‘Het doel van de patiënt is de basis van samen beslissen’

Delen via:

Voer een open gesprek met de patiënt. Bekijk een reumapatiënt met een holistische blik. En luister vooral naar wat de patiënt wil bereiken. Dat zijn adviezen van Jochem Nagels, orthopedisch chirurg in het LUMC, over samen beslissen met de patiënt. “Orthopeden zijn van oudsher sterk afhankelijk van het gesprek met de patiënt bij het bepalen van de behandeling.”

Nagels, die in het LUMC samenwerkt met reumatoloog prof. Tom Huizinga, streeft ernaar dat patiënten goed geïnformeerd en in overleg een keuze kunnen maken tussen behandelopties. Dat heeft mede te maken met de aard van het vak orthopedie: “We behandelen vaak pijnklachten, die bovendien niet levensbedreigend zijn. De keuzes gaan veelal over kwaliteit van leven. Daarom proberen we altijd in overleg met de patiënt tot een behandeling te komen.”

Niet veel te meten

Het werk van een reumatoloog is volgens Nagels meer protocollair vastgelegd. Zij gebruiken vaker stroomdiagrammen en stappenplannen en meten bijvoorbeeld ontstekingswaarden in het bloed of hebben scorelijsten voor de dikte van gewrichten. “Bij orthopeden gaat het meestal om pijn en vooral wat dat betekent voor het dagelijks leven. Daar kunnen we niet veel aan meten. Alleen bijvoorbeeld een pijnscore, maar die helpt ons niet altijd. Want een patiënt met een afwijking op een röntgenfoto hoeft daar helemaal geen last van te hebben. En andersom kan iemand met weinig afwijkingen juist veel beperking ervaren. Orthopeden zijn dus sterk afhankelijk van het gesprek met de patiënt om te bepalen welke behandeling geschikt is.”

Ernst van de klachten

In de gesprekken met patiënten kan veel duidelijk worden. Bij een patiënt die zegt veel last van de pijn te hebben, kan gaandeweg het gesprek blijken dat dit feitelijk meevalt. En een patiënt met weinig pijnklachten kan in het dagelijks leven toch veel beperkingen ervaren. “In het gesprek proberen we de ernst van de klachten duidelijk te krijgen, ook voor de patiënt”, aldus Nagels. “Het is dus een beoordeling die we gezamenlijk maken.”

Het is mogelijk om jezelf als behandelaar te trainen in zulke gesprekken, maar Nagels denkt dat het meer gaat om ervaring: gewoonweg veel gesprekken doen met patiënten. En ervaren wat bij bepaalde patiënten wel of niet werkt. “De belangrijkste eigenschap van de behandelaar is om goed te kunnen luisteren naar de patiënt. Daarnaast is het van belang om open vragen te stellen. Dat is best lastig, want vaak probeer je informatie al snel te kaderen of er een cijfer aan te geven. Of de vragen richten zich op slechts één gewricht. Soms wordt een reumapatiënt naar mij verwezen vanwege schouderklachten, terwijl in ons gesprek blijkt dat meerdere gewrichten klachten geven. Schouderklachten kunnen ontstaan vanuit bijvoorbeeld de elleboog. Dus het is van belang om breder te kijken dan alleen de klacht van de patiënt. En ook om daarvoor voldoende tijd te nemen. Een goed gesprek lukt niet in een consult van 5 minuten.”

Gedeelde informatie

Shared decision making betekent niet dat de patiënt de keuze maakt voor de behandeling, benadrukt Nagels. Het gaat om een gezamenlijke beslissing, op basis van gedeelde informatie. De patiënt vertelt over de klachten, de belasting daardoor en wensen voor verbetering. De behandelaar informeert de patiënt over de mogelijke behandelingen met daarbij de kansen op succes en de risico’s, en ook over aspecten van de zorg zoals schaarste in opnamecapaciteit. “Er moet een reëel beeld ontstaan over de mogelijkheden en verwachtingen. De patiënt kan nagaan wat die informatie betekent voor zijn dagelijks leven. Iemand met een eigen bedrijf zal een andere voorkeur hebben dan iemand die er makkelijk een paar weken tussenuit kan. Behandelingen zijn niet voor alle patiënten met dezelfde klachten identiek.”

