‘Het doel van de patiënt is de basis van samen beslissen’

Delen via:

Voer een open gesprek met de patiënt. Bekijk een reumapatiënt met een holistische blik. En luister vooral naar wat de patiënt wil bereiken. Dat zijn adviezen van Jochem Nagels, orthopedisch chirurg in het LUMC, over samen beslissen met de patiënt. “Orthopeden zijn van oudsher sterk afhankelijk van het gesprek met de patiënt bij het bepalen van de behandeling.”

Nagels, die in het LUMC samenwerkt met reumatoloog prof. Tom Huizinga, streeft ernaar dat patiënten goed geïnformeerd en in overleg een keuze kunnen maken tussen behandelopties. Dat heeft mede te maken met de aard van het vak orthopedie: “We behandelen vaak pijnklachten, die bovendien niet levensbedreigend zijn. De keuzes gaan veelal over kwaliteit van leven. Daarom proberen we altijd in overleg met de patiënt tot een behandeling te komen.”

Niet veel te meten

Het werk van een reumatoloog is volgens Nagels meer protocollair vastgelegd. Zij gebruiken vaker stroomdiagrammen en stappenplannen en meten bijvoorbeeld ontstekingswaarden in het bloed of hebben scorelijsten voor de dikte van gewrichten. “Bij orthopeden gaat het meestal om pijn en vooral wat dat betekent voor het dagelijks leven. Daar kunnen we niet veel aan meten. Alleen bijvoorbeeld een pijnscore, maar die helpt ons niet altijd. Want een patiënt met een afwijking op een röntgenfoto hoeft daar helemaal geen last van te hebben. En andersom kan iemand met weinig afwijkingen juist veel beperking ervaren. Orthopeden zijn dus sterk afhankelijk van het gesprek met de patiënt om te bepalen welke behandeling geschikt is.”

Ernst van de klachten

In de gesprekken met patiënten kan veel duidelijk worden. Bij een patiënt die zegt veel last van de pijn te hebben, kan gaandeweg het gesprek blijken dat dit feitelijk meevalt. En een patiënt met weinig pijnklachten kan in het dagelijks leven toch veel beperkingen ervaren. “In het gesprek proberen we de ernst van de klachten duidelijk te krijgen, ook voor de patiënt”, aldus Nagels. “Het is dus een beoordeling die we gezamenlijk maken.”

Het is mogelijk om jezelf als behandelaar te trainen in zulke gesprekken, maar Nagels denkt dat het meer gaat om ervaring: gewoonweg veel gesprekken doen met patiënten. En ervaren wat bij bepaalde patiënten wel of niet werkt. “De belangrijkste eigenschap van de behandelaar is om goed te kunnen luisteren naar de patiënt. Daarnaast is het van belang om open vragen te stellen. Dat is best lastig, want vaak probeer je informatie al snel te kaderen of er een cijfer aan te geven. Of de vragen richten zich op slechts één gewricht. Soms wordt een reumapatiënt naar mij verwezen vanwege schouderklachten, terwijl in ons gesprek blijkt dat meerdere gewrichten klachten geven. Schouderklachten kunnen ontstaan vanuit bijvoorbeeld de elleboog. Dus het is van belang om breder te kijken dan alleen de klacht van de patiënt. En ook om daarvoor voldoende tijd te nemen. Een goed gesprek lukt niet in een consult van 5 minuten.”

Gedeelde informatie

Shared decision making betekent niet dat de patiënt de keuze maakt voor de behandeling, benadrukt Nagels. Het gaat om een gezamenlijke beslissing, op basis van gedeelde informatie. De patiënt vertelt over de klachten, de belasting daardoor en wensen voor verbetering. De behandelaar informeert de patiënt over de mogelijke behandelingen met daarbij de kansen op succes en de risico’s, en ook over aspecten van de zorg zoals schaarste in opnamecapaciteit. “Er moet een reëel beeld ontstaan over de mogelijkheden en verwachtingen. De patiënt kan nagaan wat die informatie betekent voor zijn dagelijks leven. Iemand met een eigen bedrijf zal een andere voorkeur hebben dan iemand die er makkelijk een paar weken tussenuit kan. Behandelingen zijn niet voor alle patiënten met dezelfde klachten identiek.”

