermatologie ideaal voor videoconsulten, anderzijds zitten er dus ook beperkingen aan. In dit project wordt bepaald wat mogelijk is. Er wordt ook gekeken naar de effecten op de mobiliteit en CO2-emissie. Dat kunnen immers ook redenen zijn om patiënten niet onnodig naar het ziekenhuis te laten komen.

Aanpassing van de richtlijnen

Het plan is om eind van dit jaar de resultaten van het systematisch literatuuronderzoek, de kwantitatieve analyse, enquêtes en focusgroepen aan de richtlijnwerkgroepen te kunnen voorleggen.

De resultaten van deze verschillende onderdelen van dit project vormen de basis voor een aanpassing van de richtlijnen over psoriasis en constitutioneel eczeem en het ontwikkelen van voorlichtingsmateriaal. Het plan is om aan deze richtlijnen een module toe te voegen met adviezen voor hoogkwalitatieve en veilige zorg op afstand. “We pleiten er niet voor dat iedereen zorg op afstand moet krijgen, maar we willen verkennen voor wie het wel of niet geschikt is”, benadrukt Van den Reek. “Dat geeft dermatologen en patiënten meer houvast.”

Dosisreductie van biologicals bij psoriasis

In een afgerond project hebben Van den Reek en collega’s de mogelijkheden van dosisreductie van biologicals voor psoriasis in kaart gebracht. “Het doel is om die medicijnen indien mogelijk af te bouwen. We zagen dat 53% van de patiënten die onder behandeling van een TNF-alfa-remmer of ustekinumab een stabiele ziektecontrole had, de medicatie kon afbouwen.” Dit vormde de basis voor meerdere lopende onderzoeken.

Omdat biologicals dure geneesmiddelen zijn die de patiënt normaliter levenslang zou moeten gebruiken, levert het niet alleen gezondheidswinst op voor de patiënt, maar resulteert het ook in een vermindering van zorgkosten, als patiënten deze medicijnen kunnen afbouwen of stoppen.

“In de Sint Maartenskliniek vindt ook veel onderzoek plaats naar de mogelijkheden van dosisreductie voor reumatische indicaties. Zij zijn ook betrokken geweest bij de eerste afbouwstudie”, vertelt Van den Reek.

Lopend onderzoek

Omdat de biologicals zijn geregistreerd voor één dosering, zijn Van den Reek en collega’s momenteel aan het inventariseren op welke manier de mogelijkheid van dosisreductie over Nederland uitgerold kan worden. “Hier zijn we heel actief mee bezig door middel van een implementatieproject.”

Daarnaast zijn de Nijmeegse artsen en onderzoekers anderhalf jaar geleden begonnen met eenzelfde soort studie samen met België (UGent), ook gesponsord door ZonMw en de Belgische counterpart KCE, waarin de allernieuwste biologicals, zoals IL-23-remmers en IL-17-remmers op een vergelijkbare manier worden afgebouwd. “Voor die studie zijn we momenteel aan het includeren”, zegt Van den Reek. “De inclusie gaat echter niet zo snel, onder andere door de coronapandemie. We hopen over 2 jaar resultaten te hebben.”

Referenties

  1. Project Zorg op afstand voor patiënten met psoriasis en constitutioneel eczeem die biologicals of andere systematische medicatie gebruiken. www.zonmw.nl.
  2. Project Implementatie van dosisreductie van biologics bij psoriasis. www.zonmw.nl.

Weren, kleren, smeren: UV-werende kleding en misverstanden over zonnebrandcrème

aug 2022 | Dermato-oncologie

Lees meer over Weren, kleren, smeren: UV-werende kleding en misverstanden over zonnebrandcrème

Overlevenden van gemetastaseerd melanoom hebben moeite hun leven te hervatten

aug 2022 | Dermato-oncologie

Lees meer over Overlevenden van gemetastaseerd melanoom hebben moeite hun leven te hervatten

Risico op psoriasis na behandeling met een TNF-α-remmer

jul 2022 | IBD, Psoriasis, RA

Lees meer over Risico op psoriasis na behandeling met een TNF-α-remmer

Lokale toediening CTLA-4-remmer bij melanoom effectiever dan infuus

jul 2022 | Dermato-oncologie, Immuuntherapie

Lees meer over Lokale toediening CTLA-4-remmer bij melanoom effectiever dan infuus

Positief EMA-advies voor nivolumab plus relatlimab voor inoperabel of gemetastaseerd melanoom

jul 2022 | Dermato-oncologie, Kinderen

Lees meer over Positief EMA-advies voor nivolumab plus relatlimab voor inoperabel of gemetastaseerd melanoom

Maak ruimte voor de brede benadering van palliatieve zorg

jul 2022

Lees meer over Maak ruimte voor de brede benadering van palliatieve zorg

Masterclass: innovatieve inzichten in de behandeling van Psoriatic Disease

4 okt 2022 om 20:00 | Psoriasis

Lees meer over Masterclass: innovatieve inzichten in de behandeling van Psoriatic Disease

Masterclass casuïstiek - Horen, zien en een goed gesprek!