Nagels vindt het vooral van belang om het gesprek met de patiënt open te beginnen en te vragen naar het doel en verwachtingen van de patiënt. Wat wil die bereiken? “Ik denk dat reumatologen dat al goed doen, mede op basis de klachten die zij zien bij de patiënt. Het samen beslissen gebeurt vooral als het gaat over bijwerkingen van medicijnen. Misschien kan het gezamenlijke gesprek ook al eerder worden ingezet. Dat hoeft niet alleen te gaan over de belasting bij de patiënt, maar ook over wat de patiënt wil. Juist bij reumapatiënten is een holistische blik nodig. Ik sta er soms van te kijken hoe een reumapatiënt met meerdere gewrichtsproblemen toch volop aan het leven deelneemt, terwijl iemand met een andere ziekte met één gewrichtsklacht al in de lappenmand kan zitten. Dat laat zien dat het doel van de patiënt de basis is van samen beslissen.”

Multidisciplinaire poli

Nagels ziet met reumatoloog prof. Huizinga slechts af en toe samen patiënten op de poli. Liever zou hij meer structureel een multidisciplinaire poli willen doen: “Dat is goed voor de patiënt en zo leren we van elkaar. Zo’n poli past binnen een academisch centrum en ook binnen het beleidsplan Medisch Specialist 2025.”

Afvallen lijkt risico op artrose in de knie te verminderen

sep 2022 | Artrose

Lees meer over Afvallen lijkt risico op artrose in de knie te verminderen

Belimumab reduceert orgaanschade als gevolg van SLE

sep 2022 | SLE

Lees meer over Belimumab reduceert orgaanschade als gevolg van SLE

‘Aantonen van specifieke B-cellen bepaalde al ons verdere onderzoek’

sep 2022

Lees meer over ‘Aantonen van specifieke B-cellen bepaalde al ons verdere onderzoek’

Betere aansluiting theorie en praktijk door patiëntenparticipatie

sep 2022 | RA, Sclerodermie

Lees meer over Betere aansluiting theorie en praktijk door patiëntenparticipatie

Methotrexaat voordat patiënten reuma krijgen geeft blijvende vermindering ziektelast

sep 2022 | RA

Lees meer over Methotrexaat voordat patiënten reuma krijgen geeft blijvende vermindering ziektelast

Samenstelling microbioom bij reumatische aandoeningen: een systematische review en meta-analyse

sep 2022 | Fibromyalgie, Jicht, RA, Sclerodermie, Sjögren, SLE

Lees meer over Samenstelling microbioom bij reumatische aandoeningen: een systematische review en meta-analyse

SpA café 4:
Treat-to-target bij axiale SpA: evidence en praktijkervaringen

4 okt 2022 om 18:30 | Spondyloartritis

Lees meer over SpA café 4:
Treat-to-target bij axiale SpA: evidence en praktijkervaringen

Expertdebat SLE en lupus nefritis - Deel 2

27 sep 2022 om 20:00 | Immuuntherapie, SLE

Lees meer over Expertdebat SLE en lupus nefritis - Deel 2

Behandeling van eosinofiele aandoeningen EGPA en HES

21 sep 2022 | Astma

Lees meer over Behandeling van eosinofiele aandoeningen EGPA en HES

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

7 sep 2022 om 20:30 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

11 aug 2022 | HIV

Lees meer over Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

Live webcast: Autoinflammatoire aandoeningen

23 jun 2022 om 20:00

Lees meer over Live webcast: Autoinflammatoire aandoeningen

De wondere wereld van bindweefselziekten

22 jun 2022 | ILD

Lees meer over De wondere wereld van bindweefselziekten

Gewone symptomen van zeldzame ziekten

20 apr 2022 om 20:30

Lees meer over Gewone symptomen van zeldzame ziekten

SpA café 3: pijn herkennen en behandelen bij patiënten met SpA

6 apr 2022 om 18:00 | Arthritis psoriatica, Spondyloartritis

Lees meer over SpA café 3: pijn herkennen en behandelen bij patiënten met SpA

e-learning SpA in de praktijk

Psoriasis, Spondyloartritis

Lees meer over e-learning SpA in de praktijk

Geaccrediteerde e-learning: Management & Gender Differences in axSpA

Lees meer over Geaccrediteerde e-learning: Management & Gender Differences in axSpA

Implementatie van innovatie binnen de reumazorg

Artritis, RA

Lees meer over Implementatie van innovatie binnen de reumazorg
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

BE COMPLETE en BE OPTIMAL: Hoe kan bimekizumab de klinische praktijk van PsA beïnvloeden?