Nagels vindt het vooral van belang om het gesprek met de patiënt open te beginnen en te vragen naar het doel en verwachtingen van de patiënt. Wat wil die bereiken? “Ik denk dat reumatologen dat al goed doen, mede op basis de klachten die zij zien bij de patiënt. Het samen beslissen gebeurt vooral als het gaat over bijwerkingen van medicijnen. Misschien kan het gezamenlijke gesprek ook al eerder worden ingezet. Dat hoeft niet alleen te gaan over de belasting bij de patiënt, maar ook over wat de patiënt wil. Juist bij reumapatiënten is een holistische blik nodig. Ik sta er soms van te kijken hoe een reumapatiënt met meerdere gewrichtsproblemen toch volop aan het leven deelneemt, terwijl iemand met een andere ziekte met één gewrichtsklacht al in de lappenmand kan zitten. Dat laat zien dat het doel van de patiënt de basis is van samen beslissen.”

Multidisciplinaire poli

Nagels ziet met reumatoloog prof. Huizinga slechts af en toe samen patiënten op de poli. Liever zou hij meer structureel een multidisciplinaire poli willen doen: “Dat is goed voor de patiënt en zo leren we van elkaar. Zo’n poli past binnen een academisch centrum en ook binnen het beleidsplan Medisch Specialist 2025.”

IBD-patiënten hebben geen verhoogd risico op ernstig COVID-19

okt 2021 | IBD

Lees meer over IBD-patiënten hebben geen verhoogd risico op ernstig COVID-19

Samenwerking Vereniging Arts en Leefstijl en Salut

okt 2021

Lees meer over Samenwerking Vereniging Arts en Leefstijl en Salut

Sekseverschil bij auto-immuunziekten factor van betekenis

okt 2021 | Arthritis psoriatica

Lees meer over Sekseverschil bij auto-immuunziekten factor van betekenis

ACR Live in Nederland

okt 2021

Lees meer over ACR Live in Nederland

Invloed van comorbiditeit en sociodemografische factoren op functionele uitkomst RA

okt 2021 | RA

Lees meer over Invloed van comorbiditeit en sociodemografische factoren op functionele uitkomst RA

6 of 12 weken antibiotica bij een geïnfecteerde gewrichtsprothese?

okt 2021 | Artrose, Bacteriële infecties, RA

Lees meer over 6 of 12 weken antibiotica bij een geïnfecteerde gewrichtsprothese?

Online SpA café 2: Ontwikkelingen in PsA - wat is relevant voor uw spreekkamer?

9 dec 2021 om 18:00 | Arthritis psoriatica, Spondyloartritis

Lees meer over Online SpA café 2: Ontwikkelingen in PsA - wat is relevant voor uw spreekkamer?

Live webcast: De wondere wereld van bindweefselziekten

18 nov 2021 om 19:30 | ILD

Lees meer over Live webcast: De wondere wereld van bindweefselziekten

Live webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Live webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

Expertdebat SLE en lupus nefritis

19 okt 2021 | SLE

Lees meer over Expertdebat SLE en lupus nefritis

Webcast Adult-onset Still’s Disease (AOSD)

6 okt 2021

Lees meer over Webcast Adult-onset Still’s Disease (AOSD)

