Bloedbiomarkers voor de ziekte van Alzheimer: op weg naar klinische implementatie

Delen via:

In The Lancet Neurology is een review verschenen waarin Charlotte Teunissen (Amsterdam UMC) en collega’s een overzicht geven van de laatste ontwikkelingen op het gebied van bloedbiomarkers voor de ziekte van Alzheimer. Zij richten zich met name op de drie biomarkers die het dichtst bij klinische toepassing zijn: amyloïd, p-tau en NfL. Ook bespreken ze de relatief nieuwe astrocytmarker GFAP en presenteren ze een ‘roadmap’ voor klinische implementatie.

Het gebruik van op bloed gebaseerde biomarkers voor de diagnose en prognose van de ziekte van Alzheimer nadert de klinische praktijk, zowel in gespecialiseerde centra als in de eerstelijnszorg. Dit is grotendeels te danken aan de beschikbaarheid van ultragevoelige detectiemethoden. Een cruciale volgende stap is het definiëren van de toepassing op individueel patiëntniveau.

 

Teunissen et al. verwachten dat bloedbiomarkers voor Alzheimer binnen een paar jaar klaar zullen zijn voor klinische implementatie; misschien zelfs eerder voor gebruik in klinische studies. Deze vooruitgang biedt ook perspectief voor de ontwikkeling van nieuwe biomarkers. Er zijn nog relatief weinig bloedbiomarkers om de complexiteit van de alzheimerpathologie volledig te weerspiegelen; denk aan hersenspecifieke biomarkers voor de activatie van microglia of markers synaptische disfunctie. Voor laatstgenoemde zijn neurogranineconcentraties in CSF veelbelovend gebleken; de resultaten in bloed waren echter niet eenduidig. Desalniettemin zal de opkomst van nieuwe op bloed gebaseerde technologieën kunnen bijdragen aan de identificatie van nieuwe diagnostische en prognostische biomarkers. De validatie en implementatie hiervan zullen de ontwikkeling van precisiegeneeskunde faciliteren en daarnaast zal de kennis die is opgedaan in het alzheimerveld in de toekomst ook bijdragen aan de identificatie van biomarkers voor andere vormen van dementie.

Lees ook het artikel Dementie Update 2021

Bron:

Teunissen CE, Verberk IM, Thijssen EH, et al. Blood-based biomarkers for Alzheimer’s disease: towards clinical implementation. Lancet Neurol. 2022;21:66-77.

 

Onderzoek naar executieve functie bij de ziekte van Parkinson

mrt 2024 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Onderzoek naar executieve functie bij de ziekte van Parkinson

Steeds meer inzicht in risicofactoren voor dementie

mrt 2024 | Dementie

Lees meer over Steeds meer inzicht in risicofactoren voor dementie

Spreekkamerdilemma’s samen oplossen met zorgevaluatie

mrt 2024 | Epilepsie

Lees meer over Spreekkamerdilemma’s samen oplossen met zorgevaluatie

Met VR-bril kijken door de ogen van de patiënt

mrt 2024 | Neuro-vasculair

Lees meer over Met VR-bril kijken door de ogen van de patiënt

DeltaScan detecteert acute encefalopathie en delier

mrt 2024 | Ouderen

Lees meer over DeltaScan detecteert acute encefalopathie en delier

Middelengebruik in een Nederlands migrainecohort

mrt 2024 | Hoofdpijn

Lees meer over Middelengebruik in een Nederlands migrainecohort

MS, medicatie & zwangerschap: actuele inzichten voor de klinische praktijk

21 sep 2026 om 20:00 | Multipele Sclerose

Lees meer over MS, medicatie & zwangerschap: actuele inzichten voor de klinische praktijk

Alzheimerdiagnostiek en -behandeling: van innovatie naar verantwoorde implementatie

16 jun 2026 om 20:00 | Dementie

Lees meer over Alzheimerdiagnostiek en -behandeling: van innovatie naar verantwoorde implementatie

MS & immunologie anno 2026: van mechanisme naar besluitvorming

9 jun 2026 om 19:30 | Multipele Sclerose, Vaccinatie

Lees meer over MS & immunologie anno 2026: van mechanisme naar besluitvorming

Neurologisch Jaaroverzicht 2025

15 dec 2025 om 20:00 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose

Lees meer over Neurologisch Jaaroverzicht 2025

Parkinson: Dopaminerge infusietherapie - Ervaringen uit de praktijk

4 dec 2025 om 20:00 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Parkinson: Dopaminerge infusietherapie - Ervaringen uit de praktijk

Benefit-Risk Ratio bij DMT's in MS: dilemma’s van de behandelaar

25 nov 2025 om 19:30 | Multipele Sclerose

Lees meer over Benefit-Risk Ratio bij DMT's in MS: dilemma’s van de behandelaar

Ouder worden met MS

12 nov 2025 om 20:30 | Multipele Sclerose

Lees meer over Ouder worden met MS

Keynote webinar | Spotlight on functional neurological disorder

20 okt 2025 om 18:00

Lees meer over Keynote webinar | Spotlight on functional neurological disorder

Gordelroospreventie in medische risicogroepen - van indicatie tot vaccinatie

2 jul 2025 om 20:00 | Vaccinatie, Virale infecties

Lees meer over Gordelroospreventie in medische risicogroepen - van indicatie tot vaccinatie
Er zijn geen e-learnings gevonden.