Lees meer
Lees meer over BE COMPLETE en BE OPTIMAL: Hoe kan bimekizumab de klinische praktijk van PsA beïnvloeden?

Treat-to-target bij SLE vanuit patiëntenperspectief

Lees meer
Lees meer over Treat-to-target bij SLE vanuit patiëntenperspectief

Identificeren van osteoporose bij ouderen met behulp van routine CT-screening

Lees meer
Lees meer over Identificeren van osteoporose bij ouderen met behulp van routine CT-screening

TNF-remmers minder effectief bij vrouwen met AxSpA en PsA

Lees meer
Lees meer over TNF-remmers minder effectief bij vrouwen met AxSpA en PsA

Preconceptioneel hydroxychloroquine verbetert zwangerschapsuitkomsten bij APS

Lees meer
Lees meer over Preconceptioneel hydroxychloroquine verbetert zwangerschapsuitkomsten bij APS

Vaker veneuze trombo-embolie bij JAK-remmers dan bij TNF-remmers

Lees meer
Lees meer over Vaker veneuze trombo-embolie bij JAK-remmers dan bij TNF-remmers

Video: BE COMPLETE en BE OPTIMAL - bimekizumab bij PsA

Lees meer
Lees meer over Video: BE COMPLETE en BE OPTIMAL - bimekizumab bij PsA

Interventie om arbeidsvermogen bij RA en axSpA te verbeteren

Lees meer
Lees meer over Interventie om arbeidsvermogen bij RA en axSpA te verbeteren

Het effect van cognitieve gedragstherapie op insomnia bij patiënten met RA

Lees meer
Lees meer over Het effect van cognitieve gedragstherapie op insomnia bij patiënten met RA

Patiëntvoorkeuren en therapietrouw bij fractuurpreventie

jan 2022 | Osteoporose

Lees meer over Patiëntvoorkeuren en therapietrouw bij fractuurpreventie

Fractuur Risico Management: 10 jaar denosumab

dec 2021 | Osteoporose

Lees meer over Fractuur Risico Management: 10 jaar denosumab

Samendraads - Unieke samenwerking tussen 1e en 2e lijn voor Fractuur Risico Management

sep 2021 | Osteoporose

Lees meer over Samendraads - Unieke samenwerking tussen 1e en 2e lijn voor Fractuur Risico Management

Principes van sequentiële behandeling van fractuur risico management

sep 2021 | Osteoporose

Lees meer over Principes van sequentiële behandeling van fractuur risico management

Herken en behandel de patiënt met een hoog fractuurrisico

aug 2021 | Osteoporose

Lees meer over Herken en behandel de patiënt met een hoog fractuurrisico

Het belang van de huid

jul 2021 | Eczeem, Huidinfecties, Psoriasis

Lees meer over Het belang van de huid

Highlight van ASBMR 2020: Treat to Target

dec 2020 | Osteoporose

Lees meer over Highlight van ASBMR 2020: Treat to Target

Fractuurpreventie bij Glucocorticoïd-geïnduceerde Osteoporose – Standpunt NVR

dec 2020 | Osteoporose

Lees meer over Fractuurpreventie bij Glucocorticoïd-geïnduceerde Osteoporose – Standpunt NVR

De voor- en nadelen van zorg op afstand: ervaringen van Nederlandse reumatologen tijdens COVID

nov 2020

Lees meer over De voor- en nadelen van zorg op afstand: ervaringen van Nederlandse reumatologen tijdens COVID

MedNet Reumatologie 2022-02

jun 2022

Lees meer over MedNet Reumatologie 2022-02

MedNet Reumatologie 2022-01

mrt 2022

Lees meer over MedNet Reumatologie 2022-01