Bepaalde beroepen, vooral functies waarbij blootstelling aan vervuilende stoffen en fysiek zwaar werk voorkomen, zijn geassocieerd met een hoger risico op IBD. Dat blijkt uit een grootschalig onderzoek onder verschillende bevolkingsgroepen in het Verenigd Koninkrijk en China. Hoofdonderzoeker Jie Chen presenteerde de bevindingen tijdens de eerste plenaire sessie van het ECCO Congress 2026.1
De wereldwijde prevalentie van IBD is sterk toegenomen door industrialisatie, een verwesterde leefstijl en veranderde werkpatronen. Er is echter nog onvoldoende onderzocht wat de invloed is van het uitoefenen van een beroep – een belangrijke schakel tussen blootstelling aan omgevingsfactoren en het dagelijks leven – op het individuele risico op IBD. Chen en zijn collega’s wilden relaties tussen beroepen en het IBD-risico systematisch in kaart brengen en factoren ontrafelen die maken dat beroepen de individuele vatbaarheid voor IBD beïnvloeden.
Ze ontwierpen een onderzoek in 2 fasen. Eerst beoordeelden ze het IBD-risico van 353 beroepen die gedurende 10 jaar of langer werden uitgevoerd (gecodeerd volgens SOC2000). Onder 120.290 deelnemers, van wie 9.748 met IBD, vonden ze dat beoefenaars van 16 beroepen (onder anderen buschauffeurs, bloemisten en elektriciens) een hoger risico hadden op de ziekte van Crohn en dat beoefenaars van 6 beroepen (onder anderen medisch en tandheelkundig technici en accountants) een hoger risico hadden op colitis ulcerosa.
Vervolgens valideerden de onderzoekers de belangrijkste bevindingen in een onafhankelijk Chinees cohort met zorgverzekeringsdata van bijna 21 miljoen mensen. Met risicomodellen evalueerden ze verbanden tussen het IBD-risico en beroepsgerelateerde factoren. Hoge blootstelling aan dieseluitlaatgassen (HR 1,56; 95%-BI 1,14-2,13) en aan nevels en aerosolen (HR 1,31; 95%-BI 1,04-1,66) verhoogde het risico op IBD in het algemeen. Ook een hoge mate van fysieke activiteit op het werk was geassocieerd met een hoger IBD-risico (HR, 1,18; 95%-BI 1,05-1,32). Daarentegen bleek een hogere sociaaleconomische status op het werk juist bescherming te bieden (HR 0,73; 95%-BI 0,66-0,90). ‘Meer onderzoek is nu nodig om te bevestigen of de gevonden verbanden causaal van aard zijn,’ besloot Chen.
Bron:
Zhou Y, Dan L, Ruan X, et al. The occupational landscape of inflammatory bowel disease susceptibility and modulating roles of pollutant exposure, work behaviors, and socioeconomic status: a multicohort cross-population study. ECCO Congress 2026, abstract OP01.
J Crohns Colitis. 2026; 20(Suppl 1): jjaf231.001.