ECTRIMS NL 2026

woensdag 21 okt 2026 t/m vrijdag 23 okt 2026 | Multipele Sclerose

Lees meer over ECTRIMS NL 2026

Verhoogd risico op epilepsie bij idiopathische hydrocefalie die op volwassen leeftijd ontstaat

jun 2026 | Dementie, Epilepsie

Lees meer over Verhoogd risico op epilepsie bij idiopathische hydrocefalie die op volwassen leeftijd ontstaat

Kan de MRI-scanfrequentie omlaag bij MS-patiënten die worden behandeld met ocrelizumab?

jun 2026 | Multipele Sclerose

Lees meer over Kan de MRI-scanfrequentie omlaag bij MS-patiënten die worden behandeld met ocrelizumab?

Secundaire preventie bij ischemische beroerte en atriumfibrilleren: doorgaan of overstappen?

jun 2026 | Neuro-vasculair

Lees meer over Secundaire preventie bij ischemische beroerte en atriumfibrilleren: doorgaan of overstappen?

Lage hypocretine-1-niveaus hangen samen met ernstigere symptomen bij groep slaapaandoeningen

jun 2026 | Epilepsie

Lees meer over Lage hypocretine-1-niveaus hangen samen met ernstigere symptomen bij groep slaapaandoeningen

Gecombineerde behandeling van multipele sclerose en migraine lijkt effectief en veilig

jun 2026 | Hoofdpijn, Multipele Sclerose

Lees meer over Gecombineerde behandeling van multipele sclerose en migraine lijkt effectief en veilig

Cognitieve klachten na een ziekenhuisopname vanwege virale encefalitis

jun 2026 | Virale infecties

Lees meer over Cognitieve klachten na een ziekenhuisopname vanwege virale encefalitis

Vrouwen met ziekte van Parkinson hebben meer alzheimergerelateerde hersenveranderingen dan mannen

jun 2026 | Bewegingsstoornissen, Dementie

Lees meer over Vrouwen met ziekte van Parkinson hebben meer alzheimergerelateerde hersenveranderingen dan mannen

Minder vaak dementie bij mensen met epilepsie en gehoorverlies die gehoorapparaat gebruiken

jun 2026 | Dementie, Epilepsie, Neuro-vasculair

Lees meer over Minder vaak dementie bij mensen met epilepsie en gehoorverlies die gehoorapparaat gebruiken

Nieuwe pupilreflexmaat voorspelt bewustzijnsverandering 7 dagen later

jun 2026

Lees meer over Nieuwe pupilreflexmaat voorspelt bewustzijnsverandering 7 dagen later

Podcast: AI in stroke - Using deep learning to predict clinical outcomes after stroke

jan 2024 | Neuro-vasculair

Lees meer over Podcast: AI in stroke - Using deep learning to predict clinical outcomes after stroke

Podcast: Stem cell therapy for PD - A new era for managing Parkinson’s disease?

dec 2023 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Podcast: Stem cell therapy for PD - A new era for managing Parkinson’s disease?

Real World Evidence in MS

jan 2020 | Multipele Sclerose

Lees meer over Real World Evidence in MS

MedNet Neurologie 2026-02

jun 2026

Lees meer over MedNet Neurologie 2026-02

MedNet Neurologie 2026-01

mrt 2026

Lees meer over MedNet Neurologie 2026-01

MedNet Neurologie 2025-04

dec 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-04

MedNet Neurologie 2025-03

sep 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-03

MedNet Neurologie 2025-02

jun 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-02

MedNet Neurologie 2025-01

mrt 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-01

MedNet Neurologie 2024-04

dec 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-04

MedNet Neurologie 2024-03

sep 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-03

MedNet Neurologie 2024-02

jun 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-02

Het MS-dossier: winst bij vroeg hoog effectief behandelen

jun 2026

Lees meer over Het MS-dossier: winst bij vroeg hoog effectief behandelen

Whitepaper: 24 Veelgestelde vragen en antwoorden over long COVID

feb 2022

Lees meer over Whitepaper: 24 Veelgestelde vragen en antwoorden over long COVID