14 sep 2022 om 19:30 | Eczeem, Psoriasis

Lees meer over Masterclass casuïstiek - Horen, zien en een goed gesprek!

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

7 sep 2022 om 20:30 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Kijk verder dan de huid #2 - Patiënt Management

8 jul 2022 | Lymfoom

Lees meer over Kijk verder dan de huid #2 - Patiënt Management

Masterclass niet-melanoom huidkanker #3

8 mrt 2022 | Chirurgie, Dermato-oncologie

Lees meer over Masterclass niet-melanoom huidkanker #3

Kijk verder dan de huid

14 jan 2022 | Eczeem, Huidinfecties, Psoriasis

Lees meer over Kijk verder dan de huid

Webinars ‘Op de hoogte blijven van medicamenteuze behandeling van reumatische ziekten’

26 nov 2021 | Arthritis psoriatica, Artritis

Lees meer over Webinars ‘Op de hoogte blijven van medicamenteuze behandeling van reumatische ziekten’

Crossing borders in type 2 inflammation 2021

16 nov 2021 om 19:30 | Astma, Eczeem, Kinderen

Lees meer over Crossing borders in type 2 inflammation 2021

Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

Insectengifallergie behandelen met allergie immunotherapie, hoe zinvol is dat?

Lees meer over Insectengifallergie behandelen met allergie immunotherapie, hoe zinvol is dat?

EADV in ORANJE 2022

donderdag 8 sep 2022 van 18:00 tot 22:00 | Eczeem, Psoriasis

Lees meer over EADV in ORANJE 2022

Dermatologen van de Toekomst

vrijdag 14 okt 2022 van 10:30 tot 17:00

Lees meer over Dermatologen van de Toekomst

Dosisreductie dupilumab mogelijk bij gecontroleerd constitutioneel eczeem

Lees meer
Lees meer over Dosisreductie dupilumab mogelijk bij gecontroleerd constitutioneel eczeem

Lanadelumab aanhoudend werkzaam bij HAE ongeacht eerdere profylaxe

Lees meer
Lees meer over Lanadelumab aanhoudend werkzaam bij HAE ongeacht eerdere profylaxe

Gunstig bijwerkingenprofiel van remibrutinib bij CSU

Lees meer
Lees meer over Gunstig bijwerkingenprofiel van remibrutinib bij CSU

BE COMPLETE en BE OPTIMAL: Hoe kan bimekizumab de klinische praktijk van PsA beïnvloeden?

Lees meer
Lees meer over BE COMPLETE en BE OPTIMAL: Hoe kan bimekizumab de klinische praktijk van PsA beïnvloeden?

Video: BE COMPLETE en BE OPTIMAL - bimekizumab bij PsA

Lees meer
Lees meer over Video: BE COMPLETE en BE OPTIMAL - bimekizumab bij PsA

Dermatologische aandoeningen bij patiënten met jicht

Lees meer
Lees meer over Dermatologische aandoeningen bij patiënten met jicht

Video: Risankizumab voor PsA - hoe zullen de bevindingen van KEEPsAKE 1 en 2 de klinische praktijk beïnvloeden?

Lees meer
Lees meer over Video: Risankizumab voor PsA - hoe zullen de bevindingen van KEEPsAKE 1 en 2 de klinische praktijk beïnvloeden?

Verminderde jeuk door difelikefalin correleert met betere slaapkwaliteit bij hemodialysepatiënten

Lees meer
Lees meer over Verminderde jeuk door difelikefalin correleert met betere slaapkwaliteit bij hemodialysepatiënten

Elk paradijs heeft een slang: duikersdermatologie

Lees meer
Lees meer over Elk paradijs heeft een slang: duikersdermatologie

Podcast RWE in de praktijk

mei 2022 | Psoriasis

Lees meer over Podcast RWE in de praktijk

Wat moet u weten over Olumiant na 1 jaar?

dec 2021 | Eczeem

Lees meer over Wat moet u weten over Olumiant na 1 jaar?

Het ultieme behandeldoel

nov 2021 | Psoriasis

Lees meer over Het ultieme behandeldoel

Het belang van de huid

jul 2021 | Eczeem, Huidinfecties, Psoriasis

Lees meer over Het belang van de huid

Psoriasis - Why is real world evidence data important?

nov 2020 | Psoriasis

Lees meer over Psoriasis - Why is real world evidence data important?

The ambition in the treatment of psoriasis

okt 2019 | Psoriasis

Lees meer over The ambition in the treatment of psoriasis

MedNet Dermatologie nr 1-2022

jul 2022

Lees meer over MedNet Dermatologie nr 1-2022