Webinar: Reumatologie actueel

5 okt 2021

Lees meer over Webinar: Reumatologie actueel

PSA-PSO Symposium

28 sep 2021 om 18:30

Lees meer over PSA-PSO Symposium

Op de bres voor reumatologie

23 jun 2021

Lees meer over Op de bres voor reumatologie

Nieuwe EULAR-richtlijnen

23 jun 2021

Lees meer over Nieuwe EULAR-richtlijnen

Implementatie van innovatie binnen de reumazorg

Artritis, RA

Lees meer over Implementatie van innovatie binnen de reumazorg
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Een eensluidende definitie voor SLE in remissie

Lees meer
Lees meer over Een eensluidende definitie voor SLE in remissie

Risico op COVID-diagnose en hospitalisatie groter bij RA

Lees meer
Lees meer over Risico op COVID-diagnose en hospitalisatie groter bij RA

Video: Mycofenolaatmofetil beïnvloedt mogelijk effectiviteit van lenabasum bij dcSSc

Lees meer
Lees meer over Video: Mycofenolaatmofetil beïnvloedt mogelijk effectiviteit van lenabasum bij dcSSc

Neuropathische pijn bij handartrose vraagt aparte behandeling

Lees meer
Lees meer over Neuropathische pijn bij handartrose vraagt aparte behandeling

Baricitinib in een real-world setting voor RA

Lees meer
Lees meer over Baricitinib in een real-world setting voor RA

Kan de verpleegkundig specialist osteoporoseconsulten doen?

Lees meer
Lees meer over Kan de verpleegkundig specialist osteoporoseconsulten doen?

Video: COSMOS-studie toont voordelen guselkumab bij PsA-patiënt met onvoldoende respons op TNF-remmer

Lees meer
Lees meer over Video: COSMOS-studie toont voordelen guselkumab bij PsA-patiënt met onvoldoende respons op TNF-remmer

Polyfarmacie leidt vaak tot slechtere uitkomsten bij RA

Lees meer
Lees meer over Polyfarmacie leidt vaak tot slechtere uitkomsten bij RA

Bestaat subklinische ILD bij bindweefselziekten wel?

Lees meer
Lees meer over Bestaat subklinische ILD bij bindweefselziekten wel?

Samendraads - Unieke samenwerking tussen 1e en 2e lijn voor Fractuur Risico Management

sep 2021 | Endocrinologie, Osteoporose

Lees meer over Samendraads - Unieke samenwerking tussen 1e en 2e lijn voor Fractuur Risico Management

Principes van sequentiële behandeling van fractuur risico management

sep 2021 | Endocrinologie, Osteoporose

Lees meer over Principes van sequentiële behandeling van fractuur risico management

Herken en behandel de patiënt met een hoog fractuurrisico

aug 2021 | Endocrinologie, Osteoporose

Lees meer over Herken en behandel de patiënt met een hoog fractuurrisico

Highlight van ASBMR 2020: Treat to Target

dec 2020 | Endocrinologie, Osteoporose

Lees meer over Highlight van ASBMR 2020: Treat to Target

Fractuurpreventie bij Glucocorticoïd-geïnduceerde Osteoporose – Standpunt NVR

dec 2020 | Endocrinologie, Osteoporose

Lees meer over Fractuurpreventie bij Glucocorticoïd-geïnduceerde Osteoporose – Standpunt NVR

De voor- en nadelen van zorg op afstand: ervaringen van Nederlandse reumatologen tijdens COVID

nov 2020

Lees meer over De voor- en nadelen van zorg op afstand: ervaringen van Nederlandse reumatologen tijdens COVID

Podcast - Terugkerende koortssyndromen: steeds beter te (be)grijpen en behandelen

okt 2020

Lees meer over Podcast - Terugkerende koortssyndromen: steeds beter te (be)grijpen en behandelen

Zinnige Zorg voor patiënten met osteoporose

okt 2020 | Endocrinologie, Osteoporose

Lees meer over Zinnige Zorg voor patiënten met osteoporose

Vitamine D: rol bij osteoporose en COVID-19

sep 2020 | Endocrinologie, Osteoporose

Lees meer over Vitamine D: rol bij osteoporose en COVID-19